Örnám í heilbrigði og heilsuuppeldi, er nám á meistarastigi fyrir þau sem lokið hafa fyrstu háskólagráðu, BA-, B.Ed.- eða BS-prófi.
Námið er 30 einingar og er sett upp sem hlutanám í eitt ár, 15 einingar á haustmisseri og 15 einingar á vormisseri.
Námið skiptist í:
Stefni nemi á að fá námskeið metin úr örnámið inn í meistaranám, er bent á að velja námskeið í samræmi við skyldu á viðkomandi námsleið.
Kennsla fer fram á íslensku.
Námskeið eru ýmist í staðnámi eða fjarnámi.
Er að efla nemendur til að dýpka nemendur fræðilega þekkingu sína, efla starfshæfni og sérhæfa sig á afmörkuð fræðasviði. Námið getur verið upphaf að frekara námi og veitir nemanda rétt á að sækja um í framhaldsnám á meistarastigi.
Við brautskráningu úr kennaranámi við íslenska háskóla skal kennari búa yfir hæfni í íslensku sem samsvarar að lágmarki C1 í Evrópska tungumálarammanum.
Að loknu námi geta nemendur sótt um meistaranám í íþrótta- og heilsufræði hafi þeir lokið náminu með fyrstu einkunn (7,25). Þeim sem stefna á áframhaldandi meistaranám og óska eftir að fá námskeið úr örnáminu metin þar inn er bent á að velja námskeið í samræmi við skyldu á viðkomandi námsleið.
Mögulegt er að fá einingarnar frá námsleiðinni metnar upp í:
BA/B.Ed./BS gráða í grunn- og leikskólakennslu, íþrótta- og heilsufræði, tómstunda- og félagsmálafræði, uppeldis- og menntunarfræði, þroskaþjálfafræði eða í skyldum greinum.
Ljúka þarf 30 einingum.
Hér að neðan má sjá hvernig námsleiðin er byggð upp og hvernig hún skiptist upp eftir árum og önnum.
Á þessari námsleið eru engin kjörsvið.
Námskeiðið er ætlað nemendum sem eru að hefja framhaldsnám í Deild heilsueflingar, íþrótta- og tómstunda. Í því verður ljósi varpað á mikilvæg hugtök og kenningar sem notuð eru í þeim fræðigreinum sem kenndar eru í deildinni. Í námskeiðinu verður lögð áhersla á að rýna í hvernig ólíkir þættir, svo sem heilsuhegðun og félagslegt umhverfi, og sampil þeirra hafa áhrif á heilsu og lífsgæði fólks. Fjallað verður um viðfangsefni sem eru efst á baugi í samfélaginu og varða hreyfingu, næringu, heilsueflingu, lífsleikni, nám og þroska og tengsl þeirra við andlega, líkamlega og félagslega velferð einstaklinga. Lögð er áhersla á að nemendur tileinki sér gagnrýna og skapandi nálgun á viðfangsefni sem tengjast náið þeim vettvangi sem þeir munu starfa á að námi loknu. Nemendur æfa í því skyni teymisvinnu og efla samskipti út frá hugmyndafræði þverfræðilegrar samvinnu. Nemendur fá tækifæri til að dýpka þekkingu sína í tilteknu viðfangsefni sem valið er í samráði við kennara og munu í lok námskeiðs setja fram áætlun um nám sitt.
Fjallað verður um vöxt og líkamsþroska barnsins frá fæðingu fram til unglingsára. Ítarleg umfjöllun verður um mikilvægi líkamlegrar þjálfunar fyrir velferð og heilsu barna og unglinga. Áhrif kynþroska á lifnaðarhætti og líkamlega þjálfun unglinga verða skoðuð. Fjallað verður um kynjamun í líkamlegri þjálfun. Kynnt verður hvers konar úthalds- og styrktarþjálfun er hentug og mikilvæg fyrir börn og unglinga. Sérstök áhersla verður lögð á skoða hvernig áhrif alhliða líkamsþjálfunar og sérhæfðar hefur á líkamsþroska barna- og unglinga. Farið verður í vettvangsheimsókn til íþróttafélags sem leggja ríka áherslu á þjálfun barna og unglinga.
ATH. Námskeiðin ÍÞH101M/ÍÞH115F Líkamleg þjálfun, ákefð og endurheimt, 5e og ÍÞH114F Líkamleg þjálfun barna og unglinga 5e koma í stað námskeiðsins ÍÞH102F Þjálfunarlífeðlisfræði, 10e. Þeir nemendur sem hafa lokið því þurfa ekki að taka 5e námskeiðin.
Inntak og meginviðfangsefni:
Á námskeiðinu verður farið í ýmsa þá þætti mataræðis sem ekki falla undir hefðbundið mataræði. Kannaður verður munurinn á sérfæði og matarvenjum. Undir hugtakið sérfæði falla sjúkdómar, algeng matarofnæmi, mataróþol og trúarbrögð og verða þessir þættir skoðaðir sérstaklega. Nemendur læra að aðlaga og breyta uppskriftum fyrir sérfæði. Þei fá einnig að æfa sig í að elda sérfæði ýmiskonar. Fjallað verður um mat til hátíðarbrigða, nesti í gönguferðir og ferðalög og svo fæði íþróttafólks. Nemendur fá að spreyta sig á að útbúa veisluborð, nesti fyrir gönguferðir og ferðalög og mat fyrir ýmsar íþróttagreinar. Skoðað verður hvaða stefnur og straumar eru vinsælastar í matargerð jafn innanlands sem utan bæði í betri og mat og svo sérfæði ýmiskonar.
Kennslufyrirkomulag:
Námið felst í beinni miðlun kennara, verklegum æfingum nemenda, kennsluæfingum, hópverkefnum og sjálfstæðum verkefnum einstakra nemenda.
Vinnulag:
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám þar sem fyrirlestrar eru teknir upp á settir inn á fjarnámsvef. Skyldumæting er í staðlotur. Á námskeiðinu vinna nemendur eitt fræðilegt verkefni og þrjú önnur verkefni. Í innlotum eru fyrirlestrar og vinnustofur. Staðnemar matreiða í tímum rétti í samræmi við þarfir ólíkra hópa og fjarnemar gera heima valin verkefni úr verklegum tímum í stað þess að mæta í verklega tíma. Námskeiðið felur í sér efnisgjald.
Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.
Í námskeiðinu verður fjallað almennt um svefn en einnig verður fjallað um svefn í tengslum við íþróttir, heilsu og almenna vellíðan. Fjallað verður um svefn uppbyggingu, svefn hinna ýmsu aldurshópa og svefn í tengslum við heilsu, íþrótta- og afrekshópa, kvíða og algengar svefnraskanir. Námskeiðið verður byggt á útgefnu efni um lífeðlisfræði svefns og rannsóknum á svefni tengdum lýðheilsu og íþróttum.
Fjallað verður um aðlaganir sem verða á starfsemi líkamans við líkamlega þjálfun. Farið verður yfir mikilvægi markmiðsetningar í tengslum skipulagningu og framkvæmd líkamsþjálfunar. Fjallað verður um greiningu á vinnukröfum íþróttagreina og notkun slíkrar greiningar í uppsetningu og framkvæmd þjálfunaráætlana. Sérstök áhersla verður lögð á að skýra tengsl magns og ákefðar líkamlegrar þjálfunar með skýrskotun til bæði skammtíma- og langtíma þjálfunaráætlana. Fjallað verður um mikilvægi hvíldar og endurheimtar í tengslum við líkamlega þjálfun, með sérstakri áherslu á svefn og svefnþörf íþróttafólks.
ATH: Námskeiðin ÍÞH101M/ÍÞH115F Líkamleg þjálfun, ákefð og endurheimt, 5e og ÍÞH114F Líkamleg þjálfun barna og unglinga 5e koma í stað námskeiðsins ÍÞH102F Þjálfunarlífeðlisfræði, 10e. Þeir nemendur sem hafa lokið því þurfa ekki að taka 5e námskeiðin.
|
Tilgangur námskeiðsins er að þátttakendur – kennarar, tómstunda- og félagsmálafræðingar og aðrir sem vinna með hópa barna og unglinga í leikskóla, grunnskóla- og frístundastarfi – efli þekkingu sína á aðferðum sem stuðla að æskilegri hegðun barna. Þeir læri að beita árangursríkum og gagnreyndum aðferðum sem byggjast á trausti og virðingu, styðja við félagsfærni og sjálfseflingu barna og unglinga og stuðla að bættri líðan þeirra. Þættir sem unnið er með:
Samhliða því að þátttakendur námskeiðsins tileinki sér færnina sjálfir og æfi hana, eru kenndar leiðir til að miðla til - og þjálfa annað fagfólk í notkun aðferðanna. Vinnulag Námskeiðið skiptist í vinnu í tímum og verkefni („heimavinnu“) á milli tíma sem þátttakendur geta prófað í eigin starfi og nýtt þannig beint til þróunar á eigin starfsháttum. Kennsla fer fram með umræðum, æfingum og fjölbreyttum sameiginlegum viðfangsefnum. Námsmat byggist á lestri kafla og greina, skilaverkefnum sem unnin eru með barna- og unglingahópum sem tengjast þátttakendum, samhliða miðlun til annars fagfólks og virkri þátttöku í umræðum um viðfangsefni námskeiðsins. Miðað er við kennslu í rauntíma, á Zoom eða á staðnum (í staðlotum), átta hálfa daga á tímabilinu ágúst til nóvember, þar sem unnið er með þætti námskeiðsins og gerðar æfingar. Þátttakendur reyna aðferðirnar sjálfir með sínum barnahópum í verkefnum á milli tíma. Námskeiðið er vettvangs- og samstarfsmiðað. Þátttakendur fá tækifæri til að læra saman og styðja hvern annan í að þróa árangursríka starfshætti með börnum. Grunnhugmyndin er að þátttakendur líti á það sem sameiginlegt verkefni allra í skóla- og frístundasamfélaginu að nota uppbyggilegar og gagnreyndar aðferðir til að stuðla að góðri aðlögun barna og starfsánægju fagfólks. Námskeiðið hentar öllum kennurum, tómstunda- og félagsmálafræðingum og öðrum sem vinna með hópa barna og unglinga í leikskóla, grunnskóla- og frístundastarfi. |
Í þessu námskeiði verður farið yfir grunnskilgreiningar á hugtökunum: heilsa og heilbrigði, sjúkdómar og fötlun. Farið verður yfir helstu áhrifaþætti heilbrigðis og ræddir verða sérstakir áhrifavaldar á heilsufar. Bæði verða kynntir þættir sem geta ógnað heilsu og heilbrigði en einnig skoðað hvaða þættir geta haft jákvæð heilsueflandi áhrif. Sérstök áhersla verður á áhrif umverfis á heilsu. Fjallað verður um ólíkar nálganir í heilsueflingu og hverjir beri ábyrgð á heilsueflingu
Athugið: Námskeiðið hét áður Hugur, heilsa og heilsulæsi.
Hlutverk næringar í þjálfun og áhrif á árangur í íþróttum eru viðfangsefni þessa námskeiðs. Áhersla er lögð á að skoða þá þætti sem helst eru til umfjöllunar í samfélaginu hverju sinni og sá sérstaklega þætti sem viðkoma þjálfun og viðhorfum ungmenna til næringartengdra þátta.
Megináhersla er lögð á orkuefnin, hlutverk þeirra og þarfir við mismunandi þjálfun. Jafnframt er horft til ólíkra þarfa eftir aldri, kyni, líkamsímynd og líkamsbyggingu. Einnig verður fjallað um vökvaþörf, vítamín, stein- og snefilefni, andoxunarefni og fæðubótarefni í tengslum við þjálfun.
Farið verður yfir nýjustu rannsóknir um efnið og takmarkanir og framfarir á stöðu þekkingar á sviðinu skoðaðar. Áhersla er lögð á að geta greint sundur raunverulega stöðu þekkingar samanborið við markaðssetningu og tískustrauma sem oft hafa áhrif á neysluvenjur og viðhorf ungmenna.
Ennfremur er lögð áhersla á þverfræðilega teymisvinnu milli fagaðila og fjallað er um hvernig má hámarka árangur og stuðla að heilsueflingu með samvinnu fagstétta.
Vinnulag:
Námskeiðið byggist á fyrirlestrum og vinnustofu. Ætlast er til virkar þátttöku nemenda í umræðum og verkefnavinnu. Gerð er krafa um grunnþekkingu í næringarfræði til að hægt sé að velja námskeiðið. Námsmat er byggt á virkni nemenda, vinnustofu og lokaprófi. Mætingaskylda er í vinnustofu og lokapróf.
ATH: Var áður kennt sem hluti af námskeiðinu Íþróttir og næring.
Hlutverk næringar í afreksþjálfun með áherslu á árangur í íþróttum er viðfangsefni þessa námskeiðs sem er framhald af námskeiðinu Næring og þjálfun ungmenna. Áhersla er lögð á að dýpka þá þekkingu sem komin er og vinna hagnýt verkefni. Þau byggja á matseðlagerð og rýni í sérþarfir í afreksþjálfun t.d. á keppnistímabili og hvíldartímabilum, við undirbúning, í keppni og í endurheimt. Einnig er skoðuð þyngdarstjórnun í greinum þar sem þyngdarflokkar skipta máli.
Farið verður yfir nýjustu rannsóknir um efnið og takmarkanir og framfarir á stöðu þekkingar á sviðinu skoðaðar. Áhersla er lögð á að geta greint sundur raunverulega stöðu þekkingar samanborið við leiðir sem markaðssettar eru til árangurs eða fá hljómgrunn í ýmsum keppnisgreinum.
Ennfremur er lögð áhersla á þverfræðilega teymisvinnu milli fagaðila og fjallað er um hvernig má hámarka árangur og stuðla að heilsueflingu með samvinnu fagstétta.
Vinnulag
Námskeiðið byggist á fyrirlestrum og verkefnavinnu í smærri hópum. Ætlast er til virkar þátttöku nemenda í umræðum og verkefnavinnu. Gerð er krafa um að einnig sé tekið námskeiðið Næring og þjálfun ungmenna, auk þess sem grunnþekking í næringarfræði er nauðsynleg. Námsmat er byggt á virkni í tímum, verkefnavinnu og lokaprófi.
ATH: Var áður kennt sem hluti af námskeiðinu Íþróttir og næring.
Inntak og meginviðfangsefni
Á námskeiðinu verður farið yfir hvernig þjálfa má færni mismunandi hópa við matreiðslu og hafa þannig áhrif á fæðuval þeirra. Aðstæður, þarfir og geta hópa er mismunandi og á námskeiðinu verður farið yfir þessa þætti. Unnið verður námsefni og kennsluleiðbeiningar fyrir valinn hóp með sérþarfir.
Ung börn hafa yfirleitt áhuga á og ánægju af að vinna með foreldrum sínum í eldhúsinu. Þau geta aðstoðað á ýmsan hátt og um leið þjálfað færni og fínhreyfingar. Farið verður yfir helstu atriði matreiðslu með ungum börnum og hugað að næringarþörf þeirra og matarsmekk. Matreiddar verða uppskriftir sem börn geta hjálpað til við að elda og börn vilja gjarnan borða. Kennsluaðferðir og geta hvers aldurs í eldhúsinu verða skoðaðar.
Næringarþörf eldri borgara er að mestu leiti sambærileg næringarþörf annarra hópa en þó þarf að taka tillit til ýmissa þátta við matargerð og fæðuval, s.s. breytingar á búsetuformi, heilsu, hreyfigetu og tækifærum til innkaupa. Á námskeiðinu verður farið yfir þá þætti sem geta haft áhrif á fæðuval og getu til vinnu í eldhúsi. Einnig hvernig best er að haga fæðuvali fyrir þann sem býr orðið einn á efri árum og er jafnvel ekki vanur að matreiða.
Unnið verður að gerð námsefnis og kennsluleiðbeininga fyrir hópa sem þurfa sjónrænni og ítarlegri leiðbeiningar í uppskriftum en almennt gengur og gerist.
Kennslufyrirkomulag
Námið felst í beinni miðlun kennara, verklegum æfingum nemenda, kennsluæfingum, hópverkefnum og sjálfstæðum verkefnum nemenda.
Vinnulag
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám þar sem fyrirlestrar eru teknir upp á settir inn á fjarnámsvef. Á námskeiðinu fá nemendur námsefni miðlað á vef og taka heimapróf á Canvas úr lesefni og vinna einnig fræðileg verkefni. Í innlotum eru aðrir fyrirlestrar og vinnustofur. Staðnemar matreiða í verklegum tímum rétti í samræmi við þarfir ólíkra hópa og fjarnemar gera heima valin verkefni úr þeim tímum í stað þess að mæta í verklega tíma. Skyldumæting er í staðlotur. Námskeiðið felur í sér efnisgjald.
Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.
Fjallað verður um fyrirkomulag og mikilvægi heilsueflingar í skólum, á vinnustað, í hvers kyns þjálfun, endurhæfingu, íþróttum og tómstundastarfi. Mismunandi kenningar um heilsueflingu verða kynntar, sem og framkvæmd, mat og heildstætt ferli heilsueflingar. Allt frá því hvernig heilsueflandi verkefni eru skipulögð og hvernig þau eru innleidd, framkvæmd og metin. Sérstök áhersla verður lögð á fræðilegan þátt heilsueflingarferlisins til að undirbúa nemendur fyrir faglegt starf tengt heilsueflingu á vettvangi.
Viðfangsefni
Í námskeiðinu verða greind tiltekin heimspekileg og siðferðileg álitamál í íslensku samfélagi. Sjónum verður beint að heimspekilegum og siðferðilegum spurningum sem til dæmis tengjast heilbrigðismálum, náttúru og menntun, og andlegri velferð. Dregið verður fram hvað einkennir sérstaklega heimspekilegan/siðferðilegan vanda og rætt hvernig hægt er að takast á við hann. Til að nálgast það verkefni verða skoðuð dæmi um málefni í opinberri umræðu í íslensku samfélagi, þau greind þar sem átakalínur og undirliggjandi gildi verða skoðuð.
Námskeiðið fjallar um hvernig auka megi vellíðan, áhuga og hæfni iðkenda í íþróttum og almennri þjálfun með jákvæðri sálfræði. Hvernig íþróttaiðkun og þjálfun geta snúist upp í andhverfu sína. Nemendur læra um þær sálrænu áskoranir sem geta fylgt þjálfun, afreksmennsku og því að hætta í íþróttum. Einnig verður fjallað um siðfræði í þjálfun með því að rýna hugtök á borð við ábyrgð, heiðarleika og jafnræði.
Í námskeiðinu er lögð áhersla á að öðlast þekkingu og skilning á grunnþjálfunar-, prófunarreglum og meginreglum í afreks íþróttum.
Í námskeiðinu er farið yfir mismunandi þætti til þess að vinna innan afreksíþrótta. Megináhersla er lögð á að öðlast þá færni sem nauðsynleg er til að vinna innan afreksíþróttum, þróun mikilvægrar færni, árangursríka þjálfun, auðkenningu hæfileika, þjálfun tímabila og bata, fylgjast með þjálfunarálagi, tölfræði, gagnasöfnun, greiningu, kynna skýrslur fyrir mismunandi hópa (íþróttamenn, foreldrar, þjálfarar, heilbrigðisstarfsfólk), ræðumennsku.
Námskeiðið verður bæði verklegt og bóklegt. Verklegar kennslustundir munu fjalla um íþróttavísindi / lífeðlisfræðilegar mælingar, áætlunargerð með afreks íþróttamönnum. Auk þess gefst nemendum tækifæri til að heimsækja íþróttamenn á vettvangi.
Nemendur munu vinna með hreyfigreiningarbúnað og hugbúnað fyrir tæknigreiningu, til að hagræða ákvarðanir sínar og meta á gagnrýninn hátt beittar aðferðir. Nemendur læra að hanna og safna gögnum, skrifa skýrslurnar og kynna fyrir ýmsum áhugahópum (íþróttamönnum, þjálfurum, foreldrum, heilbrigðisstarfsfólki).
Með þeirri þekkingu sem aflað er í þessu námskeiði munu nemendur geta starfað af öryggi í öllum einstaklings- eða hópíþróttafélögum, stofnunum eða í einkageiranum.
Í námskeiðinu verður farið yfir helstu líffræðilegar og lífeðlisfræðilegar breytingar sem eiga sér stað við öldrun og hvernig þær hafa áhrif á þrekþætti, hjarta- og æðakerfi, lungnastarfsemi og almenna hreyfigetu eldri einstaklinga. Skoðaðar verða breytingar á líkamsamsetningu, beinheilsu, vöðvamassa, styrk, þoli, jafnvægi og loftfirrtri getu, ásamt því hvernig þessir þættir tengjast heilsu og daglegri virkni.
Einnig verður fjallað um áskoranir sem tengjast hækkandi aldri, svo sem svefn- og næringarbreytingar, andlega heilsu, félagslega líðan og einstaklingsbundinn mun innan eldri aldurshópa.
Verklegur hluti námskeiðsins felur í sér að nemendur læra að framkvæma og meta helstu mælingar sem notaðar eru til að greina hreyfigetu og líkamlega starfsemi aldraðra, m.a. styrk-, þol-, jafnvægis- og frammistöðumælingar. Markmiðið er að nemendur öðlist þekkingu og færni í að beita viðurkenndum aðferðum til að meta heilsu og hreyfigetu eldri einstaklinga á faglegan hátt.
Vinnulag
Kennslan samanstendur af rafrænum fyrirlestrum, umræðum og verklegum tímum.
Nemendur:
horfa á fyrirlestra og vinna verkefni þeim tengd,
lesa rannsóknargreinar og taka þátt í fræðilegum umræðum um öldrun og hreyfingu,
og fá verklega þjálfun í að framkvæma og meta mælingar fyrir eldri aldurshópa.
Markmið
Markmið námskeiðs er að nemandi
Markmið: Að nemendur
– dýpki þekkingu sína á samspili lífshátta sem tengjast hreyfingu og heilbrigði og skoði rannsóknir á því sviði
– öðlist aukna þekkingu á ýmsum lífsstílstengdum sjúkdómum og á áhrifum hreyfingar og þjálfunar á þá, bæði gegnum fyrirbyggjandi aðgerðir (fyrsta stigs forvarnir) og sem meðferðarúrræði (annars stigs forvarnir).
Námskeiðinu er ætlað að kynna faraldsfræðilegar rannsóknaraðferðir á sviði tengsla hreyfingar og heilsufars og auka skilning og færni nemenda í að lesa vísindagreinar með gagnrýnum hætti. Farið verður í saumana á því hvernig hreyfing hefur áhrif á heilbrigði og minnkar áhættu á ýmsum lífsstílstengdum sjúkdómum. Rannsóknir og athuganir á samspili hreyfitengdra lífshátta og ólíkra heilsufarsþátta verða reifaðar. Námskeiðið verður kennt í fyrirlestraformi.
Viðfangsefni námskeiðsins er heilsuhegðun í víðum skilningi. Fjallað verður um heilsuhegðun mismunandi aldurshópa og samband líffræðilegra þátta, heilsuhegðunar og félagslegra aðstæðna. Farið verður yfir hvernig hegðun einstaklinga, bjargráð og streita hafa áhrif á heilsufar. Hegðun í tengslum við fæðuval og neysluvenjur er sérstaklega skoðuð. Þá verður horft til þess hvernig má móta heilsusamlegar lífsvenjur frá æsku, svo sem hafa áhrif á fæðuval og vinna á matvendni. Samfélagsáhrif og þáttur fjölmiðla eru einnig könnuð. Námsefnið byggir á fræðbókum og vísindagreinum frá mismunandi áttum og ólíkum sviðum sem spanna viðfangsefnið og nálgast það á ólíkan hátt.
Námskeiðið er ætlað nemendum á efri stigum grunnnáms og á meistarastigi og er opið öllum.
Námskeiðið er ætlað nemendum sem eru að hefja framhaldsnám í Deild heilsueflingar, íþrótta- og tómstunda. Í því verður ljósi varpað á mikilvæg hugtök og kenningar sem notuð eru í þeim fræðigreinum sem kenndar eru í deildinni. Í námskeiðinu verður lögð áhersla á að rýna í hvernig ólíkir þættir, svo sem heilsuhegðun og félagslegt umhverfi, og sampil þeirra hafa áhrif á heilsu og lífsgæði fólks. Fjallað verður um viðfangsefni sem eru efst á baugi í samfélaginu og varða hreyfingu, næringu, heilsueflingu, lífsleikni, nám og þroska og tengsl þeirra við andlega, líkamlega og félagslega velferð einstaklinga. Lögð er áhersla á að nemendur tileinki sér gagnrýna og skapandi nálgun á viðfangsefni sem tengjast náið þeim vettvangi sem þeir munu starfa á að námi loknu. Nemendur æfa í því skyni teymisvinnu og efla samskipti út frá hugmyndafræði þverfræðilegrar samvinnu. Nemendur fá tækifæri til að dýpka þekkingu sína í tilteknu viðfangsefni sem valið er í samráði við kennara og munu í lok námskeiðs setja fram áætlun um nám sitt.
Fjallað verður um vöxt og líkamsþroska barnsins frá fæðingu fram til unglingsára. Ítarleg umfjöllun verður um mikilvægi líkamlegrar þjálfunar fyrir velferð og heilsu barna og unglinga. Áhrif kynþroska á lifnaðarhætti og líkamlega þjálfun unglinga verða skoðuð. Fjallað verður um kynjamun í líkamlegri þjálfun. Kynnt verður hvers konar úthalds- og styrktarþjálfun er hentug og mikilvæg fyrir börn og unglinga. Sérstök áhersla verður lögð á skoða hvernig áhrif alhliða líkamsþjálfunar og sérhæfðar hefur á líkamsþroska barna- og unglinga. Farið verður í vettvangsheimsókn til íþróttafélags sem leggja ríka áherslu á þjálfun barna og unglinga.
ATH. Námskeiðin ÍÞH101M/ÍÞH115F Líkamleg þjálfun, ákefð og endurheimt, 5e og ÍÞH114F Líkamleg þjálfun barna og unglinga 5e koma í stað námskeiðsins ÍÞH102F Þjálfunarlífeðlisfræði, 10e. Þeir nemendur sem hafa lokið því þurfa ekki að taka 5e námskeiðin.
Inntak og meginviðfangsefni:
Á námskeiðinu verður farið í ýmsa þá þætti mataræðis sem ekki falla undir hefðbundið mataræði. Kannaður verður munurinn á sérfæði og matarvenjum. Undir hugtakið sérfæði falla sjúkdómar, algeng matarofnæmi, mataróþol og trúarbrögð og verða þessir þættir skoðaðir sérstaklega. Nemendur læra að aðlaga og breyta uppskriftum fyrir sérfæði. Þei fá einnig að æfa sig í að elda sérfæði ýmiskonar. Fjallað verður um mat til hátíðarbrigða, nesti í gönguferðir og ferðalög og svo fæði íþróttafólks. Nemendur fá að spreyta sig á að útbúa veisluborð, nesti fyrir gönguferðir og ferðalög og mat fyrir ýmsar íþróttagreinar. Skoðað verður hvaða stefnur og straumar eru vinsælastar í matargerð jafn innanlands sem utan bæði í betri og mat og svo sérfæði ýmiskonar.
Kennslufyrirkomulag:
Námið felst í beinni miðlun kennara, verklegum æfingum nemenda, kennsluæfingum, hópverkefnum og sjálfstæðum verkefnum einstakra nemenda.
Vinnulag:
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám þar sem fyrirlestrar eru teknir upp á settir inn á fjarnámsvef. Skyldumæting er í staðlotur. Á námskeiðinu vinna nemendur eitt fræðilegt verkefni og þrjú önnur verkefni. Í innlotum eru fyrirlestrar og vinnustofur. Staðnemar matreiða í tímum rétti í samræmi við þarfir ólíkra hópa og fjarnemar gera heima valin verkefni úr verklegum tímum í stað þess að mæta í verklega tíma. Námskeiðið felur í sér efnisgjald.
Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.
Í námskeiðinu verður fjallað almennt um svefn en einnig verður fjallað um svefn í tengslum við íþróttir, heilsu og almenna vellíðan. Fjallað verður um svefn uppbyggingu, svefn hinna ýmsu aldurshópa og svefn í tengslum við heilsu, íþrótta- og afrekshópa, kvíða og algengar svefnraskanir. Námskeiðið verður byggt á útgefnu efni um lífeðlisfræði svefns og rannsóknum á svefni tengdum lýðheilsu og íþróttum.
Fjallað verður um aðlaganir sem verða á starfsemi líkamans við líkamlega þjálfun. Farið verður yfir mikilvægi markmiðsetningar í tengslum skipulagningu og framkvæmd líkamsþjálfunar. Fjallað verður um greiningu á vinnukröfum íþróttagreina og notkun slíkrar greiningar í uppsetningu og framkvæmd þjálfunaráætlana. Sérstök áhersla verður lögð á að skýra tengsl magns og ákefðar líkamlegrar þjálfunar með skýrskotun til bæði skammtíma- og langtíma þjálfunaráætlana. Fjallað verður um mikilvægi hvíldar og endurheimtar í tengslum við líkamlega þjálfun, með sérstakri áherslu á svefn og svefnþörf íþróttafólks.
ATH: Námskeiðin ÍÞH101M/ÍÞH115F Líkamleg þjálfun, ákefð og endurheimt, 5e og ÍÞH114F Líkamleg þjálfun barna og unglinga 5e koma í stað námskeiðsins ÍÞH102F Þjálfunarlífeðlisfræði, 10e. Þeir nemendur sem hafa lokið því þurfa ekki að taka 5e námskeiðin.
|
Tilgangur námskeiðsins er að þátttakendur – kennarar, tómstunda- og félagsmálafræðingar og aðrir sem vinna með hópa barna og unglinga í leikskóla, grunnskóla- og frístundastarfi – efli þekkingu sína á aðferðum sem stuðla að æskilegri hegðun barna. Þeir læri að beita árangursríkum og gagnreyndum aðferðum sem byggjast á trausti og virðingu, styðja við félagsfærni og sjálfseflingu barna og unglinga og stuðla að bættri líðan þeirra. Þættir sem unnið er með:
Samhliða því að þátttakendur námskeiðsins tileinki sér færnina sjálfir og æfi hana, eru kenndar leiðir til að miðla til - og þjálfa annað fagfólk í notkun aðferðanna. Vinnulag Námskeiðið skiptist í vinnu í tímum og verkefni („heimavinnu“) á milli tíma sem þátttakendur geta prófað í eigin starfi og nýtt þannig beint til þróunar á eigin starfsháttum. Kennsla fer fram með umræðum, æfingum og fjölbreyttum sameiginlegum viðfangsefnum. Námsmat byggist á lestri kafla og greina, skilaverkefnum sem unnin eru með barna- og unglingahópum sem tengjast þátttakendum, samhliða miðlun til annars fagfólks og virkri þátttöku í umræðum um viðfangsefni námskeiðsins. Miðað er við kennslu í rauntíma, á Zoom eða á staðnum (í staðlotum), átta hálfa daga á tímabilinu ágúst til nóvember, þar sem unnið er með þætti námskeiðsins og gerðar æfingar. Þátttakendur reyna aðferðirnar sjálfir með sínum barnahópum í verkefnum á milli tíma. Námskeiðið er vettvangs- og samstarfsmiðað. Þátttakendur fá tækifæri til að læra saman og styðja hvern annan í að þróa árangursríka starfshætti með börnum. Grunnhugmyndin er að þátttakendur líti á það sem sameiginlegt verkefni allra í skóla- og frístundasamfélaginu að nota uppbyggilegar og gagnreyndar aðferðir til að stuðla að góðri aðlögun barna og starfsánægju fagfólks. Námskeiðið hentar öllum kennurum, tómstunda- og félagsmálafræðingum og öðrum sem vinna með hópa barna og unglinga í leikskóla, grunnskóla- og frístundastarfi. |
Í þessu námskeiði verður farið yfir grunnskilgreiningar á hugtökunum: heilsa og heilbrigði, sjúkdómar og fötlun. Farið verður yfir helstu áhrifaþætti heilbrigðis og ræddir verða sérstakir áhrifavaldar á heilsufar. Bæði verða kynntir þættir sem geta ógnað heilsu og heilbrigði en einnig skoðað hvaða þættir geta haft jákvæð heilsueflandi áhrif. Sérstök áhersla verður á áhrif umverfis á heilsu. Fjallað verður um ólíkar nálganir í heilsueflingu og hverjir beri ábyrgð á heilsueflingu
Athugið: Námskeiðið hét áður Hugur, heilsa og heilsulæsi.
Hlutverk næringar í þjálfun og áhrif á árangur í íþróttum eru viðfangsefni þessa námskeiðs. Áhersla er lögð á að skoða þá þætti sem helst eru til umfjöllunar í samfélaginu hverju sinni og sá sérstaklega þætti sem viðkoma þjálfun og viðhorfum ungmenna til næringartengdra þátta.
Megináhersla er lögð á orkuefnin, hlutverk þeirra og þarfir við mismunandi þjálfun. Jafnframt er horft til ólíkra þarfa eftir aldri, kyni, líkamsímynd og líkamsbyggingu. Einnig verður fjallað um vökvaþörf, vítamín, stein- og snefilefni, andoxunarefni og fæðubótarefni í tengslum við þjálfun.
Farið verður yfir nýjustu rannsóknir um efnið og takmarkanir og framfarir á stöðu þekkingar á sviðinu skoðaðar. Áhersla er lögð á að geta greint sundur raunverulega stöðu þekkingar samanborið við markaðssetningu og tískustrauma sem oft hafa áhrif á neysluvenjur og viðhorf ungmenna.
Ennfremur er lögð áhersla á þverfræðilega teymisvinnu milli fagaðila og fjallað er um hvernig má hámarka árangur og stuðla að heilsueflingu með samvinnu fagstétta.
Vinnulag:
Námskeiðið byggist á fyrirlestrum og vinnustofu. Ætlast er til virkar þátttöku nemenda í umræðum og verkefnavinnu. Gerð er krafa um grunnþekkingu í næringarfræði til að hægt sé að velja námskeiðið. Námsmat er byggt á virkni nemenda, vinnustofu og lokaprófi. Mætingaskylda er í vinnustofu og lokapróf.
ATH: Var áður kennt sem hluti af námskeiðinu Íþróttir og næring.
Hlutverk næringar í afreksþjálfun með áherslu á árangur í íþróttum er viðfangsefni þessa námskeiðs sem er framhald af námskeiðinu Næring og þjálfun ungmenna. Áhersla er lögð á að dýpka þá þekkingu sem komin er og vinna hagnýt verkefni. Þau byggja á matseðlagerð og rýni í sérþarfir í afreksþjálfun t.d. á keppnistímabili og hvíldartímabilum, við undirbúning, í keppni og í endurheimt. Einnig er skoðuð þyngdarstjórnun í greinum þar sem þyngdarflokkar skipta máli.
Farið verður yfir nýjustu rannsóknir um efnið og takmarkanir og framfarir á stöðu þekkingar á sviðinu skoðaðar. Áhersla er lögð á að geta greint sundur raunverulega stöðu þekkingar samanborið við leiðir sem markaðssettar eru til árangurs eða fá hljómgrunn í ýmsum keppnisgreinum.
Ennfremur er lögð áhersla á þverfræðilega teymisvinnu milli fagaðila og fjallað er um hvernig má hámarka árangur og stuðla að heilsueflingu með samvinnu fagstétta.
Vinnulag
Námskeiðið byggist á fyrirlestrum og verkefnavinnu í smærri hópum. Ætlast er til virkar þátttöku nemenda í umræðum og verkefnavinnu. Gerð er krafa um að einnig sé tekið námskeiðið Næring og þjálfun ungmenna, auk þess sem grunnþekking í næringarfræði er nauðsynleg. Námsmat er byggt á virkni í tímum, verkefnavinnu og lokaprófi.
ATH: Var áður kennt sem hluti af námskeiðinu Íþróttir og næring.
Inntak og meginviðfangsefni
Á námskeiðinu verður farið yfir hvernig þjálfa má færni mismunandi hópa við matreiðslu og hafa þannig áhrif á fæðuval þeirra. Aðstæður, þarfir og geta hópa er mismunandi og á námskeiðinu verður farið yfir þessa þætti. Unnið verður námsefni og kennsluleiðbeiningar fyrir valinn hóp með sérþarfir.
Ung börn hafa yfirleitt áhuga á og ánægju af að vinna með foreldrum sínum í eldhúsinu. Þau geta aðstoðað á ýmsan hátt og um leið þjálfað færni og fínhreyfingar. Farið verður yfir helstu atriði matreiðslu með ungum börnum og hugað að næringarþörf þeirra og matarsmekk. Matreiddar verða uppskriftir sem börn geta hjálpað til við að elda og börn vilja gjarnan borða. Kennsluaðferðir og geta hvers aldurs í eldhúsinu verða skoðaðar.
Næringarþörf eldri borgara er að mestu leiti sambærileg næringarþörf annarra hópa en þó þarf að taka tillit til ýmissa þátta við matargerð og fæðuval, s.s. breytingar á búsetuformi, heilsu, hreyfigetu og tækifærum til innkaupa. Á námskeiðinu verður farið yfir þá þætti sem geta haft áhrif á fæðuval og getu til vinnu í eldhúsi. Einnig hvernig best er að haga fæðuvali fyrir þann sem býr orðið einn á efri árum og er jafnvel ekki vanur að matreiða.
Unnið verður að gerð námsefnis og kennsluleiðbeininga fyrir hópa sem þurfa sjónrænni og ítarlegri leiðbeiningar í uppskriftum en almennt gengur og gerist.
Kennslufyrirkomulag
Námið felst í beinni miðlun kennara, verklegum æfingum nemenda, kennsluæfingum, hópverkefnum og sjálfstæðum verkefnum nemenda.
Vinnulag
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám þar sem fyrirlestrar eru teknir upp á settir inn á fjarnámsvef. Á námskeiðinu fá nemendur námsefni miðlað á vef og taka heimapróf á Canvas úr lesefni og vinna einnig fræðileg verkefni. Í innlotum eru aðrir fyrirlestrar og vinnustofur. Staðnemar matreiða í verklegum tímum rétti í samræmi við þarfir ólíkra hópa og fjarnemar gera heima valin verkefni úr þeim tímum í stað þess að mæta í verklega tíma. Skyldumæting er í staðlotur. Námskeiðið felur í sér efnisgjald.
Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.
Fjallað verður um fyrirkomulag og mikilvægi heilsueflingar í skólum, á vinnustað, í hvers kyns þjálfun, endurhæfingu, íþróttum og tómstundastarfi. Mismunandi kenningar um heilsueflingu verða kynntar, sem og framkvæmd, mat og heildstætt ferli heilsueflingar. Allt frá því hvernig heilsueflandi verkefni eru skipulögð og hvernig þau eru innleidd, framkvæmd og metin. Sérstök áhersla verður lögð á fræðilegan þátt heilsueflingarferlisins til að undirbúa nemendur fyrir faglegt starf tengt heilsueflingu á vettvangi.
Viðfangsefni
Í námskeiðinu verða greind tiltekin heimspekileg og siðferðileg álitamál í íslensku samfélagi. Sjónum verður beint að heimspekilegum og siðferðilegum spurningum sem til dæmis tengjast heilbrigðismálum, náttúru og menntun, og andlegri velferð. Dregið verður fram hvað einkennir sérstaklega heimspekilegan/siðferðilegan vanda og rætt hvernig hægt er að takast á við hann. Til að nálgast það verkefni verða skoðuð dæmi um málefni í opinberri umræðu í íslensku samfélagi, þau greind þar sem átakalínur og undirliggjandi gildi verða skoðuð.
Námskeiðið fjallar um hvernig auka megi vellíðan, áhuga og hæfni iðkenda í íþróttum og almennri þjálfun með jákvæðri sálfræði. Hvernig íþróttaiðkun og þjálfun geta snúist upp í andhverfu sína. Nemendur læra um þær sálrænu áskoranir sem geta fylgt þjálfun, afreksmennsku og því að hætta í íþróttum. Einnig verður fjallað um siðfræði í þjálfun með því að rýna hugtök á borð við ábyrgð, heiðarleika og jafnræði.
Í námskeiðinu er lögð áhersla á að öðlast þekkingu og skilning á grunnþjálfunar-, prófunarreglum og meginreglum í afreks íþróttum.
Í námskeiðinu er farið yfir mismunandi þætti til þess að vinna innan afreksíþrótta. Megináhersla er lögð á að öðlast þá færni sem nauðsynleg er til að vinna innan afreksíþróttum, þróun mikilvægrar færni, árangursríka þjálfun, auðkenningu hæfileika, þjálfun tímabila og bata, fylgjast með þjálfunarálagi, tölfræði, gagnasöfnun, greiningu, kynna skýrslur fyrir mismunandi hópa (íþróttamenn, foreldrar, þjálfarar, heilbrigðisstarfsfólk), ræðumennsku.
Námskeiðið verður bæði verklegt og bóklegt. Verklegar kennslustundir munu fjalla um íþróttavísindi / lífeðlisfræðilegar mælingar, áætlunargerð með afreks íþróttamönnum. Auk þess gefst nemendum tækifæri til að heimsækja íþróttamenn á vettvangi.
Nemendur munu vinna með hreyfigreiningarbúnað og hugbúnað fyrir tæknigreiningu, til að hagræða ákvarðanir sínar og meta á gagnrýninn hátt beittar aðferðir. Nemendur læra að hanna og safna gögnum, skrifa skýrslurnar og kynna fyrir ýmsum áhugahópum (íþróttamönnum, þjálfurum, foreldrum, heilbrigðisstarfsfólki).
Með þeirri þekkingu sem aflað er í þessu námskeiði munu nemendur geta starfað af öryggi í öllum einstaklings- eða hópíþróttafélögum, stofnunum eða í einkageiranum.
Í námskeiðinu verður farið yfir helstu líffræðilegar og lífeðlisfræðilegar breytingar sem eiga sér stað við öldrun og hvernig þær hafa áhrif á þrekþætti, hjarta- og æðakerfi, lungnastarfsemi og almenna hreyfigetu eldri einstaklinga. Skoðaðar verða breytingar á líkamsamsetningu, beinheilsu, vöðvamassa, styrk, þoli, jafnvægi og loftfirrtri getu, ásamt því hvernig þessir þættir tengjast heilsu og daglegri virkni.
Einnig verður fjallað um áskoranir sem tengjast hækkandi aldri, svo sem svefn- og næringarbreytingar, andlega heilsu, félagslega líðan og einstaklingsbundinn mun innan eldri aldurshópa.
Verklegur hluti námskeiðsins felur í sér að nemendur læra að framkvæma og meta helstu mælingar sem notaðar eru til að greina hreyfigetu og líkamlega starfsemi aldraðra, m.a. styrk-, þol-, jafnvægis- og frammistöðumælingar. Markmiðið er að nemendur öðlist þekkingu og færni í að beita viðurkenndum aðferðum til að meta heilsu og hreyfigetu eldri einstaklinga á faglegan hátt.
Vinnulag
Kennslan samanstendur af rafrænum fyrirlestrum, umræðum og verklegum tímum.
Nemendur:
horfa á fyrirlestra og vinna verkefni þeim tengd,
lesa rannsóknargreinar og taka þátt í fræðilegum umræðum um öldrun og hreyfingu,
og fá verklega þjálfun í að framkvæma og meta mælingar fyrir eldri aldurshópa.
Markmið
Markmið námskeiðs er að nemandi
Markmið: Að nemendur
– dýpki þekkingu sína á samspili lífshátta sem tengjast hreyfingu og heilbrigði og skoði rannsóknir á því sviði
– öðlist aukna þekkingu á ýmsum lífsstílstengdum sjúkdómum og á áhrifum hreyfingar og þjálfunar á þá, bæði gegnum fyrirbyggjandi aðgerðir (fyrsta stigs forvarnir) og sem meðferðarúrræði (annars stigs forvarnir).
Námskeiðinu er ætlað að kynna faraldsfræðilegar rannsóknaraðferðir á sviði tengsla hreyfingar og heilsufars og auka skilning og færni nemenda í að lesa vísindagreinar með gagnrýnum hætti. Farið verður í saumana á því hvernig hreyfing hefur áhrif á heilbrigði og minnkar áhættu á ýmsum lífsstílstengdum sjúkdómum. Rannsóknir og athuganir á samspili hreyfitengdra lífshátta og ólíkra heilsufarsþátta verða reifaðar. Námskeiðið verður kennt í fyrirlestraformi.
Viðfangsefni námskeiðsins er heilsuhegðun í víðum skilningi. Fjallað verður um heilsuhegðun mismunandi aldurshópa og samband líffræðilegra þátta, heilsuhegðunar og félagslegra aðstæðna. Farið verður yfir hvernig hegðun einstaklinga, bjargráð og streita hafa áhrif á heilsufar. Hegðun í tengslum við fæðuval og neysluvenjur er sérstaklega skoðuð. Þá verður horft til þess hvernig má móta heilsusamlegar lífsvenjur frá æsku, svo sem hafa áhrif á fæðuval og vinna á matvendni. Samfélagsáhrif og þáttur fjölmiðla eru einnig könnuð. Námsefnið byggir á fræðbókum og vísindagreinum frá mismunandi áttum og ólíkum sviðum sem spanna viðfangsefnið og nálgast það á ólíkan hátt.
Námskeiðið er ætlað nemendum á efri stigum grunnnáms og á meistarastigi og er opið öllum.
Stundataflan hér að neðan gildir fyrir yfirstandandi námsár og er einungis til viðmiðunar..
Breytingar geta orðið á stundatöflu haustmisseris í ágúst og september og á stundatöflu vormisseris í desember og janúar. Endanlega stundatöflu finnur þú í Uglu þegar kennsla hefst.
Athugið: Ekki ætti að nota þessa stundatöflu til að skipuleggja vinnu ef þú ert í hlutastarfi.
Háskóli Íslands á í samstarfi við yfir 400 háskóla um allan heim. Það veitir nemendum HÍ einstakt tækifæri til að stunda hluta af náminu erlendis, öðlast alþjóðlega reynslu og styrkja stöðu sína á vinnumarkaði.
Nám erlendis er alltaf háð samþykki deildar.
Til að geta sótt um námsdvöl erlendis þarf námsleið við HÍ að vera að lágmarki:
Nemendur geta fengið námskeið sem tekin eru erlendis metin sem hluta af námi við HÍ, þannig að námsdvölin þarf ekki að lengja námstímann. Nemendur semja um mat á einingum við deildina áður en skiptinámið hefst með því að fylla út námssamning.
Námið er hagnýtt viðbótarnám og fléttast vel saman við starf.
Fólk með þessa menntun starfar meðal annars við:
Listinn er ekki tæmandi.
Nemendafélagið Vatnið er félag nemenda í íþrótta- og heilsufræði.
Vatnið heldur úti öflugu félagslífi með fjölbrettum viðburðuum á hverju skólaári ásamt því að gæta hagsmuni nemenda og vera málsvari þeirra í Stúdentaráði Háskóla Íslands.
Á hverju hefur þú áhuga?
Skref fyrir skref
Á Þjónustuborði Háskólatorgs færðu aðstoð og upplýsingar um þjónustu Háskóla Íslands. Þú getur komið við á Háskólatorgi eða notað vefspjallið neðst í hægra horninu á þessari síðu.
