Þetta nám er 60 eininga aukagrein og hentar vel með öllu öðru námi.
Markmið náms í ritlist er að gera nemendur að betri pennum og búa þá undir framhaldsnám af ýmsu tagi, meðal annars í ritlist. Námið nýtist vel á flestum sviðum mannlífsins.
Í ritlist er lögð áhersla á frjóa hugsun og miðlun hennar í texta af ýmsu tagi, svo sem í ljóðum, smásögum, skáldsögum, bókmenntaþýðingum, leiktexta, greinum og öðrum þeim formum sem þátttakendur kalla til eða finna upp.
Námið er í senn hagnýtt og listrænt. Nemendur fá tilsögn í grundvallaratriðum sem lúta að ritstörfum, svo sem vinnulagi, skapandi hugsun, byggingu, sjónarhorni, málsniði og málnotkun.
Markmið náms í ritlist á BA-stigi er að gera nemendur að betri pennum og búa þá undir framhaldsnám af ýmsu tagi, meðal annars í ritlist. Námið nýtist vel á flestum sviðum mannlífsins.
Íslenskt stúdentspróf eða sambærilegt próf. Nánari upplýsingar er að finna í 17. grein reglna um inntökuskilyrði í grunnnám nr. 331-2022.
Ef nemandi sem lokið hefur prófi frá erlendum skóla, hyggst stunda grunnnám sem kennt er á íslensku, skal hann jafnframt hafa staðist sérstakt inntökupróf í íslensku skv. 1. gr. reglnanna.
Nemendum sem leggja stund á ritlist sem 60 eininga aukagrein er skylt að ljúka 40 einingum í smiðjum og námskeiðinu ÍSL111G Bókmenntafræði (eða ABF104G Aðferðir og hugtök). 10 einingum skal ljúka í öðrum námskeiðum en smiðjum.
Smiðjur: Nemendur skulu ljúka a.m.k. 40 einingum í ritsmiðjum. Um tvær leiðir er að velja þegar kemur að ritsmiðjum. Annars vegar eru hreinar smiðjur (merktar svona í Kennsluskrá: RITxxxG Smiðja: Námskeiðsheiti eða ÍSRxxxG Ritfærni: Námskeiðsheiti), þ.e. verkleg námskeið þar sem nemendur leggja fram sitt eigið efni og fá tilsögn. Hins vegar er hægt að ljúka að hámarki 10 smiðjueiningum í gegnum bókmenntanámskeið þar sem nemendur í ritlist sem aukagrein skila að hluta eða öllu leyti verkefnum í formi skapandi ritsmíðar í stað fræðilegrar. Fá þarf samþykki viðkomandi kennara fyrir slíku fyrirkomulagi í upphafi misseris.
Bókmenntafræði: Ætlast er til að allir ritlistarnemar ljúki námskeiðinu ÍSL111G Bókmenntafræði, eða sambærilegu námskeiði í Almennri bókmenntafræði (ABF104G Aðferðir og hugtök). Þar fást ýmis áhöld og hugtök sem nýtast í smiðjunum.
Valnámskeið: Námskeið önnur en smiðjur og bókmenntafræði. Þau má sækja vítt og breitt um deildir Hugvísindasviðs og jafnvel víðar. Gjarnan má nemandi þar elta áhugasvið sín.
Hafi nemandi lokið ABF104G Aðferðir og hugtök eða ÍSL111G Bókmenntafræði í aðalgrein sinni eru námskröfur í ritlist sem aukagrein eftirfarandi: Nemandi þarf að taka 40 einingar í smiðjum og 20 einingar í vali. A.m.k. 10 einingar af valnámskeiðum þurfa að vera í formi fræðilegs námskeiðs (ekki smiðja).
Hér að neðan má sjá hvernig námsleiðin er byggð upp og hvernig hún skiptist upp eftir árum og önnum.
Á þessari námsleið eru engin kjörsvið.
Fjallað er um leikritun í víðu samhengi og samband leikbókmennta við hefðir og veruleika. Kenningar um byggingu, áferð og fagurfræði kyntar og valdir leiktextar skoðaðir útfrá þeim. Nemendur gera skriflegar æfingar, bæði á eigin spýtur og í hóp. Í lok námskeiðs vinna nemendur að stuttu leikverki sem verður leiklesið í tíma eða tekið til skoðunar með öðrum hætti ef við á. Ætlast er til mætingar og virkrar þátttöku í tímum. Takmarkaður sætafjöldi.
Námskeiðið er inngangur að þýðingum, þýðingasögu og þýðingafræði. Nemendur kynnast helstu hugtökum og kenningum á sviði þýðinga. Námskeiðið skiptist í tvo þætti: Hinn fræðilegi og sögulegi þáttur námskeiðsins fer fram í formi fyrirlestra og umræðna. Jafnframt leggur kennari fram lesefni sem nemendur kynna sér. Námsmat felst í prófum/ritgerðarverkefnum þar sem skyldulesefni er undirstaðan. Verklegi þátturinn fer fram í hópvinnustofum þar sem nemendur æfa sig í þýðingarýni og þýðingum (bókmenntaþýðingum eða nytjaþýðingum) undir handleiðslu kennara. Námsmat felst í skriflegu verkefni eða verkefnum. Nemendur í íslensku sem öðru máli þurfa að hafa lokið öllum námskeiðum á 1. og 2. ári.
Ritfærni: Fræðileg skrif er grunnnámskeið í meðferð ritaðs máls. Nemendur hljóta þjálfun í ritun með reglulegum heimaverkefnum, fyrirlestrum, umræðum og smiðjuvinnu. Fjallað verður um vinnulag við ritun fræðilegra texta, svo sem val og afmörkun viðfangsefnis, byggingu, heimildanotkun og frágang. Einnig verður lögð áhersla á að þjálfa nemendur í málnotkun í fræðilegum textum og fjallað meðal annars um málsnið, stíl, stafsetningu, greinarmerkjasetningu og hjálpargögn málnotenda. Nemendur skrifa fræðilega ritgerð í leiðsagnarmati og fá reglulega endurgjöf kennara sem og samnemenda. Námsmat byggist á reglulegum heimaverkefnum, miðmisserisverkefni, jafningjamati, lokaverkefni og virkri þátttöku í ritsmiðjum. Vakin er athygli á því að aðeins er hægt að ljúka námskeiðinu sé öllum verkefnum skilað.
Nemendur sem hyggjast taka námskeiðið sem netnám eru beðnir að skrá sig sem slíkir inni á Uglu.
Vilt þú læra nýjar leiðir til að lesa og skilja bókmenntir, kafa undir yfirborð texta og ræða um skáldverk á faglegan hátt? Í þessu námskeiði kynnast nemendur undirstöðuhugtökum í bókmenntafræði, textagreiningu og ritun bókmenntaritgerða. Nemendur læra um ólíkar nálganir í bókmenntagreiningu og fá þjálfun í að beita hugtökum við greiningu á skáldtextum af ýmsu tagi, bæði munnlega og í rituðu máli. Námskeiðið skiptist í fjóra hluta: Inngang að bókmenntafræði, ljóð, frásagnir (sögur og leikrit) og loks bókmenntaritgerðaskrif.
Í þessari smiðju skrifa þátttakendur um sannsöguleg efni með aðferðum sagnalistarinnar, s.s. í ritsmíðum sem byggja á heimildum, raunverulegum atburðum eða persónulegum upplifunum af einhverju tagi. Þátttakendur æfa sig í að skapa frásagnarrödd og nýta aðferðir frásagnarlistarinnar til að koma efninu á framfæri. Rædd verða álitamál sem tengjast því að miðla sannsögulegu efni.
Ritsmíðar nemenda verða til umræðu í tímum. Meðfram lesum við sannsögur í ýmsu formi og um þær. Mælst er til þess að þátttakendur mæti í alla tíma og taki virkan þátt.
Tilgangur þessa námskeiðs er að þjálfa nemendur í ritfærni. Áhersla verður lögð á þjálfun í meðferð texta af ýmsu tagi. Regluleg ritunarverkefni munu þjálfa ólíkar leiðir til að miðla fræðilegum textum á skapandi hátt, t.a.m. í formi pistla og sannsagna (e. creative nonfiction). Einnig munu nemendur skrifa skapandi texta, svo sem örsögur og smásögur. Nemendum mun gefast tækifæri til að notast við efnivið úr sínum aðalgreinum en þurfa einnig að takast á við nýjar áskoranir. Kennsla byggir á fyrirlestrum, umræðum, verkefnum í tíma og ritsmiðjum. Námsmat byggist á reglulegum heimaverkefnum, miðmisserisverkefni, lokaverkefni, ferilmöppu og mætingu og þátttöku. Mæting og þátttaka gildir 15% af einkunn og verður að hluta til skyldumæting (8 af 12 ritsmiðjum). Námskeiðið er opið öllum grunnnemum við Háskóla Ísland en nemendur þurfa sjálfir að aðgæta hvort þeir geti fengið námskeiðið metið upp í sína gráðu.
Netnám:
Námskeiðið er kennt í staðnámi en allir fyrirlestrar kennara verða teknir upp. Þetta er gert til að auka aðgengi að námskeiðinu. Ekki er hægt að tryggja upptökur á umræðum eða framsögum nemenda ef á við. Þeir nemendur sem ekki mæta í tíma skulu hlusta á fyrirlestra og skila skýrslu um efni þeirra með hliðsjón af lesefni. Þá skulu þeir vinna sjálfir að þeim ritsmiðjuverkefnum sem lögð eru fyrir í tíma og skila inn til kennara. Sú vinna er þá jafngildi mætingar.
Smiðjan er grunnnámskeið í ljóðagerð. Annars vegar verða lesin valin ljóð, einkum frá Póllandi, og eiginleikar þeirra skoðaðir með það fyrir augum að gera nemandann að betri ljóðalesanda. Hins vegar verða gerðar tilraunir með ljóðaskrif og ljóðagjörninga. Nemendur skila reglulega verkefnum og ljóð þeirra verða rædd í tímum. Ætlast er til að þátttakendur sæki alla tíma og taki virkan þátt.
Fjallað er um leikritun í víðu samhengi og samband leikbókmennta við hefðir og veruleika. Kenningar um byggingu, áferð og fagurfræði kyntar og valdir leiktextar skoðaðir útfrá þeim. Nemendur gera skriflegar æfingar, bæði á eigin spýtur og í hóp. Í lok námskeiðs vinna nemendur að stuttu leikverki sem verður leiklesið í tíma eða tekið til skoðunar með öðrum hætti ef við á. Ætlast er til mætingar og virkrar þátttöku í tímum. Takmarkaður sætafjöldi.
Námskeiðið er inngangur að þýðingum, þýðingasögu og þýðingafræði. Nemendur kynnast helstu hugtökum og kenningum á sviði þýðinga. Námskeiðið skiptist í tvo þætti: Hinn fræðilegi og sögulegi þáttur námskeiðsins fer fram í formi fyrirlestra og umræðna. Jafnframt leggur kennari fram lesefni sem nemendur kynna sér. Námsmat felst í prófum/ritgerðarverkefnum þar sem skyldulesefni er undirstaðan. Verklegi þátturinn fer fram í hópvinnustofum þar sem nemendur æfa sig í þýðingarýni og þýðingum (bókmenntaþýðingum eða nytjaþýðingum) undir handleiðslu kennara. Námsmat felst í skriflegu verkefni eða verkefnum. Nemendur í íslensku sem öðru máli þurfa að hafa lokið öllum námskeiðum á 1. og 2. ári.
Ritfærni: Fræðileg skrif er grunnnámskeið í meðferð ritaðs máls. Nemendur hljóta þjálfun í ritun með reglulegum heimaverkefnum, fyrirlestrum, umræðum og smiðjuvinnu. Fjallað verður um vinnulag við ritun fræðilegra texta, svo sem val og afmörkun viðfangsefnis, byggingu, heimildanotkun og frágang. Einnig verður lögð áhersla á að þjálfa nemendur í málnotkun í fræðilegum textum og fjallað meðal annars um málsnið, stíl, stafsetningu, greinarmerkjasetningu og hjálpargögn málnotenda. Nemendur skrifa fræðilega ritgerð í leiðsagnarmati og fá reglulega endurgjöf kennara sem og samnemenda. Námsmat byggist á reglulegum heimaverkefnum, miðmisserisverkefni, jafningjamati, lokaverkefni og virkri þátttöku í ritsmiðjum. Vakin er athygli á því að aðeins er hægt að ljúka námskeiðinu sé öllum verkefnum skilað.
Nemendur sem hyggjast taka námskeiðið sem netnám eru beðnir að skrá sig sem slíkir inni á Uglu.
Vilt þú læra nýjar leiðir til að lesa og skilja bókmenntir, kafa undir yfirborð texta og ræða um skáldverk á faglegan hátt? Í þessu námskeiði kynnast nemendur undirstöðuhugtökum í bókmenntafræði, textagreiningu og ritun bókmenntaritgerða. Nemendur læra um ólíkar nálganir í bókmenntagreiningu og fá þjálfun í að beita hugtökum við greiningu á skáldtextum af ýmsu tagi, bæði munnlega og í rituðu máli. Námskeiðið skiptist í fjóra hluta: Inngang að bókmenntafræði, ljóð, frásagnir (sögur og leikrit) og loks bókmenntaritgerðaskrif.
Í þessari smiðju skrifa þátttakendur um sannsöguleg efni með aðferðum sagnalistarinnar, s.s. í ritsmíðum sem byggja á heimildum, raunverulegum atburðum eða persónulegum upplifunum af einhverju tagi. Þátttakendur æfa sig í að skapa frásagnarrödd og nýta aðferðir frásagnarlistarinnar til að koma efninu á framfæri. Rædd verða álitamál sem tengjast því að miðla sannsögulegu efni.
Ritsmíðar nemenda verða til umræðu í tímum. Meðfram lesum við sannsögur í ýmsu formi og um þær. Mælst er til þess að þátttakendur mæti í alla tíma og taki virkan þátt.
Tilgangur þessa námskeiðs er að þjálfa nemendur í ritfærni. Áhersla verður lögð á þjálfun í meðferð texta af ýmsu tagi. Regluleg ritunarverkefni munu þjálfa ólíkar leiðir til að miðla fræðilegum textum á skapandi hátt, t.a.m. í formi pistla og sannsagna (e. creative nonfiction). Einnig munu nemendur skrifa skapandi texta, svo sem örsögur og smásögur. Nemendum mun gefast tækifæri til að notast við efnivið úr sínum aðalgreinum en þurfa einnig að takast á við nýjar áskoranir. Kennsla byggir á fyrirlestrum, umræðum, verkefnum í tíma og ritsmiðjum. Námsmat byggist á reglulegum heimaverkefnum, miðmisserisverkefni, lokaverkefni, ferilmöppu og mætingu og þátttöku. Mæting og þátttaka gildir 15% af einkunn og verður að hluta til skyldumæting (8 af 12 ritsmiðjum). Námskeiðið er opið öllum grunnnemum við Háskóla Ísland en nemendur þurfa sjálfir að aðgæta hvort þeir geti fengið námskeiðið metið upp í sína gráðu.
Netnám:
Námskeiðið er kennt í staðnámi en allir fyrirlestrar kennara verða teknir upp. Þetta er gert til að auka aðgengi að námskeiðinu. Ekki er hægt að tryggja upptökur á umræðum eða framsögum nemenda ef á við. Þeir nemendur sem ekki mæta í tíma skulu hlusta á fyrirlestra og skila skýrslu um efni þeirra með hliðsjón af lesefni. Þá skulu þeir vinna sjálfir að þeim ritsmiðjuverkefnum sem lögð eru fyrir í tíma og skila inn til kennara. Sú vinna er þá jafngildi mætingar.
Smiðjan er grunnnámskeið í ljóðagerð. Annars vegar verða lesin valin ljóð, einkum frá Póllandi, og eiginleikar þeirra skoðaðir með það fyrir augum að gera nemandann að betri ljóðalesanda. Hins vegar verða gerðar tilraunir með ljóðaskrif og ljóðagjörninga. Nemendur skila reglulega verkefnum og ljóð þeirra verða rædd í tímum. Ætlast er til að þátttakendur sæki alla tíma og taki virkan þátt.
Stundataflan hér að neðan gildir fyrir yfirstandandi námsár og er einungis til viðmiðunar..
Breytingar geta orðið á stundatöflu haustmisseris í ágúst og september og á stundatöflu vormisseris í desember og janúar. Endanlega stundatöflu finnur þú í Uglu þegar kennsla hefst.
Athugið: Ekki ætti að nota þessa stundatöflu til að skipuleggja vinnu ef þú ert í hlutastarfi.
Háskóli Íslands á í samstarfi við yfir 400 háskóla um allan heim. Það veitir nemendum HÍ einstakt tækifæri til að stunda hluta af náminu erlendis, öðlast alþjóðlega reynslu og styrkja stöðu sína á vinnumarkaði.
Nám erlendis er alltaf háð samþykki deildar.
Til að geta sótt um námsdvöl erlendis þarf námsleið við HÍ að vera að lágmarki:
Nemendur geta fengið námskeið sem tekin eru erlendis metin sem hluta af námi við HÍ, þannig að námsdvölin þarf ekki að lengja námstímann. Nemendur semja um mat á einingum við deildina áður en skiptinámið hefst með því að fylla út námssamning.
Ritfærni er mikils virði í samfélagi okkar og ritfæru fólki standa til boða margs konar störf þar sem skila þarf frambærilegum texta.
Fólk með þessa menntun starfar meðal annars við:
Listinn er ekki tæmandi.
Mímir er nemendafélag stúdenta í íslenskum fræðum og almennum málvísindum
Á hverju hefur þú áhuga?
Skref fyrir skref
Þjónustuborðið Háskólatorgi veitir upplýsingar og aðstoð. Þú getur komið við á Háskólatorgi eða haft samband í gegnum vefspjallið.
Fylgstu með Hugvísindasviði á Instagram, Youtube og Facebook
