Helst hefur verið horft til norðurslóða úr mikilli fjarlægð, til dæmis af rannsakendum og fjárfestum sem hvorki búa á svæðinu eða þekkja það og af ríkisstjórnum landa sem eru langt frá svæðinu. Það sjónarhorn hefur haft áhrif á þróun rannsókna á norðurslóðum hingað til.
Í náminu eru norðurslóðir útgangspunkturinn og er horfið frá eldri aðferðafræði og áhersla lögð á nýja hugsun og aðferðir í rannsóknum á norðurslóðum.
Námið er 30 einingar og sett upp sem fullt nám til eins misseris en hægt að að ljúka náminu á lengri tíma.
Námið er kennt á ensku og kennslubækur eru á ensku, nemendur þurfa því að hafa góða þekkingu á enskri tungu.
Að námi loknu eiga nemendur að hafa víðtæka yfirsýn og skilning á efninu og geta beitt gagnrýnni hugsun sem gerir þeim kleift að mynda niðurstöðu byggða á fyrirliggjandi gögnum. Slík hæfni er nauðsynleg á mörgum sviðum eins og:
Örnámi lokið með fyrstu einkunn veitir aðgang að meistaranámi við Stjórnmálafræðideild.
BA-, B.Ed.- eða BS-gráða eða sambærilegt nám. Erlendir umsækjendur, sem ekki hafa ensku að móðurmáli, þurfa að sýna fram á góða þekkingu á enskri tungu (TOEFL 79, IELTS 6.5).
Ljúka þarf 30 ECTS einingum. Námið skiptist í 24e í skyldunámskeiðum og 6e í valnámskeiðum.
Ef umsækjandi hefur erlent ríkisfang og erlent próf þarf að skila staðfestingu á enskukunnáttu
Hér að neðan má sjá hvernig námsleiðin er byggð upp og hvernig hún skiptist upp eftir árum og önnum.
Á þessari námsleið eru engin kjörsvið.
Námskeiðið er inngangur að kenningum í alþjóðasamskiptum. Það veitir nemendum undirstöðu til greininga á öðrum sviðum alþjóðasamskipta. Mælt er með að nemendur taki það sem fyrst á námsferlinum. Í námskeiðinu eru nemendur kynntir fyrir kenningaramma alþjóðasamskipta með það að markmiði að þroska færni þeirra til að skilja og greina viðburði samtímans með því að beita kenningum.
Viðfangsefnið er skoðað í gegnum helstu umræður (e. debates) í fræðunum, með áherslu á raunhyggju (e. realism), frjálslynda stofnanahyggju (e. liberalism/liberal institutionalism), og mótunarhyggju (e. constructivism) og samspil sögulegra og vísindalegra aðferða annars vegar og gerendahæfni og formgerðar hins vegar.
Fjallað er um viðfangsefni alþjóðasamskipta. Annars vegar þær aðferðir sem kenningarnar nota til að varpa ljósi á þessi efni og hins vegar hvernig kenningarnar lýsa stjórnmálum alþjóðakerfisins.
Námskeiðið byggir á fyrirlestrum og umræðum, í minni og stærri hópum. Áhersla er lögð á að nemendur þroski greiningar- og ritfærni í gegnum skil á ólíkum rituðum verkefnum.
This course examines the aims, interests, opportunities, and challenges of states, non-state actors, regional fora, and international organizations in a changing Arctic region. With a focus on policy, politics, and current issues, it analyses the contemporary dilemmas posed by Arctic governance, cooperation, and imaginaries of the region.
Building on the fundamentals taught in ‘Introduction to Arctic Studies’, this course investigates the Arctic policies of the ‘Arctic Eight’ states, as well as states located outside the region. Five of the ‘Arctic Eight’ are Nordic small states, and so this angle is also considered. The role and achievements of other relevant entities such as the Arctic Council, the Arctic Coast Guard Forum, NATO, the EU, and the UN is also analyzed. The course has an international focus and provides an in-depth examination of the major political contours in today’s Arctic
Námskeiðinu er ætlað að kynna nemendur fyrir hugmyndum, hugtökum og nálgunum sem stuðst er við í norðurslóðafræðum til þess að veita betri skilning á norðurskautssvæðinu. Námskeiðið byrjar á yfirliti yfir grunnatriði norðurslóða í nútíma og víkur síðan að framlagi bæði hefðbundinna og gagnrýninna kenninga innan norðurslóðafræða. Ítarleg yfirferð er á grunnnálgunum norðurslóða sem og grunnhugtökum líkt og stjórnun norðurslóða, öryggi, fullveldi og sérstöðuhyggja. Einnig eru skoðaðar þær áskoranir og tækifæri sem þessar mismunandi nálganir bjóða upp á.
Markmið námskeiðsins er að veita nemendum vandaðan grunn á sviði norðurslóðafræða og dýpka þekkingu og skilning á ört breytilegu svæði sem skiptir miklu máli fyrir Ísland. Námskeiðið er hugsað sem viðbót við ASK113F Arctic Politics in International Context sem leggur meiri áherslu á stefnur og beitingu þeirra.
Markmið námskeiðsins er að kynna nemendur fyrir alþjóðasamvinnu og stöðu Íslands í alþjóðakerfinu. Hnattvæðing verður skoðuð í sögulegu ljósi og farið yfir helstu kenningar um hnattvæðingu. Fjallað verður um áhrif hnattvæðingar á stjórnmál, efnahagsmál, ríki og einstaklinga. Utanríkisstefna Íslands verður greind og áhersla lögð á þau málefni sem eru í forgangi hjá íslenskum stjórnvöldum um þessar mundir. Sjónum er beint að varnar- og öryggismálum á Íslandi, þátttöku Íslands í málefnum norðurslóða og norrænu samstarfi, og stöðu Íslands í ljósi breyttrar heimsmyndar. Fjallað verður sérstaklega um stofnanir sem sinna öryggismálum á landinu eins og Landhelgisgæsluna, Póst- og fjarskiptastofnunina og Ríkislögreglustjóra. Samrunaþróunin í Evrópu verður skoðuð með tilliti til þeirra leiða sem Ísland hefur valið í samskiptum sínum við Evrópu. Skoðað verður sérstaklega hvaða áhrif EES-samningurinn hefur haft á Íslandi. Einnig verður gerð grein fyrir þátttöku Íslands í starfi Sameinuðu þjóðanna og framboði Íslands til Öryggisráðs SÞ.
Sögulegt yfirlit og saga rannsóknarhefðar um valin þemu norrænna miðalda, með áherslu á Ísland og Noreg frá víkingaöld fram til fjórtándu aldar. Þemu telja, m.a.: vald, konungur og ríki; lög og fæðardeilur; kyngervi, mægðir og félagstengsl; trú og hugarfar; kristnitaka, kristni og kirkja; efnahagur. Grunnþekking í atburðasögu tímabilsins er hjálpleg en ekki skilyrði.
Nemendum gefst færi á að vinna einstaklings verkefni í umsjón fastra kennara við deildina. Viðfangsefni og lesefni er ákveðið í sameiningu af kennara og nemanda. Nemandi hefur frumkvæði af því að hafa samband við þann kennara sem hann óskar eftir að vinna verkefnið hjá.
Með loftslagsbreytingum er talið að mikilvægi norðurslóða muni aukast á næstu áratugum þar sem náttúruauðlindir verða aðgengilegri og nýjar samgönguleiðir opnast. Á sama tíma skapast ógnir við viðkvæm vistkerfi og samfélög en efnhagsleg tækifæri verða einnig til. Arctic Circle samtökin mynda viðamikið tengslanet sem byggir á alþjóðlegu samstarfi og umræðu um framtíð norðurskautsins. Arctic Circle samtökin eru opinn og lýðræðislegur vettvangur með þátttöku ríkisstjórna, stofnana, fyrirtækja, háskóla, fræðimannahópa, umhverfissamtaka, samfélaga frumbyggja, almennra borgara og annars áhugafólks um þróun norðurskautsins og afleiðinga þess á framtíð jarðar. Árlega Arctic Circle ráðstefnan er stærsta alþjóðlega samkoman með áherslu á norðurskautið. Árlega mæta yfir 2000 þátttakendur frá yfir 50 löndum.
Á Arctic Circle ráðstefnunni hefur meðal annars verið fjallað um eftirtalin málefni:
Á námskeiðinu taka nemendur þátt í Arctic Circle ráðstefnunni í Hörpu. Skyldumæting er fyrir nemendur á ráðstefnuna. Nemendur þurfa að mæta í tvær kennslustundir, eina stuttu fyrir ráðstefnuna og aðra stuttu eftir ráðstefnuna.
Arctic Circle Assembly verður 8. - 10. október 2026 í Hörpu. Skyldumæting er á ráðstefnuna, auk mætingar í eina session fyrir ráðstefnuna (6. október) og aðra í vikunni eftir ráðstefnuna.
Nemendur greiða skráningargjald á ráðstefnuna. Gjaldið er almennt nemendagjald með afslætti.
Námskeiðið er inngangur að kenningum í alþjóðasamskiptum. Það veitir nemendum undirstöðu til greininga á öðrum sviðum alþjóðasamskipta. Mælt er með að nemendur taki það sem fyrst á námsferlinum. Í námskeiðinu eru nemendur kynntir fyrir kenningaramma alþjóðasamskipta með það að markmiði að þroska færni þeirra til að skilja og greina viðburði samtímans með því að beita kenningum.
Viðfangsefnið er skoðað í gegnum helstu umræður (e. debates) í fræðunum, með áherslu á raunhyggju (e. realism), frjálslynda stofnanahyggju (e. liberalism/liberal institutionalism), og mótunarhyggju (e. constructivism) og samspil sögulegra og vísindalegra aðferða annars vegar og gerendahæfni og formgerðar hins vegar.
Fjallað er um viðfangsefni alþjóðasamskipta. Annars vegar þær aðferðir sem kenningarnar nota til að varpa ljósi á þessi efni og hins vegar hvernig kenningarnar lýsa stjórnmálum alþjóðakerfisins.
Námskeiðið byggir á fyrirlestrum og umræðum, í minni og stærri hópum. Áhersla er lögð á að nemendur þroski greiningar- og ritfærni í gegnum skil á ólíkum rituðum verkefnum.
This course examines the aims, interests, opportunities, and challenges of states, non-state actors, regional fora, and international organizations in a changing Arctic region. With a focus on policy, politics, and current issues, it analyses the contemporary dilemmas posed by Arctic governance, cooperation, and imaginaries of the region.
Building on the fundamentals taught in ‘Introduction to Arctic Studies’, this course investigates the Arctic policies of the ‘Arctic Eight’ states, as well as states located outside the region. Five of the ‘Arctic Eight’ are Nordic small states, and so this angle is also considered. The role and achievements of other relevant entities such as the Arctic Council, the Arctic Coast Guard Forum, NATO, the EU, and the UN is also analyzed. The course has an international focus and provides an in-depth examination of the major political contours in today’s Arctic
Námskeiðinu er ætlað að kynna nemendur fyrir hugmyndum, hugtökum og nálgunum sem stuðst er við í norðurslóðafræðum til þess að veita betri skilning á norðurskautssvæðinu. Námskeiðið byrjar á yfirliti yfir grunnatriði norðurslóða í nútíma og víkur síðan að framlagi bæði hefðbundinna og gagnrýninna kenninga innan norðurslóðafræða. Ítarleg yfirferð er á grunnnálgunum norðurslóða sem og grunnhugtökum líkt og stjórnun norðurslóða, öryggi, fullveldi og sérstöðuhyggja. Einnig eru skoðaðar þær áskoranir og tækifæri sem þessar mismunandi nálganir bjóða upp á.
Markmið námskeiðsins er að veita nemendum vandaðan grunn á sviði norðurslóðafræða og dýpka þekkingu og skilning á ört breytilegu svæði sem skiptir miklu máli fyrir Ísland. Námskeiðið er hugsað sem viðbót við ASK113F Arctic Politics in International Context sem leggur meiri áherslu á stefnur og beitingu þeirra.
Markmið námskeiðsins er að kynna nemendur fyrir alþjóðasamvinnu og stöðu Íslands í alþjóðakerfinu. Hnattvæðing verður skoðuð í sögulegu ljósi og farið yfir helstu kenningar um hnattvæðingu. Fjallað verður um áhrif hnattvæðingar á stjórnmál, efnahagsmál, ríki og einstaklinga. Utanríkisstefna Íslands verður greind og áhersla lögð á þau málefni sem eru í forgangi hjá íslenskum stjórnvöldum um þessar mundir. Sjónum er beint að varnar- og öryggismálum á Íslandi, þátttöku Íslands í málefnum norðurslóða og norrænu samstarfi, og stöðu Íslands í ljósi breyttrar heimsmyndar. Fjallað verður sérstaklega um stofnanir sem sinna öryggismálum á landinu eins og Landhelgisgæsluna, Póst- og fjarskiptastofnunina og Ríkislögreglustjóra. Samrunaþróunin í Evrópu verður skoðuð með tilliti til þeirra leiða sem Ísland hefur valið í samskiptum sínum við Evrópu. Skoðað verður sérstaklega hvaða áhrif EES-samningurinn hefur haft á Íslandi. Einnig verður gerð grein fyrir þátttöku Íslands í starfi Sameinuðu þjóðanna og framboði Íslands til Öryggisráðs SÞ.
Sögulegt yfirlit og saga rannsóknarhefðar um valin þemu norrænna miðalda, með áherslu á Ísland og Noreg frá víkingaöld fram til fjórtándu aldar. Þemu telja, m.a.: vald, konungur og ríki; lög og fæðardeilur; kyngervi, mægðir og félagstengsl; trú og hugarfar; kristnitaka, kristni og kirkja; efnahagur. Grunnþekking í atburðasögu tímabilsins er hjálpleg en ekki skilyrði.
Nemendum gefst færi á að vinna einstaklings verkefni í umsjón fastra kennara við deildina. Viðfangsefni og lesefni er ákveðið í sameiningu af kennara og nemanda. Nemandi hefur frumkvæði af því að hafa samband við þann kennara sem hann óskar eftir að vinna verkefnið hjá.
Með loftslagsbreytingum er talið að mikilvægi norðurslóða muni aukast á næstu áratugum þar sem náttúruauðlindir verða aðgengilegri og nýjar samgönguleiðir opnast. Á sama tíma skapast ógnir við viðkvæm vistkerfi og samfélög en efnhagsleg tækifæri verða einnig til. Arctic Circle samtökin mynda viðamikið tengslanet sem byggir á alþjóðlegu samstarfi og umræðu um framtíð norðurskautsins. Arctic Circle samtökin eru opinn og lýðræðislegur vettvangur með þátttöku ríkisstjórna, stofnana, fyrirtækja, háskóla, fræðimannahópa, umhverfissamtaka, samfélaga frumbyggja, almennra borgara og annars áhugafólks um þróun norðurskautsins og afleiðinga þess á framtíð jarðar. Árlega Arctic Circle ráðstefnan er stærsta alþjóðlega samkoman með áherslu á norðurskautið. Árlega mæta yfir 2000 þátttakendur frá yfir 50 löndum.
Á Arctic Circle ráðstefnunni hefur meðal annars verið fjallað um eftirtalin málefni:
Á námskeiðinu taka nemendur þátt í Arctic Circle ráðstefnunni í Hörpu. Skyldumæting er fyrir nemendur á ráðstefnuna. Nemendur þurfa að mæta í tvær kennslustundir, eina stuttu fyrir ráðstefnuna og aðra stuttu eftir ráðstefnuna.
Arctic Circle Assembly verður 8. - 10. október 2026 í Hörpu. Skyldumæting er á ráðstefnuna, auk mætingar í eina session fyrir ráðstefnuna (6. október) og aðra í vikunni eftir ráðstefnuna.
Nemendur greiða skráningargjald á ráðstefnuna. Gjaldið er almennt nemendagjald með afslætti.
Stundataflan hér að neðan gildir fyrir yfirstandandi námsár og er einungis til viðmiðunar..
Breytingar geta orðið á stundatöflu haustmisseris í ágúst og september og á stundatöflu vormisseris í desember og janúar. Endanlega stundatöflu finnur þú í Uglu þegar kennsla hefst.
Athugið: Ekki ætti að nota þessa stundatöflu til að skipuleggja vinnu ef þú ert í hlutastarfi.
Háskóli Íslands á í samstarfi við yfir 400 háskóla um allan heim. Það veitir nemendum HÍ einstakt tækifæri til að stunda hluta af náminu erlendis, öðlast alþjóðlega reynslu og styrkja stöðu sína á vinnumarkaði.
Nám erlendis er alltaf háð samþykki deildar.
Til að geta sótt um námsdvöl erlendis þarf námsleið við HÍ að vera að lágmarki:
Nemendur geta fengið námskeið sem tekin eru erlendis metin sem hluta af námi við HÍ, þannig að námsdvölin þarf ekki að lengja námstímann. Nemendur semja um mat á einingum við deildina áður en skiptinámið hefst með því að fylla út námssamning.
Að námi loknu hefja nemendur gjarnan störf hjá:
Aðrir halda áfram í námi og ljúka meistaraprófi.
Listinn er ekki tæmandi.
Ekki er sérstakt nemendafélag fyrir þessa námsleið, en nemendur eru duglegir að hittast á stúdentakjallaranum.
Á hverju hefur þú áhuga?
Skref fyrir skref
Þjónustuborðið er fyrsti viðkomustaður fyrir alla þjónustu Háskóla Íslands. Hægt er að koma við í Háskólatorgi eða nota netspjallið neðst í hægra horninu á þessari síðu.
