Í námskeiðinu verða kynntar helstu kenningar um máltöku annars máls og erlendra mála og áhrif kenninga á kennslu. Skoðaðar verða mállegar, félagslegar, sálfræðilegra og námslegar breytur sem áhrif hafa á málanám og málfærni. Til að mynda verður fjallað um máltöku annars máls og erlendra mála hjá börnum og unglingum. Tvítyngi verður skoðað og áhrif þess á málþroska, læsi og námsframvindu barna. Einnig, verður farið yfir helstu kenningar um eðli máltileinkunnar hjá fullorðnum. Nemendur munu leysa verkefni sem skoða máltöku og kennsluaðferðir á mismunandi efni á öðru eða erlendu máli. 

Á þessu námskeiði fjöllum við um menningar-, frásagnar- og aðlögunarfræði. Virk þátttaka er nauðsynleg.

Þetta er skyldunámskeið fyrir alla meistaranema í ensku. Haldnar eru stuttar málstofur þar sem nemendur fá tækifæri til að ræða stefnur og tilgátur tengdum enskum fræðum og undirbúa sig fyrir að kynna eigin verk og annarra á vettvangi sinna fræða, heima eða erlendis. Mat er byggt á þátttöku í námskeiðinu: 2 stuttum verkefnum og kynningu á rannsóknarverkefni sem unnið er í tengslum við námskeið valnámskeið eða lokaverkefni.

Viðfangsefni námskeiðsins eru margvísleg tengsl menningar og tungumála út frá hugmyndasögulegum, félags- og málvísindalegum forsendum. Gömul og ný heimsmál verða kynnt, tilurð þeirra, áhrif og afleiðingar. Fjallað verður um talmál og ritmál: Hvað er skrifað, hvers vegna og hvernig? Reglur og ólík viðhorf til tungumála eru rædd og velt verður upp spurningum um tengsl mannsins við hugsun og tungumál.

Viðurkenndar skoðanir í málvísindum ganga út frá að merking sagna ráði að hluta til þeim setningafræðilegu mynstrum sem rökliðir sagnorða birtast í. Til dæmis eru gerendur alltaf frumlög og sagnir í ensku sem merkja breytingu ástandi vegna ytri áhrifa geta almennt bæði verið áhrifssagnir og áhrifslausar. Í þessu námskeiði er lagt mat á rök og fræðikenningar sem málfræðingar hafa notað til að ná utan um alhæfingar á þessu sviði.

Inntak námskeiðsins eru grundvallarhugmyndir í kínverskri menntaheimspeki, kennslufræði og uppeldisfræði með megináherslu á konfúsíanisma en einnig verður vikið að viðbrögðum við henni úr röðum daoisma. Gerð verður grein fyrir konfúsíanískum hugmyndum um menntun, uppeldissálfræði og sjálfsrækt sem fram koma í Speki Konfúsíusar (Lunyu 論語, e. Analects). Síðan verður vikið að völdum köflum í öðrum grundvallarritum konfúsíanisma á borð við Zhongyong (中庸e. Doctrine of the Mean/Focusing the Familiar), Daxue (大學e. The Great Learning), Xueji (學記e. Records of Learning/On Teaching and Learning), Mengzi 孟子 og Xunzi 荀子. Grundvallarhugtök konfúsíanískrar menntaheimspeki, uppeldisfræði og kennslufræði verða kynnt til sögunnar og þau útskýrð, þ.á m. jiao 教 (kennsla), xue 學 (að læra, að líkja eftir, að taka sér til fyrirmyndar), xiuji 修己 og xiushen 修身 (sjálfsrækt), li 禮 (helgiathafnir, siðir), xing 性 (náttúrulegar tilhneigingar, mannlegt eðli) og junzi 君子 (fyrirmyndarpersóna), auk annarra. Í því samhengi verður hugað vel að vægi fyrirmynda í konfúsíanískri kennslu- og uppeldisfræði sem og kennsluaðferðum, t.d. eins og þær eru kynntar í ritinu Xueji. Eftir því sem tími gefst verður vikið að viðbrögðum við þessum hugmyndum frá hugsuðum sem kenndir eru við daoisma, einkum höfunda Bókarinnar um veginn/Ferlisins og dygðarinnar (Daodejing 道德經) og Zhuangzi 莊子. Þeir töldu kennslufræði konfúsíanismans leiða til kredduhyggju og hræsni og lögðu til annars konar lærdóm eða sjálfsrækt sem væri sjálfstæðari frá samfélagslegum gildum og byggði fremur á „heimsrásinni“ eða „vegi veraldarinnar“, þ.e. heimsfræðilegum tilhneigingum náttúrunnar. Í því samhengi setja þeir fram „metaheimspekilegar“ hugmyndir á borð við það að „aflæra“ og „draga úr sjálfinu“. Í stað þess að læra af fornritum siðmenningarinnar leggja þeir áherslu á að aðlaga sig náttúrunni og athafna sig með háttum sem þeir kenna við ziran 自然 (sjálfkrafa) og wuwei 無爲 (ógjörð, óþvinguð athöfn).

Markmið
Markmið námskeiðsins er að gefa nemendum innsýn í kínverska heimspeki og menningu fyrri tíma, einkum uppeldis- og kennslufræðilegar forsendur hennar eins og þær birtast í Konfúsínisma og í gagnrýni daoisma á þá heimspeki. Einnig er stefnt að því að nemendur öðlist skilning á því hvaða félagslegu og einstaklingsbundnu þættir felast í menntun og sjálfsrækt. Í þessu samhengi verður einnig hugað að því hvað gerist þegar menntun nær ekki markmiðum sínum, hvort hún geti verið óæskileg og jafnvel hættuleg. Leitast verður við að setja efnið í samhengi við samtímahugmyndir um menntun og kennslufræði.

Nálgun og námsefni
Stuðst er að mestu við heimspekilega frumtexta sem taldir eru upp í námslýsingu. Stúdentar geta nýtt sér hvaða þýðingu sem er á þessum grundvallarritum (á ensku eða öðrum málum). Á vefnum ctext.org má finna alla þessa texta í enskri þýðingu en kennari mun láta stúdentum aðrar útgáfur í té. Einnig verður stuðst við bókina Confucian Philosophy for Contemporary Education eftir Charlene Tan (Routledge 2020). Engar forkröfur eru gerðar til þekkingar á kínverskri heimspeki.

Áhugi á fjárhættuspil kom fram í sögulínum leikrita og skáldsagna þar sem persónur taka fjárhagslega og persónulega áhættu, spenntar yfir möguleikanum á mögulega velmegandi og ábatasamri nýrri fjárfestingu. Gamanleikir Susönnu Centlivre, The Gamester (1705) og The Basset Table (1705), sýna röð fjárhagslegra og persónulegra áhættuþátta fjárhættuspila og afleiðingar þeirra. Á átjándu öldinni var einnig sýnd persóna kvenkyns spilara sem dæmi um lastsemi. Við munum ræða tengslin milli fjárhættuspila, happdrætta og annarra viðskiptaáhættu, og hvernig bókmenntir sýndu áhrif þeirra á fjölskyldu og persónuleg sambönd í leikritum og skáldsögum sem Mary Pix’s The Beau Defeated (1700), Susanna Centlivre’s The Gamester (1705), Henry Fieldng’s The Lottery (1732), Edward Moore’s The Gamester (1753), Frances Brooke's The Excursion (1777), Thomas Holcroft’s The Road to Ruin (1792), and Maria Edgeworth’s Belinda (1801).  Við munum einnig skoða persónulega áhættu sem persónur taka í ástarsögum leikrita og skáldsagna og hversu miklu leyti þessar persónur fá umbun eða verða að breytast.

By 1945, the United States had emerged as the dominant global economic and military power. The American standard of living was the envy of the world and political leaders in the US were never more confident in the ideals and myths of the American system. Yet the twenty years after the war were marked by increasing paranoia, dissension, and divisions within the country. An irrational fear of communist infiltration created a police state atmosphere; civil rights’ movements were met with new forms of intolerance, persecution, and oppression; a counterculture movement challenged the very foundations of US society; and major rifts opened between numerous groups divided on intersectional, regional, and generational lines. From out of the turmoil of these years emerged a new generation of literary voices in America—authors who celebrated the potential of their culture even as they exposed and subverted its failings. This course will explore the interrelationship between the dynamics of postwar American society and literature written during this period.

ENS812F – María Stúart: Endurtúlkun ævi hennar og ímyndar í leikritum, skáldævisögum og ævisögulegum kvikmyndum (10 ECTS)

Námskeiðið fjallar um líf og valdaferil Maríu Stúart Skotadrottningar og hvernig hún hefur verið túlkuð í ólíkum miðlum, svo sem ævisögum, skáldævisögum, kvikmyndum og leikritum. Nemendur lesa valin verk sem fjalla um líf hennar og stjórnartíð og horfa á kvikmyndir og sjónvarpsþætti þar sem hún gegnir aðal- eða aukahlutverki. Kafað er í sögulegar, bókmenntalegar og menningarlegar túlkanir á hlutverki Maríu í sögunni, með sérstakri áherslu á samskipti Skotlands Englands, átök milli mótmælenda og kaþólikka, og hið víðara samhengi siðskiptanna í Evrópu. Jafnframt er fjallað um kyn, drottningarvald og pólitísk áhrif, þjóðernisvitund, söguminni og goðsagnamyndun, sem og hvernig sögulegar persónur umbreytast í bókmenntum, kvikmyndum og dægurmenningu.

Á námskeiðinu verður farið í ýmsar aðferðir til að auka orðaforða eins og tengiorðaaðferðina, notkun flýtispjalda og gildi yfirgripsmikils lestrar. Þá verður eðli orðaforðatileinkunar gerð skil t.d. hvað felst í að læra nýtt orð auk ýmis konar tölfræði varðandi mismunandi kunnáttu í orðaforða.

Ef þú hefur brennandi löngun til þess að skrifa skáldsögur, smásögur eða ljóð á ensku, og hefur ánægju af lestri góðra bóka, er þetta námskeið fyrir þig.

Tilgangur námsins er m.a.

1. Að skerpa hæfni nemenda með ritæfingum og ritskoðun á eigin texta.

2. Að auka hæfni nemenda til þess að veita öðrum uppbyggjandi gagnrýni á verk þeirra í ritsmiðju og gefa góð ráð um ritskoðun og endurritun.

Auk þess að örva andagiftina læra nemendur nytsama hluti eins og skipulagningu, uppbyggingu, fléttu, sögusvið, persónusköpun og ritun samtala.

Nemendur skoða einnig og skilgreina verk frægra höfunda til þess að uppgötva hvernig hægt er að nýta bestu tækni til áhrifa á lesandann. Stöðugt endurmat á námsekiðinu tryggir að nemendur bæti verk sín og verði í kjölfarið betri gagnrýnendur á verk annarra. Í lok námskeiðsins skrifar hver nemandi eina smásögu í fullri lengd eða skrifar samansafn ljóða, auk annarra ritæfinga.

Krafist er 100% mætingarskyldu og því hentar námskeiðið ekki fyrir fjarnemendur. Nemendur mæta einu sinni í viku - á fyrirlestur og ritsmiðju (3 kennslustundir í senn).

Nemendur sem uppfylla forkröfur námskeiðins verða skráðir í það. 6 sæti eru ætluð MA nemendum og 6 sæti eru ætluð BA nemendum og þegar kemur að skráningu þá er það fyrstur kemur fyrstur fær. Öll sæti sem eru laus í námskeiðið eftir fyrstu viku misseris verða boðin út til nemenda á biðlista. 

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

Viðfangefnið í þessu námskeiði snýr að íslensk-Norður Amerískum bókmenntum frá tímum vesturferða á síðari hluta 19. aldar fram yfir fyrri heimsstyrjöld. Hugað verður sérstaklega að þáttum menningararfs og útlegðar í skáldskap Helgu Steinvarar Baldvinsdóttur (1858 – 1942), sem orti ljóð sín undir skáldanafninu Undína, ljóðum Stephan G. Stephansson (1853 – 1927), og ljóðum og leikritum Guttorms J. Guttormssonar (1878 – 1966). Áhersla verður jafnframt lögð á að skoða hugmyndir um útlegðarpóesíu í vestrænum nútímabókmenntum og hvernig skáldskapur íslenskra vesturfara svarar þeim hugmyndum. 

Evrópsk mennta- og umræðuhefð einkennist af sterkum tengslum háskóla og samfélags. Margir áhrifamestu hugsuða Evrópu á 19. og 20. öld störfuðu utan háskólanna og margir þeirra sem áttu hefðbundinn starfsferil innan háskólanna voru líka virkir samfélagsgagnrýnendur, skiptu sér af stjórnmálaumræðu dagsins og höfðu jafnvel talsverð áhrif. Í námskeiðinu lítum við á verk nokkurra valinna evrópskra hugsuða sem eiga það sameiginlegt að hafa verið áhrifamiklir jafnt í fræðunum sem á vettvangi samfélagsumræðunnar. Um leið hugleiðum við stöðu hins „evrópska“ – að hvaða leyti verk þessara hugsuða eru í eðli sínu evrópumiðuð og að hvaða marki við sjáum skilning á menningarlegri óvissu koma fram.

Í þessu námskeiði verður rýnt í bókmenntaverk sem hafa verið aðlöguð yfir í sjónvarpsseríur og kvikmyndir og glímt við hin fjölmörgu hugtök og kenningar sem tengjast þessari tiltölulega nýju og sívaxandi fræðigrein. Námsefnið samanstendur af sérvöldum fræðigreinum, smásögum auk skyldutexta námskeiðsins, Adaptation and Appropriation, eftir Julie Sanders, New Critical Idiom 2015.

Með þessu verður leitast við að skilja hvernig aðlaganir myndast og geta nýst til að brjóta niður hefðir og menningarmúra.

Skoðaðar verða sérvaldir þættir úr nokkrum sjónvarpsseríum sem byggðar hafa verið á skáldsögum eða smásögum, s.s. Saga þernunnar, e. Margaret Atwood, Hroki og hleypidómar og eða Vonir og væntingar, e. Jane Austen og Big Little Lies, e. Liane Moriarty ofl.

Þetta námskeið fjallar um búddíska heimspeki menntunar, eða búddíska kennslu- og uppeldisfræði. Þótt fjallað verði um megininntak búddisma – samkennd, visku, frið – verður megináherslan á hvernig búddismi kennir og hvernig kennsluaðferðir hafa mótast af ólíkum menningarheimum, hefðum og sögulegu samhengi.

Búddíska hugtakið „upaya“ eða „færni í aðferðum“ verður miðlægt, þ.e. sú hugmynd að form kennslu verði ævinlega að laga að hæfni, þörfum og einstökum aðstæðum nemenda. Innan búddisma er að finna mikinn fjölda kennsluaðferða, allt frá mjög skipulögðu klausturnámi fyrstu theravada-skólanna til hugmyndaríkra dæmisagna mahayana, og frá þögn og þversögnum zen til töfrandi helgisiða vajrayana. Sérhver aðferð er síður fastmótuð kenning en kennslufræðileg aðferð: leið til að opna nemendur fyrir möguleikanum á djúpstæðum andlegum umbreytingum.

Einnig verður hvatt til reynslumiðaðrar nálgunar á búddisma. Í fyrsta lagi með vettvangsferðum í þrjú ólík búddísk samfélög: Wat Thai, Nátthaga og Hugleiðslu- og friðarmiðstöðina, sem endurspegla ólíkar hefðir theravada, zen og tíbesks búddisma. Nemendur fá ákveðnar spurningar til að bera upp við gestgjafa sína ásamt íhugunarspurningum um eðli kennslu á hverjum stað.

Í öðru lagi er nemendum boðið að taka þátt í vikulegum hugleiðslutímum sem hluta af Hugleiðsluhópi Háskólans. Þessi liður er valfrjáls og ekki metinn til einkunnar í námskeiðinu.

Í námskeiðinu er fjallað um samspil pólitískrar róttækni, menningar, hefðar og valds. Sérstaklega er hugað að birtingarmyndum andófs í samtímanum, orðræðu lýðræðis og menningarlegs mismunar og viðbrögðum við gagnrýni og andófi innan hefðar nútímastjórnmála. Fjallað er um þátt menntamanna og rithöfunda og vægi listrænnar tjáningar og hönnunar við umbreytingu félagslegs og menningarlegs umhvefis. Þá er fjölmiðlaorðræða skoðuð og greind og fjallað um hin ólíku og oft andstæðu markmið sem sjá má í starfsemi stofnana samfélagsins. Valdir eru nokkrir átakapunktar menningar- og samfélagsorðræðu sem draga fram grundvallartogstreitu frjálslyndra lýðræðissamfélaga, svo sem spurningar um visku eða fávisku almennings, viðbrögð við loftslagsbreytingum, óöfnuð og ofsafátækt. Loks er fjallað um spillingu og vald, félagslega og menningarlega tjáningu, möguleika og takmarkanir tjáningarfrelsis, notkun og misnotkun upplýsinga, leynd, fals og falsfréttir.

World renowned Canadian director David Cronenberg is commonly recognized as a cinematic pioneer of the body horror genre. However, much of Cronenberg’s work branches off from the horror genre, applying his auteurist imagery of body horror to other genres and stories. Cronenberg’s career, which began in the 1970s and continues to grow today, presents a large number of filmic adaptations of novels, short stories, and the lives of real life and historical figures.

In this course, we will examine four different films by Cronenberg, adapted from four different sources, to study the varying capacities of adaptation and adaptation theory, as well as auteur theory, in the attempt to understand how Cronenberg retells established narratives, which include his signature themes of body horror.

Heimilt er að taka allt að 15e í einstaklingsverkefnum. Nemandi velur sér rannsóknaverkefni til úrlausnar í samráði við kennara á MA-stigi, og þarf samþykki umsjónarkennara að liggja fyrir áður en hægt er að skrá sig í þetta verkefni. Einstaklingsverkefni skulu að öllu jöfnu tengjast MA- námskeiðum sem nemandinn hefur þegar lokið eða vera á því sviði sem hann hefur valið sér.

Á undanförnum árum hefur vægi gagnasöfnunar og tölfræðiúrvinnslu aukist í hugvísindum. Þetta kemur skýrt fram í undirgreinum á borð við sálfræðileg málvísindi (e. psycholinguistics), hugræna bókmenntafræði (e. cognitive literary studies) og tilraunaheimspeki (e. experimental philosophy). Þessi aukna áhersla á megindlega aðferðafræði í hugvísindum á sér stað á sama tíma og réttmæti rótgróinna tölfræðiaðferða er dregið í efa í öðrum greinum og hertar kröfur eru um að hægt sé að endurtaka rannsóknir og nálgast gögn í opnum aðgangi um leið og persónuverndar er gætt. Í þessu námskeiði munu nemendur rýna í vægi megindlegra aðferða í sínum greinum og fá þjálfun í öflun og úrvinnslu gagna. Fjölbreyttar rannsóknaraðferðir verða til umfjöllunar, allt frá greiningu textasafna yfir í skoðanakannanir og tilraunir þar sem skynjun áreita (svo sem orða, texta eða myndbrota) er mæld. Einnig verður farið yfir grunnhugtök og aðferðir í tölfræði svo nemendur þekki muninn á lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, skilji tölfræðilega marktækni og kunni að lesa úr myndrænni framsetningu gagna í gröfum. Lögð er áhersla á að nemendur spreyti sig undir leiðsögn kennara og bæði safni gögnum og greini þau. Nemendur vinna verkefni innan eigin fræðigreinar en kanna einnig grundvöll fyrir þverfaglegu samstarfi. Öll verkefni verða unnin í opnum hugbúnaði á borð við R Studio en engin fyrri þekking á forritinu né tölfræði er nauðsynleg. Námskeiðið hentar öllum nemendum á Hugvísindasviði sem vilja safna megindlegum gögnum til að svara áhugaverðum spurningum og gæti þannig reynst vel sem undirbúningur fyrir BA- eða MA-verkefni.

Í námskeiðinu verða kynntar helstu rannsóknir á máltöku og kennslu annars máls og erlendra mála. Fjallað verður um eigindlegar og megindlegar rannsóknaraðferðir sem notaðar eru við könnun á máltöku og kennsluaðferðum. Nemendur fá innsýn í raunveruleg dæmi og takast sjálfir á við rannsóknir á þessu sviði.  

Í námskeiðinu verður skoðað hvernig saga kvenna og reynsla þeirra hefur verið endurrituð í sögulegum skáldskap, með áherslu á bókmenntatexta gefna út frá árinu 2000.  Við skoðum hinar ýmsu hliðar á því hvernig sögulegar bókmenntir skapa nýtt rými fyrir konur í annars karllægri mannkynssögu, og hvernig þær vinna gegn hinum ýmsu staðalmyndum um konur. Kenningar og gagnrýni tengt efninu verður einnig lesið og rætt, með áherslu á femínisma, endurskoðunarstefnu og póstmódernisma.

ATH. Þetta námskeið er ekki skráð sem fjarnámskeið en nemendur sem hafa áhuga á að taka það utanskóla eru hvattir til að hafa samband við kennara varðandi mögulegar ráðstafanir.

Þetta námskeið fjallar um enskan orðaforða frá ólíkum hliðum. Á meðal viðfangsefna eru atriði eins og nöfn á börnum, örnefni, hlutverk fagmáls, gildi slangurs og kímni í mállýskum. Einnig verður hugað að því hvernig meta skal stærð orðaforðans og hvernig tungumál hafa áhrif hvert á annað. Loks verður fjallað um sögu orða og málbreytingar. Meginspurningin er: Hvaðan koma orðin?

Í námskeiðinu verða kynntar helstu kenningar um máltöku annars máls og erlendra mála og áhrif kenninga á kennslu. Skoðaðar verða mállegar, félagslegar, sálfræðilegra og námslegar breytur sem áhrif hafa á málanám og málfærni. Til að mynda verður fjallað um máltöku annars máls og erlendra mála hjá börnum og unglingum. Tvítyngi verður skoðað og áhrif þess á málþroska, læsi og námsframvindu barna. Einnig, verður farið yfir helstu kenningar um eðli máltileinkunnar hjá fullorðnum. Nemendur munu leysa verkefni sem skoða máltöku og kennsluaðferðir á mismunandi efni á öðru eða erlendu máli. 

Þetta er skyldunámskeið fyrir alla meistaranema í ensku. Haldnar eru stuttar málstofur þar sem nemendur fá tækifæri til að ræða stefnur og tilgátur tengdum enskum fræðum og undirbúa sig fyrir að kynna eigin verk og annarra á vettvangi sinna fræða, heima eða erlendis. Mat er byggt á þátttöku í námskeiðinu: 2 stuttum verkefnum og kynningu á rannsóknarverkefni sem unnið er í tengslum við námskeið valnámskeið eða lokaverkefni.

Viðurkenndar skoðanir í málvísindum ganga út frá að merking sagna ráði að hluta til þeim setningafræðilegu mynstrum sem rökliðir sagnorða birtast í. Til dæmis eru gerendur alltaf frumlög og sagnir í ensku sem merkja breytingu ástandi vegna ytri áhrifa geta almennt bæði verið áhrifssagnir og áhrifslausar. Í þessu námskeiði er lagt mat á rök og fræðikenningar sem málfræðingar hafa notað til að ná utan um alhæfingar á þessu sviði.

Inntak námskeiðsins eru grundvallarhugmyndir í kínverskri menntaheimspeki, kennslufræði og uppeldisfræði með megináherslu á konfúsíanisma en einnig verður vikið að viðbrögðum við henni úr röðum daoisma. Gerð verður grein fyrir konfúsíanískum hugmyndum um menntun, uppeldissálfræði og sjálfsrækt sem fram koma í Speki Konfúsíusar (Lunyu 論語, e. Analects). Síðan verður vikið að völdum köflum í öðrum grundvallarritum konfúsíanisma á borð við Zhongyong (中庸e. Doctrine of the Mean/Focusing the Familiar), Daxue (大學e. The Great Learning), Xueji (學記e. Records of Learning/On Teaching and Learning), Mengzi 孟子 og Xunzi 荀子. Grundvallarhugtök konfúsíanískrar menntaheimspeki, uppeldisfræði og kennslufræði verða kynnt til sögunnar og þau útskýrð, þ.á m. jiao 教 (kennsla), xue 學 (að læra, að líkja eftir, að taka sér til fyrirmyndar), xiuji 修己 og xiushen 修身 (sjálfsrækt), li 禮 (helgiathafnir, siðir), xing 性 (náttúrulegar tilhneigingar, mannlegt eðli) og junzi 君子 (fyrirmyndarpersóna), auk annarra. Í því samhengi verður hugað vel að vægi fyrirmynda í konfúsíanískri kennslu- og uppeldisfræði sem og kennsluaðferðum, t.d. eins og þær eru kynntar í ritinu Xueji. Eftir því sem tími gefst verður vikið að viðbrögðum við þessum hugmyndum frá hugsuðum sem kenndir eru við daoisma, einkum höfunda Bókarinnar um veginn/Ferlisins og dygðarinnar (Daodejing 道德經) og Zhuangzi 莊子. Þeir töldu kennslufræði konfúsíanismans leiða til kredduhyggju og hræsni og lögðu til annars konar lærdóm eða sjálfsrækt sem væri sjálfstæðari frá samfélagslegum gildum og byggði fremur á „heimsrásinni“ eða „vegi veraldarinnar“, þ.e. heimsfræðilegum tilhneigingum náttúrunnar. Í því samhengi setja þeir fram „metaheimspekilegar“ hugmyndir á borð við það að „aflæra“ og „draga úr sjálfinu“. Í stað þess að læra af fornritum siðmenningarinnar leggja þeir áherslu á að aðlaga sig náttúrunni og athafna sig með háttum sem þeir kenna við ziran 自然 (sjálfkrafa) og wuwei 無爲 (ógjörð, óþvinguð athöfn).

Markmið
Markmið námskeiðsins er að gefa nemendum innsýn í kínverska heimspeki og menningu fyrri tíma, einkum uppeldis- og kennslufræðilegar forsendur hennar eins og þær birtast í Konfúsínisma og í gagnrýni daoisma á þá heimspeki. Einnig er stefnt að því að nemendur öðlist skilning á því hvaða félagslegu og einstaklingsbundnu þættir felast í menntun og sjálfsrækt. Í þessu samhengi verður einnig hugað að því hvað gerist þegar menntun nær ekki markmiðum sínum, hvort hún geti verið óæskileg og jafnvel hættuleg. Leitast verður við að setja efnið í samhengi við samtímahugmyndir um menntun og kennslufræði.

Nálgun og námsefni
Stuðst er að mestu við heimspekilega frumtexta sem taldir eru upp í námslýsingu. Stúdentar geta nýtt sér hvaða þýðingu sem er á þessum grundvallarritum (á ensku eða öðrum málum). Á vefnum ctext.org má finna alla þessa texta í enskri þýðingu en kennari mun láta stúdentum aðrar útgáfur í té. Einnig verður stuðst við bókina Confucian Philosophy for Contemporary Education eftir Charlene Tan (Routledge 2020). Engar forkröfur eru gerðar til þekkingar á kínverskri heimspeki.

Áhugi á fjárhættuspil kom fram í sögulínum leikrita og skáldsagna þar sem persónur taka fjárhagslega og persónulega áhættu, spenntar yfir möguleikanum á mögulega velmegandi og ábatasamri nýrri fjárfestingu. Gamanleikir Susönnu Centlivre, The Gamester (1705) og The Basset Table (1705), sýna röð fjárhagslegra og persónulegra áhættuþátta fjárhættuspila og afleiðingar þeirra. Á átjándu öldinni var einnig sýnd persóna kvenkyns spilara sem dæmi um lastsemi. Við munum ræða tengslin milli fjárhættuspila, happdrætta og annarra viðskiptaáhættu, og hvernig bókmenntir sýndu áhrif þeirra á fjölskyldu og persónuleg sambönd í leikritum og skáldsögum sem Mary Pix’s The Beau Defeated (1700), Susanna Centlivre’s The Gamester (1705), Henry Fieldng’s The Lottery (1732), Edward Moore’s The Gamester (1753), Frances Brooke's The Excursion (1777), Thomas Holcroft’s The Road to Ruin (1792), and Maria Edgeworth’s Belinda (1801).  Við munum einnig skoða persónulega áhættu sem persónur taka í ástarsögum leikrita og skáldsagna og hversu miklu leyti þessar persónur fá umbun eða verða að breytast.

By 1945, the United States had emerged as the dominant global economic and military power. The American standard of living was the envy of the world and political leaders in the US were never more confident in the ideals and myths of the American system. Yet the twenty years after the war were marked by increasing paranoia, dissension, and divisions within the country. An irrational fear of communist infiltration created a police state atmosphere; civil rights’ movements were met with new forms of intolerance, persecution, and oppression; a counterculture movement challenged the very foundations of US society; and major rifts opened between numerous groups divided on intersectional, regional, and generational lines. From out of the turmoil of these years emerged a new generation of literary voices in America—authors who celebrated the potential of their culture even as they exposed and subverted its failings. This course will explore the interrelationship between the dynamics of postwar American society and literature written during this period.

ENS812F – María Stúart: Endurtúlkun ævi hennar og ímyndar í leikritum, skáldævisögum og ævisögulegum kvikmyndum (10 ECTS)

Námskeiðið fjallar um líf og valdaferil Maríu Stúart Skotadrottningar og hvernig hún hefur verið túlkuð í ólíkum miðlum, svo sem ævisögum, skáldævisögum, kvikmyndum og leikritum. Nemendur lesa valin verk sem fjalla um líf hennar og stjórnartíð og horfa á kvikmyndir og sjónvarpsþætti þar sem hún gegnir aðal- eða aukahlutverki. Kafað er í sögulegar, bókmenntalegar og menningarlegar túlkanir á hlutverki Maríu í sögunni, með sérstakri áherslu á samskipti Skotlands Englands, átök milli mótmælenda og kaþólikka, og hið víðara samhengi siðskiptanna í Evrópu. Jafnframt er fjallað um kyn, drottningarvald og pólitísk áhrif, þjóðernisvitund, söguminni og goðsagnamyndun, sem og hvernig sögulegar persónur umbreytast í bókmenntum, kvikmyndum og dægurmenningu.

Á námskeiðinu verður farið í ýmsar aðferðir til að auka orðaforða eins og tengiorðaaðferðina, notkun flýtispjalda og gildi yfirgripsmikils lestrar. Þá verður eðli orðaforðatileinkunar gerð skil t.d. hvað felst í að læra nýtt orð auk ýmis konar tölfræði varðandi mismunandi kunnáttu í orðaforða.

Ef þú hefur brennandi löngun til þess að skrifa skáldsögur, smásögur eða ljóð á ensku, og hefur ánægju af lestri góðra bóka, er þetta námskeið fyrir þig.

Tilgangur námsins er m.a.

1. Að skerpa hæfni nemenda með ritæfingum og ritskoðun á eigin texta.

2. Að auka hæfni nemenda til þess að veita öðrum uppbyggjandi gagnrýni á verk þeirra í ritsmiðju og gefa góð ráð um ritskoðun og endurritun.

Auk þess að örva andagiftina læra nemendur nytsama hluti eins og skipulagningu, uppbyggingu, fléttu, sögusvið, persónusköpun og ritun samtala.

Nemendur skoða einnig og skilgreina verk frægra höfunda til þess að uppgötva hvernig hægt er að nýta bestu tækni til áhrifa á lesandann. Stöðugt endurmat á námsekiðinu tryggir að nemendur bæti verk sín og verði í kjölfarið betri gagnrýnendur á verk annarra. Í lok námskeiðsins skrifar hver nemandi eina smásögu í fullri lengd eða skrifar samansafn ljóða, auk annarra ritæfinga.

Krafist er 100% mætingarskyldu og því hentar námskeiðið ekki fyrir fjarnemendur. Nemendur mæta einu sinni í viku - á fyrirlestur og ritsmiðju (3 kennslustundir í senn).

Nemendur sem uppfylla forkröfur námskeiðins verða skráðir í það. 6 sæti eru ætluð MA nemendum og 6 sæti eru ætluð BA nemendum og þegar kemur að skráningu þá er það fyrstur kemur fyrstur fær. Öll sæti sem eru laus í námskeiðið eftir fyrstu viku misseris verða boðin út til nemenda á biðlista. 

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

Meistararitgerð í bókmenntum, menningu og miðlun.

Viðfangefnið í þessu námskeiði snýr að íslensk-Norður Amerískum bókmenntum frá tímum vesturferða á síðari hluta 19. aldar fram yfir fyrri heimsstyrjöld. Hugað verður sérstaklega að þáttum menningararfs og útlegðar í skáldskap Helgu Steinvarar Baldvinsdóttur (1858 – 1942), sem orti ljóð sín undir skáldanafninu Undína, ljóðum Stephan G. Stephansson (1853 – 1927), og ljóðum og leikritum Guttorms J. Guttormssonar (1878 – 1966). Áhersla verður jafnframt lögð á að skoða hugmyndir um útlegðarpóesíu í vestrænum nútímabókmenntum og hvernig skáldskapur íslenskra vesturfara svarar þeim hugmyndum. 

Evrópsk mennta- og umræðuhefð einkennist af sterkum tengslum háskóla og samfélags. Margir áhrifamestu hugsuða Evrópu á 19. og 20. öld störfuðu utan háskólanna og margir þeirra sem áttu hefðbundinn starfsferil innan háskólanna voru líka virkir samfélagsgagnrýnendur, skiptu sér af stjórnmálaumræðu dagsins og höfðu jafnvel talsverð áhrif. Í námskeiðinu lítum við á verk nokkurra valinna evrópskra hugsuða sem eiga það sameiginlegt að hafa verið áhrifamiklir jafnt í fræðunum sem á vettvangi samfélagsumræðunnar. Um leið hugleiðum við stöðu hins „evrópska“ – að hvaða leyti verk þessara hugsuða eru í eðli sínu evrópumiðuð og að hvaða marki við sjáum skilning á menningarlegri óvissu koma fram.

Þetta námskeið fjallar um búddíska heimspeki menntunar, eða búddíska kennslu- og uppeldisfræði. Þótt fjallað verði um megininntak búddisma – samkennd, visku, frið – verður megináherslan á hvernig búddismi kennir og hvernig kennsluaðferðir hafa mótast af ólíkum menningarheimum, hefðum og sögulegu samhengi.

Búddíska hugtakið „upaya“ eða „færni í aðferðum“ verður miðlægt, þ.e. sú hugmynd að form kennslu verði ævinlega að laga að hæfni, þörfum og einstökum aðstæðum nemenda. Innan búddisma er að finna mikinn fjölda kennsluaðferða, allt frá mjög skipulögðu klausturnámi fyrstu theravada-skólanna til hugmyndaríkra dæmisagna mahayana, og frá þögn og þversögnum zen til töfrandi helgisiða vajrayana. Sérhver aðferð er síður fastmótuð kenning en kennslufræðileg aðferð: leið til að opna nemendur fyrir möguleikanum á djúpstæðum andlegum umbreytingum.

Einnig verður hvatt til reynslumiðaðrar nálgunar á búddisma. Í fyrsta lagi með vettvangsferðum í þrjú ólík búddísk samfélög: Wat Thai, Nátthaga og Hugleiðslu- og friðarmiðstöðina, sem endurspegla ólíkar hefðir theravada, zen og tíbesks búddisma. Nemendur fá ákveðnar spurningar til að bera upp við gestgjafa sína ásamt íhugunarspurningum um eðli kennslu á hverjum stað.

Í öðru lagi er nemendum boðið að taka þátt í vikulegum hugleiðslutímum sem hluta af Hugleiðsluhópi Háskólans. Þessi liður er valfrjáls og ekki metinn til einkunnar í námskeiðinu.

Í námskeiðinu er fjallað um samspil pólitískrar róttækni, menningar, hefðar og valds. Sérstaklega er hugað að birtingarmyndum andófs í samtímanum, orðræðu lýðræðis og menningarlegs mismunar og viðbrögðum við gagnrýni og andófi innan hefðar nútímastjórnmála. Fjallað er um þátt menntamanna og rithöfunda og vægi listrænnar tjáningar og hönnunar við umbreytingu félagslegs og menningarlegs umhvefis. Þá er fjölmiðlaorðræða skoðuð og greind og fjallað um hin ólíku og oft andstæðu markmið sem sjá má í starfsemi stofnana samfélagsins. Valdir eru nokkrir átakapunktar menningar- og samfélagsorðræðu sem draga fram grundvallartogstreitu frjálslyndra lýðræðissamfélaga, svo sem spurningar um visku eða fávisku almennings, viðbrögð við loftslagsbreytingum, óöfnuð og ofsafátækt. Loks er fjallað um spillingu og vald, félagslega og menningarlega tjáningu, möguleika og takmarkanir tjáningarfrelsis, notkun og misnotkun upplýsinga, leynd, fals og falsfréttir.

World renowned Canadian director David Cronenberg is commonly recognized as a cinematic pioneer of the body horror genre. However, much of Cronenberg’s work branches off from the horror genre, applying his auteurist imagery of body horror to other genres and stories. Cronenberg’s career, which began in the 1970s and continues to grow today, presents a large number of filmic adaptations of novels, short stories, and the lives of real life and historical figures.

In this course, we will examine four different films by Cronenberg, adapted from four different sources, to study the varying capacities of adaptation and adaptation theory, as well as auteur theory, in the attempt to understand how Cronenberg retells established narratives, which include his signature themes of body horror.

Heimilt er að taka allt að 15e í einstaklingsverkefnum. Nemandi velur sér rannsóknaverkefni til úrlausnar í samráði við kennara á MA-stigi, og þarf samþykki umsjónarkennara að liggja fyrir áður en hægt er að skrá sig í þetta verkefni. Einstaklingsverkefni skulu að öllu jöfnu tengjast MA- námskeiðum sem nemandinn hefur þegar lokið eða vera á því sviði sem hann hefur valið sér.

Á undanförnum árum hefur vægi gagnasöfnunar og tölfræðiúrvinnslu aukist í hugvísindum. Þetta kemur skýrt fram í undirgreinum á borð við sálfræðileg málvísindi (e. psycholinguistics), hugræna bókmenntafræði (e. cognitive literary studies) og tilraunaheimspeki (e. experimental philosophy). Þessi aukna áhersla á megindlega aðferðafræði í hugvísindum á sér stað á sama tíma og réttmæti rótgróinna tölfræðiaðferða er dregið í efa í öðrum greinum og hertar kröfur eru um að hægt sé að endurtaka rannsóknir og nálgast gögn í opnum aðgangi um leið og persónuverndar er gætt. Í þessu námskeiði munu nemendur rýna í vægi megindlegra aðferða í sínum greinum og fá þjálfun í öflun og úrvinnslu gagna. Fjölbreyttar rannsóknaraðferðir verða til umfjöllunar, allt frá greiningu textasafna yfir í skoðanakannanir og tilraunir þar sem skynjun áreita (svo sem orða, texta eða myndbrota) er mæld. Einnig verður farið yfir grunnhugtök og aðferðir í tölfræði svo nemendur þekki muninn á lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, skilji tölfræðilega marktækni og kunni að lesa úr myndrænni framsetningu gagna í gröfum. Lögð er áhersla á að nemendur spreyti sig undir leiðsögn kennara og bæði safni gögnum og greini þau. Nemendur vinna verkefni innan eigin fræðigreinar en kanna einnig grundvöll fyrir þverfaglegu samstarfi. Öll verkefni verða unnin í opnum hugbúnaði á borð við R Studio en engin fyrri þekking á forritinu né tölfræði er nauðsynleg. Námskeiðið hentar öllum nemendum á Hugvísindasviði sem vilja safna megindlegum gögnum til að svara áhugaverðum spurningum og gæti þannig reynst vel sem undirbúningur fyrir BA- eða MA-verkefni.

Í námskeiðinu verða kynntar helstu rannsóknir á máltöku og kennslu annars máls og erlendra mála. Fjallað verður um eigindlegar og megindlegar rannsóknaraðferðir sem notaðar eru við könnun á máltöku og kennsluaðferðum. Nemendur fá innsýn í raunveruleg dæmi og takast sjálfir á við rannsóknir á þessu sviði.  

Í námskeiðinu verður skoðað hvernig saga kvenna og reynsla þeirra hefur verið endurrituð í sögulegum skáldskap, með áherslu á bókmenntatexta gefna út frá árinu 2000.  Við skoðum hinar ýmsu hliðar á því hvernig sögulegar bókmenntir skapa nýtt rými fyrir konur í annars karllægri mannkynssögu, og hvernig þær vinna gegn hinum ýmsu staðalmyndum um konur. Kenningar og gagnrýni tengt efninu verður einnig lesið og rætt, með áherslu á femínisma, endurskoðunarstefnu og póstmódernisma.

ATH. Þetta námskeið er ekki skráð sem fjarnámskeið en nemendur sem hafa áhuga á að taka það utanskóla eru hvattir til að hafa samband við kennara varðandi mögulegar ráðstafanir.

Þetta námskeið fjallar um enskan orðaforða frá ólíkum hliðum. Á meðal viðfangsefna eru atriði eins og nöfn á börnum, örnefni, hlutverk fagmáls, gildi slangurs og kímni í mállýskum. Einnig verður hugað að því hvernig meta skal stærð orðaforðans og hvernig tungumál hafa áhrif hvert á annað. Loks verður fjallað um sögu orða og málbreytingar. Meginspurningin er: Hvaðan koma orðin?

Meistararitgerð í bókmenntum, menningu og miðlun.

Í námskeiðunum Miðlunarleiðir I og Miðlunarleiðir II eru kynnt grunnatriði aðferða við miðlun menningarefnis í hug- og félagsvísindum. Miðlunarleiðir I eru á haustönn en Miðlunarleiðir II eru á vorönn. 

Í Miðlunarleiðum I verður unnið með:

1. Texta og myndir í fyrri hluta annarinnar. Nemendur munu fá þjálfun við greinaskrif og orðræðugreiningu annars vegar og myndanotkun og myndgreiningu hins vegar.
2. Stuttmyndagerð í síðari hluta annarinnar. Þar vinna nemendur að gerð  stuttmynda. Í því felst grunnþjálfun í handritagerð, tökum og klippi og nemendur vinna í hópum að stuttmynd í samræmi við tiltekið þema. Hvor efnisþáttur um sig vegur 50% í námskeiðinu.

Engin próf eru í námskeiðinu. Þess í stað vinna nemendur verkefni, einstaklings- og hópverkefni. Þau eru eftirfarandi:

1. Greiningar á textum og myndum
2. Grein með mynd um tiltekið þema til opinberrar birtingar, um 800 orð.
3. Hópverkefni þar sem nemendur vinna að stuttmynd sem er sýnd við lok námskeiðsins. Áhersla er lögð á hópavinnu og hagnýt verkefni.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.

Í Miðlunarleiðum II á vorönn er unnið með eftirfarandi miðlunarleiðir: a) munnleg framsetning og b) sýningar á menningarsögulegu efni. Stafræn miðlun verður fléttuð inn í báða þætti. 

Nemendur fara yfir grunnatriði í munnlegri framsetningu og æfa sig í minni og stærri hópum. Einnig verður farið yfir grunnatriði varðandi skipulagingu á ráðstefnum og málþingum og stjórnun þeirra. Stafræn miðlun verður fléttuð inn í kynningarhluta þessa viðfangsefnis. Við lok þess þáttar er haldin ráðstefna þar sem allir nemendur kynna verkefni sín. Að honum loknum tekur við þáttur um sýningar með tengingu við stafræna miðlun. Fjallað verður um grunnatriði sýninga og ólíkar leiðir við framsetningu mynda og texta og hvaða reglur gilda um framsetningu texta á netinu. Nemendur vinna við hagnýt verkefni í þessu samhengi.  Samhliða verður farið yfir grunnatriði í stafrænni miðlun, hverjar eru helstu miðlunarleiðir, kostir og gallar. 

Engin próf eru í námskeiðinu. Þess í stað vinna nemendur verkefni, einstaklings- og hópverkefni. Þau eru eftirfarandi:

1. fyrirlestur á ráðstefnu og önnur verkefni í því samhengi
2. Sýningagreining og hagnýtt verkefni í tengslum við sýningar á vegum Borgarsögusafns
3. Stafræn miðlun verður fléttuð inn í báða þætti. Áhersla er lögð á sameiginleg þemu og hópavinnu í námskeiðinu.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.

Í námskeiðinu verða kynntar helstu kenningar um máltöku annars máls og erlendra mála og áhrif kenninga á kennslu. Skoðaðar verða mállegar, félagslegar, sálfræðilegra og námslegar breytur sem áhrif hafa á málanám og málfærni. Til að mynda verður fjallað um máltöku annars máls og erlendra mála hjá börnum og unglingum. Tvítyngi verður skoðað og áhrif þess á málþroska, læsi og námsframvindu barna. Einnig, verður farið yfir helstu kenningar um eðli máltileinkunnar hjá fullorðnum. Nemendur munu leysa verkefni sem skoða máltöku og kennsluaðferðir á mismunandi efni á öðru eða erlendu máli. 

Á þessu námskeiði fjöllum við um menningar-, frásagnar- og aðlögunarfræði. Virk þátttaka er nauðsynleg.

Þetta er skyldunámskeið fyrir alla meistaranema í ensku. Haldnar eru stuttar málstofur þar sem nemendur fá tækifæri til að ræða stefnur og tilgátur tengdum enskum fræðum og undirbúa sig fyrir að kynna eigin verk og annarra á vettvangi sinna fræða, heima eða erlendis. Mat er byggt á þátttöku í námskeiðinu: 2 stuttum verkefnum og kynningu á rannsóknarverkefni sem unnið er í tengslum við námskeið valnámskeið eða lokaverkefni.

Viðfangsefni námskeiðsins eru margvísleg tengsl menningar og tungumála út frá hugmyndasögulegum, félags- og málvísindalegum forsendum. Gömul og ný heimsmál verða kynnt, tilurð þeirra, áhrif og afleiðingar. Fjallað verður um talmál og ritmál: Hvað er skrifað, hvers vegna og hvernig? Reglur og ólík viðhorf til tungumála eru rædd og velt verður upp spurningum um tengsl mannsins við hugsun og tungumál.

Viðurkenndar skoðanir í málvísindum ganga út frá að merking sagna ráði að hluta til þeim setningafræðilegu mynstrum sem rökliðir sagnorða birtast í. Til dæmis eru gerendur alltaf frumlög og sagnir í ensku sem merkja breytingu ástandi vegna ytri áhrifa geta almennt bæði verið áhrifssagnir og áhrifslausar. Í þessu námskeiði er lagt mat á rök og fræðikenningar sem málfræðingar hafa notað til að ná utan um alhæfingar á þessu sviði.

Inntak námskeiðsins eru grundvallarhugmyndir í kínverskri menntaheimspeki, kennslufræði og uppeldisfræði með megináherslu á konfúsíanisma en einnig verður vikið að viðbrögðum við henni úr röðum daoisma. Gerð verður grein fyrir konfúsíanískum hugmyndum um menntun, uppeldissálfræði og sjálfsrækt sem fram koma í Speki Konfúsíusar (Lunyu 論語, e. Analects). Síðan verður vikið að völdum köflum í öðrum grundvallarritum konfúsíanisma á borð við Zhongyong (中庸e. Doctrine of the Mean/Focusing the Familiar), Daxue (大學e. The Great Learning), Xueji (學記e. Records of Learning/On Teaching and Learning), Mengzi 孟子 og Xunzi 荀子. Grundvallarhugtök konfúsíanískrar menntaheimspeki, uppeldisfræði og kennslufræði verða kynnt til sögunnar og þau útskýrð, þ.á m. jiao 教 (kennsla), xue 學 (að læra, að líkja eftir, að taka sér til fyrirmyndar), xiuji 修己 og xiushen 修身 (sjálfsrækt), li 禮 (helgiathafnir, siðir), xing 性 (náttúrulegar tilhneigingar, mannlegt eðli) og junzi 君子 (fyrirmyndarpersóna), auk annarra. Í því samhengi verður hugað vel að vægi fyrirmynda í konfúsíanískri kennslu- og uppeldisfræði sem og kennsluaðferðum, t.d. eins og þær eru kynntar í ritinu Xueji. Eftir því sem tími gefst verður vikið að viðbrögðum við þessum hugmyndum frá hugsuðum sem kenndir eru við daoisma, einkum höfunda Bókarinnar um veginn/Ferlisins og dygðarinnar (Daodejing 道德經) og Zhuangzi 莊子. Þeir töldu kennslufræði konfúsíanismans leiða til kredduhyggju og hræsni og lögðu til annars konar lærdóm eða sjálfsrækt sem væri sjálfstæðari frá samfélagslegum gildum og byggði fremur á „heimsrásinni“ eða „vegi veraldarinnar“, þ.e. heimsfræðilegum tilhneigingum náttúrunnar. Í því samhengi setja þeir fram „metaheimspekilegar“ hugmyndir á borð við það að „aflæra“ og „draga úr sjálfinu“. Í stað þess að læra af fornritum siðmenningarinnar leggja þeir áherslu á að aðlaga sig náttúrunni og athafna sig með háttum sem þeir kenna við ziran 自然 (sjálfkrafa) og wuwei 無爲 (ógjörð, óþvinguð athöfn).

Markmið
Markmið námskeiðsins er að gefa nemendum innsýn í kínverska heimspeki og menningu fyrri tíma, einkum uppeldis- og kennslufræðilegar forsendur hennar eins og þær birtast í Konfúsínisma og í gagnrýni daoisma á þá heimspeki. Einnig er stefnt að því að nemendur öðlist skilning á því hvaða félagslegu og einstaklingsbundnu þættir felast í menntun og sjálfsrækt. Í þessu samhengi verður einnig hugað að því hvað gerist þegar menntun nær ekki markmiðum sínum, hvort hún geti verið óæskileg og jafnvel hættuleg. Leitast verður við að setja efnið í samhengi við samtímahugmyndir um menntun og kennslufræði.

Nálgun og námsefni
Stuðst er að mestu við heimspekilega frumtexta sem taldir eru upp í námslýsingu. Stúdentar geta nýtt sér hvaða þýðingu sem er á þessum grundvallarritum (á ensku eða öðrum málum). Á vefnum ctext.org má finna alla þessa texta í enskri þýðingu en kennari mun láta stúdentum aðrar útgáfur í té. Einnig verður stuðst við bókina Confucian Philosophy for Contemporary Education eftir Charlene Tan (Routledge 2020). Engar forkröfur eru gerðar til þekkingar á kínverskri heimspeki.

Áhugi á fjárhættuspil kom fram í sögulínum leikrita og skáldsagna þar sem persónur taka fjárhagslega og persónulega áhættu, spenntar yfir möguleikanum á mögulega velmegandi og ábatasamri nýrri fjárfestingu. Gamanleikir Susönnu Centlivre, The Gamester (1705) og The Basset Table (1705), sýna röð fjárhagslegra og persónulegra áhættuþátta fjárhættuspila og afleiðingar þeirra. Á átjándu öldinni var einnig sýnd persóna kvenkyns spilara sem dæmi um lastsemi. Við munum ræða tengslin milli fjárhættuspila, happdrætta og annarra viðskiptaáhættu, og hvernig bókmenntir sýndu áhrif þeirra á fjölskyldu og persónuleg sambönd í leikritum og skáldsögum sem Mary Pix’s The Beau Defeated (1700), Susanna Centlivre’s The Gamester (1705), Henry Fieldng’s The Lottery (1732), Edward Moore’s The Gamester (1753), Frances Brooke's The Excursion (1777), Thomas Holcroft’s The Road to Ruin (1792), and Maria Edgeworth’s Belinda (1801).  Við munum einnig skoða persónulega áhættu sem persónur taka í ástarsögum leikrita og skáldsagna og hversu miklu leyti þessar persónur fá umbun eða verða að breytast.

By 1945, the United States had emerged as the dominant global economic and military power. The American standard of living was the envy of the world and political leaders in the US were never more confident in the ideals and myths of the American system. Yet the twenty years after the war were marked by increasing paranoia, dissension, and divisions within the country. An irrational fear of communist infiltration created a police state atmosphere; civil rights’ movements were met with new forms of intolerance, persecution, and oppression; a counterculture movement challenged the very foundations of US society; and major rifts opened between numerous groups divided on intersectional, regional, and generational lines. From out of the turmoil of these years emerged a new generation of literary voices in America—authors who celebrated the potential of their culture even as they exposed and subverted its failings. This course will explore the interrelationship between the dynamics of postwar American society and literature written during this period.

ENS812F – María Stúart: Endurtúlkun ævi hennar og ímyndar í leikritum, skáldævisögum og ævisögulegum kvikmyndum (10 ECTS)

Námskeiðið fjallar um líf og valdaferil Maríu Stúart Skotadrottningar og hvernig hún hefur verið túlkuð í ólíkum miðlum, svo sem ævisögum, skáldævisögum, kvikmyndum og leikritum. Nemendur lesa valin verk sem fjalla um líf hennar og stjórnartíð og horfa á kvikmyndir og sjónvarpsþætti þar sem hún gegnir aðal- eða aukahlutverki. Kafað er í sögulegar, bókmenntalegar og menningarlegar túlkanir á hlutverki Maríu í sögunni, með sérstakri áherslu á samskipti Skotlands Englands, átök milli mótmælenda og kaþólikka, og hið víðara samhengi siðskiptanna í Evrópu. Jafnframt er fjallað um kyn, drottningarvald og pólitísk áhrif, þjóðernisvitund, söguminni og goðsagnamyndun, sem og hvernig sögulegar persónur umbreytast í bókmenntum, kvikmyndum og dægurmenningu.

Á námskeiðinu verður farið í ýmsar aðferðir til að auka orðaforða eins og tengiorðaaðferðina, notkun flýtispjalda og gildi yfirgripsmikils lestrar. Þá verður eðli orðaforðatileinkunar gerð skil t.d. hvað felst í að læra nýtt orð auk ýmis konar tölfræði varðandi mismunandi kunnáttu í orðaforða.

Ef þú hefur brennandi löngun til þess að skrifa skáldsögur, smásögur eða ljóð á ensku, og hefur ánægju af lestri góðra bóka, er þetta námskeið fyrir þig.

Tilgangur námsins er m.a.

1. Að skerpa hæfni nemenda með ritæfingum og ritskoðun á eigin texta.

2. Að auka hæfni nemenda til þess að veita öðrum uppbyggjandi gagnrýni á verk þeirra í ritsmiðju og gefa góð ráð um ritskoðun og endurritun.

Auk þess að örva andagiftina læra nemendur nytsama hluti eins og skipulagningu, uppbyggingu, fléttu, sögusvið, persónusköpun og ritun samtala.

Nemendur skoða einnig og skilgreina verk frægra höfunda til þess að uppgötva hvernig hægt er að nýta bestu tækni til áhrifa á lesandann. Stöðugt endurmat á námsekiðinu tryggir að nemendur bæti verk sín og verði í kjölfarið betri gagnrýnendur á verk annarra. Í lok námskeiðsins skrifar hver nemandi eina smásögu í fullri lengd eða skrifar samansafn ljóða, auk annarra ritæfinga.

Krafist er 100% mætingarskyldu og því hentar námskeiðið ekki fyrir fjarnemendur. Nemendur mæta einu sinni í viku - á fyrirlestur og ritsmiðju (3 kennslustundir í senn).

Nemendur sem uppfylla forkröfur námskeiðins verða skráðir í það. 6 sæti eru ætluð MA nemendum og 6 sæti eru ætluð BA nemendum og þegar kemur að skráningu þá er það fyrstur kemur fyrstur fær. Öll sæti sem eru laus í námskeiðið eftir fyrstu viku misseris verða boðin út til nemenda á biðlista. 

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

Viðfangefnið í þessu námskeiði snýr að íslensk-Norður Amerískum bókmenntum frá tímum vesturferða á síðari hluta 19. aldar fram yfir fyrri heimsstyrjöld. Hugað verður sérstaklega að þáttum menningararfs og útlegðar í skáldskap Helgu Steinvarar Baldvinsdóttur (1858 – 1942), sem orti ljóð sín undir skáldanafninu Undína, ljóðum Stephan G. Stephansson (1853 – 1927), og ljóðum og leikritum Guttorms J. Guttormssonar (1878 – 1966). Áhersla verður jafnframt lögð á að skoða hugmyndir um útlegðarpóesíu í vestrænum nútímabókmenntum og hvernig skáldskapur íslenskra vesturfara svarar þeim hugmyndum. 

Evrópsk mennta- og umræðuhefð einkennist af sterkum tengslum háskóla og samfélags. Margir áhrifamestu hugsuða Evrópu á 19. og 20. öld störfuðu utan háskólanna og margir þeirra sem áttu hefðbundinn starfsferil innan háskólanna voru líka virkir samfélagsgagnrýnendur, skiptu sér af stjórnmálaumræðu dagsins og höfðu jafnvel talsverð áhrif. Í námskeiðinu lítum við á verk nokkurra valinna evrópskra hugsuða sem eiga það sameiginlegt að hafa verið áhrifamiklir jafnt í fræðunum sem á vettvangi samfélagsumræðunnar. Um leið hugleiðum við stöðu hins „evrópska“ – að hvaða leyti verk þessara hugsuða eru í eðli sínu evrópumiðuð og að hvaða marki við sjáum skilning á menningarlegri óvissu koma fram.

Í þessu námskeiði verður rýnt í bókmenntaverk sem hafa verið aðlöguð yfir í sjónvarpsseríur og kvikmyndir og glímt við hin fjölmörgu hugtök og kenningar sem tengjast þessari tiltölulega nýju og sívaxandi fræðigrein. Námsefnið samanstendur af sérvöldum fræðigreinum, smásögum auk skyldutexta námskeiðsins, Adaptation and Appropriation, eftir Julie Sanders, New Critical Idiom 2015.

Með þessu verður leitast við að skilja hvernig aðlaganir myndast og geta nýst til að brjóta niður hefðir og menningarmúra.

Skoðaðar verða sérvaldir þættir úr nokkrum sjónvarpsseríum sem byggðar hafa verið á skáldsögum eða smásögum, s.s. Saga þernunnar, e. Margaret Atwood, Hroki og hleypidómar og eða Vonir og væntingar, e. Jane Austen og Big Little Lies, e. Liane Moriarty ofl.

Þetta námskeið fjallar um búddíska heimspeki menntunar, eða búddíska kennslu- og uppeldisfræði. Þótt fjallað verði um megininntak búddisma – samkennd, visku, frið – verður megináherslan á hvernig búddismi kennir og hvernig kennsluaðferðir hafa mótast af ólíkum menningarheimum, hefðum og sögulegu samhengi.

Búddíska hugtakið „upaya“ eða „færni í aðferðum“ verður miðlægt, þ.e. sú hugmynd að form kennslu verði ævinlega að laga að hæfni, þörfum og einstökum aðstæðum nemenda. Innan búddisma er að finna mikinn fjölda kennsluaðferða, allt frá mjög skipulögðu klausturnámi fyrstu theravada-skólanna til hugmyndaríkra dæmisagna mahayana, og frá þögn og þversögnum zen til töfrandi helgisiða vajrayana. Sérhver aðferð er síður fastmótuð kenning en kennslufræðileg aðferð: leið til að opna nemendur fyrir möguleikanum á djúpstæðum andlegum umbreytingum.

Einnig verður hvatt til reynslumiðaðrar nálgunar á búddisma. Í fyrsta lagi með vettvangsferðum í þrjú ólík búddísk samfélög: Wat Thai, Nátthaga og Hugleiðslu- og friðarmiðstöðina, sem endurspegla ólíkar hefðir theravada, zen og tíbesks búddisma. Nemendur fá ákveðnar spurningar til að bera upp við gestgjafa sína ásamt íhugunarspurningum um eðli kennslu á hverjum stað.

Í öðru lagi er nemendum boðið að taka þátt í vikulegum hugleiðslutímum sem hluta af Hugleiðsluhópi Háskólans. Þessi liður er valfrjáls og ekki metinn til einkunnar í námskeiðinu.

Í námskeiðinu er fjallað um samspil pólitískrar róttækni, menningar, hefðar og valds. Sérstaklega er hugað að birtingarmyndum andófs í samtímanum, orðræðu lýðræðis og menningarlegs mismunar og viðbrögðum við gagnrýni og andófi innan hefðar nútímastjórnmála. Fjallað er um þátt menntamanna og rithöfunda og vægi listrænnar tjáningar og hönnunar við umbreytingu félagslegs og menningarlegs umhvefis. Þá er fjölmiðlaorðræða skoðuð og greind og fjallað um hin ólíku og oft andstæðu markmið sem sjá má í starfsemi stofnana samfélagsins. Valdir eru nokkrir átakapunktar menningar- og samfélagsorðræðu sem draga fram grundvallartogstreitu frjálslyndra lýðræðissamfélaga, svo sem spurningar um visku eða fávisku almennings, viðbrögð við loftslagsbreytingum, óöfnuð og ofsafátækt. Loks er fjallað um spillingu og vald, félagslega og menningarlega tjáningu, möguleika og takmarkanir tjáningarfrelsis, notkun og misnotkun upplýsinga, leynd, fals og falsfréttir.

World renowned Canadian director David Cronenberg is commonly recognized as a cinematic pioneer of the body horror genre. However, much of Cronenberg’s work branches off from the horror genre, applying his auteurist imagery of body horror to other genres and stories. Cronenberg’s career, which began in the 1970s and continues to grow today, presents a large number of filmic adaptations of novels, short stories, and the lives of real life and historical figures.

In this course, we will examine four different films by Cronenberg, adapted from four different sources, to study the varying capacities of adaptation and adaptation theory, as well as auteur theory, in the attempt to understand how Cronenberg retells established narratives, which include his signature themes of body horror.

Heimilt er að taka allt að 15e í einstaklingsverkefnum. Nemandi velur sér rannsóknaverkefni til úrlausnar í samráði við kennara á MA-stigi, og þarf samþykki umsjónarkennara að liggja fyrir áður en hægt er að skrá sig í þetta verkefni. Einstaklingsverkefni skulu að öllu jöfnu tengjast MA- námskeiðum sem nemandinn hefur þegar lokið eða vera á því sviði sem hann hefur valið sér.

Á undanförnum árum hefur vægi gagnasöfnunar og tölfræðiúrvinnslu aukist í hugvísindum. Þetta kemur skýrt fram í undirgreinum á borð við sálfræðileg málvísindi (e. psycholinguistics), hugræna bókmenntafræði (e. cognitive literary studies) og tilraunaheimspeki (e. experimental philosophy). Þessi aukna áhersla á megindlega aðferðafræði í hugvísindum á sér stað á sama tíma og réttmæti rótgróinna tölfræðiaðferða er dregið í efa í öðrum greinum og hertar kröfur eru um að hægt sé að endurtaka rannsóknir og nálgast gögn í opnum aðgangi um leið og persónuverndar er gætt. Í þessu námskeiði munu nemendur rýna í vægi megindlegra aðferða í sínum greinum og fá þjálfun í öflun og úrvinnslu gagna. Fjölbreyttar rannsóknaraðferðir verða til umfjöllunar, allt frá greiningu textasafna yfir í skoðanakannanir og tilraunir þar sem skynjun áreita (svo sem orða, texta eða myndbrota) er mæld. Einnig verður farið yfir grunnhugtök og aðferðir í tölfræði svo nemendur þekki muninn á lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, skilji tölfræðilega marktækni og kunni að lesa úr myndrænni framsetningu gagna í gröfum. Lögð er áhersla á að nemendur spreyti sig undir leiðsögn kennara og bæði safni gögnum og greini þau. Nemendur vinna verkefni innan eigin fræðigreinar en kanna einnig grundvöll fyrir þverfaglegu samstarfi. Öll verkefni verða unnin í opnum hugbúnaði á borð við R Studio en engin fyrri þekking á forritinu né tölfræði er nauðsynleg. Námskeiðið hentar öllum nemendum á Hugvísindasviði sem vilja safna megindlegum gögnum til að svara áhugaverðum spurningum og gæti þannig reynst vel sem undirbúningur fyrir BA- eða MA-verkefni.

Í námskeiðinu verða kynntar helstu rannsóknir á máltöku og kennslu annars máls og erlendra mála. Fjallað verður um eigindlegar og megindlegar rannsóknaraðferðir sem notaðar eru við könnun á máltöku og kennsluaðferðum. Nemendur fá innsýn í raunveruleg dæmi og takast sjálfir á við rannsóknir á þessu sviði.  

Í námskeiðinu verður skoðað hvernig saga kvenna og reynsla þeirra hefur verið endurrituð í sögulegum skáldskap, með áherslu á bókmenntatexta gefna út frá árinu 2000.  Við skoðum hinar ýmsu hliðar á því hvernig sögulegar bókmenntir skapa nýtt rými fyrir konur í annars karllægri mannkynssögu, og hvernig þær vinna gegn hinum ýmsu staðalmyndum um konur. Kenningar og gagnrýni tengt efninu verður einnig lesið og rætt, með áherslu á femínisma, endurskoðunarstefnu og póstmódernisma.

ATH. Þetta námskeið er ekki skráð sem fjarnámskeið en nemendur sem hafa áhuga á að taka það utanskóla eru hvattir til að hafa samband við kennara varðandi mögulegar ráðstafanir.

Þetta námskeið fjallar um enskan orðaforða frá ólíkum hliðum. Á meðal viðfangsefna eru atriði eins og nöfn á börnum, örnefni, hlutverk fagmáls, gildi slangurs og kímni í mállýskum. Einnig verður hugað að því hvernig meta skal stærð orðaforðans og hvernig tungumál hafa áhrif hvert á annað. Loks verður fjallað um sögu orða og málbreytingar. Meginspurningin er: Hvaðan koma orðin?

Í námskeiðinu verða kynntar helstu kenningar um máltöku annars máls og erlendra mála og áhrif kenninga á kennslu. Skoðaðar verða mállegar, félagslegar, sálfræðilegra og námslegar breytur sem áhrif hafa á málanám og málfærni. Til að mynda verður fjallað um máltöku annars máls og erlendra mála hjá börnum og unglingum. Tvítyngi verður skoðað og áhrif þess á málþroska, læsi og námsframvindu barna. Einnig, verður farið yfir helstu kenningar um eðli máltileinkunnar hjá fullorðnum. Nemendur munu leysa verkefni sem skoða máltöku og kennsluaðferðir á mismunandi efni á öðru eða erlendu máli. 

Þetta er skyldunámskeið fyrir alla meistaranema í ensku. Haldnar eru stuttar málstofur þar sem nemendur fá tækifæri til að ræða stefnur og tilgátur tengdum enskum fræðum og undirbúa sig fyrir að kynna eigin verk og annarra á vettvangi sinna fræða, heima eða erlendis. Mat er byggt á þátttöku í námskeiðinu: 2 stuttum verkefnum og kynningu á rannsóknarverkefni sem unnið er í tengslum við námskeið valnámskeið eða lokaverkefni.

Viðurkenndar skoðanir í málvísindum ganga út frá að merking sagna ráði að hluta til þeim setningafræðilegu mynstrum sem rökliðir sagnorða birtast í. Til dæmis eru gerendur alltaf frumlög og sagnir í ensku sem merkja breytingu ástandi vegna ytri áhrifa geta almennt bæði verið áhrifssagnir og áhrifslausar. Í þessu námskeiði er lagt mat á rök og fræðikenningar sem málfræðingar hafa notað til að ná utan um alhæfingar á þessu sviði.

Inntak námskeiðsins eru grundvallarhugmyndir í kínverskri menntaheimspeki, kennslufræði og uppeldisfræði með megináherslu á konfúsíanisma en einnig verður vikið að viðbrögðum við henni úr röðum daoisma. Gerð verður grein fyrir konfúsíanískum hugmyndum um menntun, uppeldissálfræði og sjálfsrækt sem fram koma í Speki Konfúsíusar (Lunyu 論語, e. Analects). Síðan verður vikið að völdum köflum í öðrum grundvallarritum konfúsíanisma á borð við Zhongyong (中庸e. Doctrine of the Mean/Focusing the Familiar), Daxue (大學e. The Great Learning), Xueji (學記e. Records of Learning/On Teaching and Learning), Mengzi 孟子 og Xunzi 荀子. Grundvallarhugtök konfúsíanískrar menntaheimspeki, uppeldisfræði og kennslufræði verða kynnt til sögunnar og þau útskýrð, þ.á m. jiao 教 (kennsla), xue 學 (að læra, að líkja eftir, að taka sér til fyrirmyndar), xiuji 修己 og xiushen 修身 (sjálfsrækt), li 禮 (helgiathafnir, siðir), xing 性 (náttúrulegar tilhneigingar, mannlegt eðli) og junzi 君子 (fyrirmyndarpersóna), auk annarra. Í því samhengi verður hugað vel að vægi fyrirmynda í konfúsíanískri kennslu- og uppeldisfræði sem og kennsluaðferðum, t.d. eins og þær eru kynntar í ritinu Xueji. Eftir því sem tími gefst verður vikið að viðbrögðum við þessum hugmyndum frá hugsuðum sem kenndir eru við daoisma, einkum höfunda Bókarinnar um veginn/Ferlisins og dygðarinnar (Daodejing 道德經) og Zhuangzi 莊子. Þeir töldu kennslufræði konfúsíanismans leiða til kredduhyggju og hræsni og lögðu til annars konar lærdóm eða sjálfsrækt sem væri sjálfstæðari frá samfélagslegum gildum og byggði fremur á „heimsrásinni“ eða „vegi veraldarinnar“, þ.e. heimsfræðilegum tilhneigingum náttúrunnar. Í því samhengi setja þeir fram „metaheimspekilegar“ hugmyndir á borð við það að „aflæra“ og „draga úr sjálfinu“. Í stað þess að læra af fornritum siðmenningarinnar leggja þeir áherslu á að aðlaga sig náttúrunni og athafna sig með háttum sem þeir kenna við ziran 自然 (sjálfkrafa) og wuwei 無爲 (ógjörð, óþvinguð athöfn).

Markmið
Markmið námskeiðsins er að gefa nemendum innsýn í kínverska heimspeki og menningu fyrri tíma, einkum uppeldis- og kennslufræðilegar forsendur hennar eins og þær birtast í Konfúsínisma og í gagnrýni daoisma á þá heimspeki. Einnig er stefnt að því að nemendur öðlist skilning á því hvaða félagslegu og einstaklingsbundnu þættir felast í menntun og sjálfsrækt. Í þessu samhengi verður einnig hugað að því hvað gerist þegar menntun nær ekki markmiðum sínum, hvort hún geti verið óæskileg og jafnvel hættuleg. Leitast verður við að setja efnið í samhengi við samtímahugmyndir um menntun og kennslufræði.

Nálgun og námsefni
Stuðst er að mestu við heimspekilega frumtexta sem taldir eru upp í námslýsingu. Stúdentar geta nýtt sér hvaða þýðingu sem er á þessum grundvallarritum (á ensku eða öðrum málum). Á vefnum ctext.org má finna alla þessa texta í enskri þýðingu en kennari mun láta stúdentum aðrar útgáfur í té. Einnig verður stuðst við bókina Confucian Philosophy for Contemporary Education eftir Charlene Tan (Routledge 2020). Engar forkröfur eru gerðar til þekkingar á kínverskri heimspeki.

Áhugi á fjárhættuspil kom fram í sögulínum leikrita og skáldsagna þar sem persónur taka fjárhagslega og persónulega áhættu, spenntar yfir möguleikanum á mögulega velmegandi og ábatasamri nýrri fjárfestingu. Gamanleikir Susönnu Centlivre, The Gamester (1705) og The Basset Table (1705), sýna röð fjárhagslegra og persónulegra áhættuþátta fjárhættuspila og afleiðingar þeirra. Á átjándu öldinni var einnig sýnd persóna kvenkyns spilara sem dæmi um lastsemi. Við munum ræða tengslin milli fjárhættuspila, happdrætta og annarra viðskiptaáhættu, og hvernig bókmenntir sýndu áhrif þeirra á fjölskyldu og persónuleg sambönd í leikritum og skáldsögum sem Mary Pix’s The Beau Defeated (1700), Susanna Centlivre’s The Gamester (1705), Henry Fieldng’s The Lottery (1732), Edward Moore’s The Gamester (1753), Frances Brooke's The Excursion (1777), Thomas Holcroft’s The Road to Ruin (1792), and Maria Edgeworth’s Belinda (1801).  Við munum einnig skoða persónulega áhættu sem persónur taka í ástarsögum leikrita og skáldsagna og hversu miklu leyti þessar persónur fá umbun eða verða að breytast.

By 1945, the United States had emerged as the dominant global economic and military power. The American standard of living was the envy of the world and political leaders in the US were never more confident in the ideals and myths of the American system. Yet the twenty years after the war were marked by increasing paranoia, dissension, and divisions within the country. An irrational fear of communist infiltration created a police state atmosphere; civil rights’ movements were met with new forms of intolerance, persecution, and oppression; a counterculture movement challenged the very foundations of US society; and major rifts opened between numerous groups divided on intersectional, regional, and generational lines. From out of the turmoil of these years emerged a new generation of literary voices in America—authors who celebrated the potential of their culture even as they exposed and subverted its failings. This course will explore the interrelationship between the dynamics of postwar American society and literature written during this period.

ENS812F – María Stúart: Endurtúlkun ævi hennar og ímyndar í leikritum, skáldævisögum og ævisögulegum kvikmyndum (10 ECTS)

Námskeiðið fjallar um líf og valdaferil Maríu Stúart Skotadrottningar og hvernig hún hefur verið túlkuð í ólíkum miðlum, svo sem ævisögum, skáldævisögum, kvikmyndum og leikritum. Nemendur lesa valin verk sem fjalla um líf hennar og stjórnartíð og horfa á kvikmyndir og sjónvarpsþætti þar sem hún gegnir aðal- eða aukahlutverki. Kafað er í sögulegar, bókmenntalegar og menningarlegar túlkanir á hlutverki Maríu í sögunni, með sérstakri áherslu á samskipti Skotlands Englands, átök milli mótmælenda og kaþólikka, og hið víðara samhengi siðskiptanna í Evrópu. Jafnframt er fjallað um kyn, drottningarvald og pólitísk áhrif, þjóðernisvitund, söguminni og goðsagnamyndun, sem og hvernig sögulegar persónur umbreytast í bókmenntum, kvikmyndum og dægurmenningu.

Á námskeiðinu verður farið í ýmsar aðferðir til að auka orðaforða eins og tengiorðaaðferðina, notkun flýtispjalda og gildi yfirgripsmikils lestrar. Þá verður eðli orðaforðatileinkunar gerð skil t.d. hvað felst í að læra nýtt orð auk ýmis konar tölfræði varðandi mismunandi kunnáttu í orðaforða.

Ef þú hefur brennandi löngun til þess að skrifa skáldsögur, smásögur eða ljóð á ensku, og hefur ánægju af lestri góðra bóka, er þetta námskeið fyrir þig.

Tilgangur námsins er m.a.

1. Að skerpa hæfni nemenda með ritæfingum og ritskoðun á eigin texta.

2. Að auka hæfni nemenda til þess að veita öðrum uppbyggjandi gagnrýni á verk þeirra í ritsmiðju og gefa góð ráð um ritskoðun og endurritun.

Auk þess að örva andagiftina læra nemendur nytsama hluti eins og skipulagningu, uppbyggingu, fléttu, sögusvið, persónusköpun og ritun samtala.

Nemendur skoða einnig og skilgreina verk frægra höfunda til þess að uppgötva hvernig hægt er að nýta bestu tækni til áhrifa á lesandann. Stöðugt endurmat á námsekiðinu tryggir að nemendur bæti verk sín og verði í kjölfarið betri gagnrýnendur á verk annarra. Í lok námskeiðsins skrifar hver nemandi eina smásögu í fullri lengd eða skrifar samansafn ljóða, auk annarra ritæfinga.

Krafist er 100% mætingarskyldu og því hentar námskeiðið ekki fyrir fjarnemendur. Nemendur mæta einu sinni í viku - á fyrirlestur og ritsmiðju (3 kennslustundir í senn).

Nemendur sem uppfylla forkröfur námskeiðins verða skráðir í það. 6 sæti eru ætluð MA nemendum og 6 sæti eru ætluð BA nemendum og þegar kemur að skráningu þá er það fyrstur kemur fyrstur fær. Öll sæti sem eru laus í námskeiðið eftir fyrstu viku misseris verða boðin út til nemenda á biðlista. 

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

Meistararitgerð í bókmenntum, menningu og miðlun.

Viðfangefnið í þessu námskeiði snýr að íslensk-Norður Amerískum bókmenntum frá tímum vesturferða á síðari hluta 19. aldar fram yfir fyrri heimsstyrjöld. Hugað verður sérstaklega að þáttum menningararfs og útlegðar í skáldskap Helgu Steinvarar Baldvinsdóttur (1858 – 1942), sem orti ljóð sín undir skáldanafninu Undína, ljóðum Stephan G. Stephansson (1853 – 1927), og ljóðum og leikritum Guttorms J. Guttormssonar (1878 – 1966). Áhersla verður jafnframt lögð á að skoða hugmyndir um útlegðarpóesíu í vestrænum nútímabókmenntum og hvernig skáldskapur íslenskra vesturfara svarar þeim hugmyndum. 

Evrópsk mennta- og umræðuhefð einkennist af sterkum tengslum háskóla og samfélags. Margir áhrifamestu hugsuða Evrópu á 19. og 20. öld störfuðu utan háskólanna og margir þeirra sem áttu hefðbundinn starfsferil innan háskólanna voru líka virkir samfélagsgagnrýnendur, skiptu sér af stjórnmálaumræðu dagsins og höfðu jafnvel talsverð áhrif. Í námskeiðinu lítum við á verk nokkurra valinna evrópskra hugsuða sem eiga það sameiginlegt að hafa verið áhrifamiklir jafnt í fræðunum sem á vettvangi samfélagsumræðunnar. Um leið hugleiðum við stöðu hins „evrópska“ – að hvaða leyti verk þessara hugsuða eru í eðli sínu evrópumiðuð og að hvaða marki við sjáum skilning á menningarlegri óvissu koma fram.

Þetta námskeið fjallar um búddíska heimspeki menntunar, eða búddíska kennslu- og uppeldisfræði. Þótt fjallað verði um megininntak búddisma – samkennd, visku, frið – verður megináherslan á hvernig búddismi kennir og hvernig kennsluaðferðir hafa mótast af ólíkum menningarheimum, hefðum og sögulegu samhengi.

Búddíska hugtakið „upaya“ eða „færni í aðferðum“ verður miðlægt, þ.e. sú hugmynd að form kennslu verði ævinlega að laga að hæfni, þörfum og einstökum aðstæðum nemenda. Innan búddisma er að finna mikinn fjölda kennsluaðferða, allt frá mjög skipulögðu klausturnámi fyrstu theravada-skólanna til hugmyndaríkra dæmisagna mahayana, og frá þögn og þversögnum zen til töfrandi helgisiða vajrayana. Sérhver aðferð er síður fastmótuð kenning en kennslufræðileg aðferð: leið til að opna nemendur fyrir möguleikanum á djúpstæðum andlegum umbreytingum.

Einnig verður hvatt til reynslumiðaðrar nálgunar á búddisma. Í fyrsta lagi með vettvangsferðum í þrjú ólík búddísk samfélög: Wat Thai, Nátthaga og Hugleiðslu- og friðarmiðstöðina, sem endurspegla ólíkar hefðir theravada, zen og tíbesks búddisma. Nemendur fá ákveðnar spurningar til að bera upp við gestgjafa sína ásamt íhugunarspurningum um eðli kennslu á hverjum stað.

Í öðru lagi er nemendum boðið að taka þátt í vikulegum hugleiðslutímum sem hluta af Hugleiðsluhópi Háskólans. Þessi liður er valfrjáls og ekki metinn til einkunnar í námskeiðinu.

Í námskeiðinu er fjallað um samspil pólitískrar róttækni, menningar, hefðar og valds. Sérstaklega er hugað að birtingarmyndum andófs í samtímanum, orðræðu lýðræðis og menningarlegs mismunar og viðbrögðum við gagnrýni og andófi innan hefðar nútímastjórnmála. Fjallað er um þátt menntamanna og rithöfunda og vægi listrænnar tjáningar og hönnunar við umbreytingu félagslegs og menningarlegs umhvefis. Þá er fjölmiðlaorðræða skoðuð og greind og fjallað um hin ólíku og oft andstæðu markmið sem sjá má í starfsemi stofnana samfélagsins. Valdir eru nokkrir átakapunktar menningar- og samfélagsorðræðu sem draga fram grundvallartogstreitu frjálslyndra lýðræðissamfélaga, svo sem spurningar um visku eða fávisku almennings, viðbrögð við loftslagsbreytingum, óöfnuð og ofsafátækt. Loks er fjallað um spillingu og vald, félagslega og menningarlega tjáningu, möguleika og takmarkanir tjáningarfrelsis, notkun og misnotkun upplýsinga, leynd, fals og falsfréttir.

World renowned Canadian director David Cronenberg is commonly recognized as a cinematic pioneer of the body horror genre. However, much of Cronenberg’s work branches off from the horror genre, applying his auteurist imagery of body horror to other genres and stories. Cronenberg’s career, which began in the 1970s and continues to grow today, presents a large number of filmic adaptations of novels, short stories, and the lives of real life and historical figures.

In this course, we will examine four different films by Cronenberg, adapted from four different sources, to study the varying capacities of adaptation and adaptation theory, as well as auteur theory, in the attempt to understand how Cronenberg retells established narratives, which include his signature themes of body horror.

Heimilt er að taka allt að 15e í einstaklingsverkefnum. Nemandi velur sér rannsóknaverkefni til úrlausnar í samráði við kennara á MA-stigi, og þarf samþykki umsjónarkennara að liggja fyrir áður en hægt er að skrá sig í þetta verkefni. Einstaklingsverkefni skulu að öllu jöfnu tengjast MA- námskeiðum sem nemandinn hefur þegar lokið eða vera á því sviði sem hann hefur valið sér.

Á undanförnum árum hefur vægi gagnasöfnunar og tölfræðiúrvinnslu aukist í hugvísindum. Þetta kemur skýrt fram í undirgreinum á borð við sálfræðileg málvísindi (e. psycholinguistics), hugræna bókmenntafræði (e. cognitive literary studies) og tilraunaheimspeki (e. experimental philosophy). Þessi aukna áhersla á megindlega aðferðafræði í hugvísindum á sér stað á sama tíma og réttmæti rótgróinna tölfræðiaðferða er dregið í efa í öðrum greinum og hertar kröfur eru um að hægt sé að endurtaka rannsóknir og nálgast gögn í opnum aðgangi um leið og persónuverndar er gætt. Í þessu námskeiði munu nemendur rýna í vægi megindlegra aðferða í sínum greinum og fá þjálfun í öflun og úrvinnslu gagna. Fjölbreyttar rannsóknaraðferðir verða til umfjöllunar, allt frá greiningu textasafna yfir í skoðanakannanir og tilraunir þar sem skynjun áreita (svo sem orða, texta eða myndbrota) er mæld. Einnig verður farið yfir grunnhugtök og aðferðir í tölfræði svo nemendur þekki muninn á lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, skilji tölfræðilega marktækni og kunni að lesa úr myndrænni framsetningu gagna í gröfum. Lögð er áhersla á að nemendur spreyti sig undir leiðsögn kennara og bæði safni gögnum og greini þau. Nemendur vinna verkefni innan eigin fræðigreinar en kanna einnig grundvöll fyrir þverfaglegu samstarfi. Öll verkefni verða unnin í opnum hugbúnaði á borð við R Studio en engin fyrri þekking á forritinu né tölfræði er nauðsynleg. Námskeiðið hentar öllum nemendum á Hugvísindasviði sem vilja safna megindlegum gögnum til að svara áhugaverðum spurningum og gæti þannig reynst vel sem undirbúningur fyrir BA- eða MA-verkefni.

Í námskeiðinu verða kynntar helstu rannsóknir á máltöku og kennslu annars máls og erlendra mála. Fjallað verður um eigindlegar og megindlegar rannsóknaraðferðir sem notaðar eru við könnun á máltöku og kennsluaðferðum. Nemendur fá innsýn í raunveruleg dæmi og takast sjálfir á við rannsóknir á þessu sviði.  

Í námskeiðinu verður skoðað hvernig saga kvenna og reynsla þeirra hefur verið endurrituð í sögulegum skáldskap, með áherslu á bókmenntatexta gefna út frá árinu 2000.  Við skoðum hinar ýmsu hliðar á því hvernig sögulegar bókmenntir skapa nýtt rými fyrir konur í annars karllægri mannkynssögu, og hvernig þær vinna gegn hinum ýmsu staðalmyndum um konur. Kenningar og gagnrýni tengt efninu verður einnig lesið og rætt, með áherslu á femínisma, endurskoðunarstefnu og póstmódernisma.

ATH. Þetta námskeið er ekki skráð sem fjarnámskeið en nemendur sem hafa áhuga á að taka það utanskóla eru hvattir til að hafa samband við kennara varðandi mögulegar ráðstafanir.

Þetta námskeið fjallar um enskan orðaforða frá ólíkum hliðum. Á meðal viðfangsefna eru atriði eins og nöfn á börnum, örnefni, hlutverk fagmáls, gildi slangurs og kímni í mállýskum. Einnig verður hugað að því hvernig meta skal stærð orðaforðans og hvernig tungumál hafa áhrif hvert á annað. Loks verður fjallað um sögu orða og málbreytingar. Meginspurningin er: Hvaðan koma orðin?

Meistararitgerð í bókmenntum, menningu og miðlun.

Í námskeiðunum Miðlunarleiðir I og Miðlunarleiðir II eru kynnt grunnatriði aðferða við miðlun menningarefnis í hug- og félagsvísindum. Miðlunarleiðir I eru á haustönn en Miðlunarleiðir II eru á vorönn. 

Í Miðlunarleiðum I verður unnið með:

1. Texta og myndir í fyrri hluta annarinnar. Nemendur munu fá þjálfun við greinaskrif og orðræðugreiningu annars vegar og myndanotkun og myndgreiningu hins vegar.
2. Stuttmyndagerð í síðari hluta annarinnar. Þar vinna nemendur að gerð  stuttmynda. Í því felst grunnþjálfun í handritagerð, tökum og klippi og nemendur vinna í hópum að stuttmynd í samræmi við tiltekið þema. Hvor efnisþáttur um sig vegur 50% í námskeiðinu.

Engin próf eru í námskeiðinu. Þess í stað vinna nemendur verkefni, einstaklings- og hópverkefni. Þau eru eftirfarandi:

1. Greiningar á textum og myndum
2. Grein með mynd um tiltekið þema til opinberrar birtingar, um 800 orð.
3. Hópverkefni þar sem nemendur vinna að stuttmynd sem er sýnd við lok námskeiðsins. Áhersla er lögð á hópavinnu og hagnýt verkefni.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.

Í Miðlunarleiðum II á vorönn er unnið með eftirfarandi miðlunarleiðir: a) munnleg framsetning og b) sýningar á menningarsögulegu efni. Stafræn miðlun verður fléttuð inn í báða þætti. 

Nemendur fara yfir grunnatriði í munnlegri framsetningu og æfa sig í minni og stærri hópum. Einnig verður farið yfir grunnatriði varðandi skipulagingu á ráðstefnum og málþingum og stjórnun þeirra. Stafræn miðlun verður fléttuð inn í kynningarhluta þessa viðfangsefnis. Við lok þess þáttar er haldin ráðstefna þar sem allir nemendur kynna verkefni sín. Að honum loknum tekur við þáttur um sýningar með tengingu við stafræna miðlun. Fjallað verður um grunnatriði sýninga og ólíkar leiðir við framsetningu mynda og texta og hvaða reglur gilda um framsetningu texta á netinu. Nemendur vinna við hagnýt verkefni í þessu samhengi.  Samhliða verður farið yfir grunnatriði í stafrænni miðlun, hverjar eru helstu miðlunarleiðir, kostir og gallar. 

Engin próf eru í námskeiðinu. Þess í stað vinna nemendur verkefni, einstaklings- og hópverkefni. Þau eru eftirfarandi:

1. fyrirlestur á ráðstefnu og önnur verkefni í því samhengi
2. Sýningagreining og hagnýtt verkefni í tengslum við sýningar á vegum Borgarsögusafns
3. Stafræn miðlun verður fléttuð inn í báða þætti. Áhersla er lögð á sameiginleg þemu og hópavinnu í námskeiðinu.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.

Í námskeiðinu verða kynntar helstu kenningar um máltöku annars máls og erlendra mála og áhrif kenninga á kennslu. Skoðaðar verða mállegar, félagslegar, sálfræðilegra og námslegar breytur sem áhrif hafa á málanám og málfærni. Til að mynda verður fjallað um máltöku annars máls og erlendra mála hjá börnum og unglingum. Tvítyngi verður skoðað og áhrif þess á málþroska, læsi og námsframvindu barna. Einnig, verður farið yfir helstu kenningar um eðli máltileinkunnar hjá fullorðnum. Nemendur munu leysa verkefni sem skoða máltöku og kennsluaðferðir á mismunandi efni á öðru eða erlendu máli. 

Á þessu námskeiði fjöllum við um menningar-, frásagnar- og aðlögunarfræði. Virk þátttaka er nauðsynleg.

Þetta er skyldunámskeið fyrir alla meistaranema í ensku. Haldnar eru stuttar málstofur þar sem nemendur fá tækifæri til að ræða stefnur og tilgátur tengdum enskum fræðum og undirbúa sig fyrir að kynna eigin verk og annarra á vettvangi sinna fræða, heima eða erlendis. Mat er byggt á þátttöku í námskeiðinu: 2 stuttum verkefnum og kynningu á rannsóknarverkefni sem unnið er í tengslum við námskeið valnámskeið eða lokaverkefni.

Viðfangsefni námskeiðsins eru margvísleg tengsl menningar og tungumála út frá hugmyndasögulegum, félags- og málvísindalegum forsendum. Gömul og ný heimsmál verða kynnt, tilurð þeirra, áhrif og afleiðingar. Fjallað verður um talmál og ritmál: Hvað er skrifað, hvers vegna og hvernig? Reglur og ólík viðhorf til tungumála eru rædd og velt verður upp spurningum um tengsl mannsins við hugsun og tungumál.

Viðurkenndar skoðanir í málvísindum ganga út frá að merking sagna ráði að hluta til þeim setningafræðilegu mynstrum sem rökliðir sagnorða birtast í. Til dæmis eru gerendur alltaf frumlög og sagnir í ensku sem merkja breytingu ástandi vegna ytri áhrifa geta almennt bæði verið áhrifssagnir og áhrifslausar. Í þessu námskeiði er lagt mat á rök og fræðikenningar sem málfræðingar hafa notað til að ná utan um alhæfingar á þessu sviði.

Inntak námskeiðsins eru grundvallarhugmyndir í kínverskri menntaheimspeki, kennslufræði og uppeldisfræði með megináherslu á konfúsíanisma en einnig verður vikið að viðbrögðum við henni úr röðum daoisma. Gerð verður grein fyrir konfúsíanískum hugmyndum um menntun, uppeldissálfræði og sjálfsrækt sem fram koma í Speki Konfúsíusar (Lunyu 論語, e. Analects). Síðan verður vikið að völdum köflum í öðrum grundvallarritum konfúsíanisma á borð við Zhongyong (中庸e. Doctrine of the Mean/Focusing the Familiar), Daxue (大學e. The Great Learning), Xueji (學記e. Records of Learning/On Teaching and Learning), Mengzi 孟子 og Xunzi 荀子. Grundvallarhugtök konfúsíanískrar menntaheimspeki, uppeldisfræði og kennslufræði verða kynnt til sögunnar og þau útskýrð, þ.á m. jiao 教 (kennsla), xue 學 (að læra, að líkja eftir, að taka sér til fyrirmyndar), xiuji 修己 og xiushen 修身 (sjálfsrækt), li 禮 (helgiathafnir, siðir), xing 性 (náttúrulegar tilhneigingar, mannlegt eðli) og junzi 君子 (fyrirmyndarpersóna), auk annarra. Í því samhengi verður hugað vel að vægi fyrirmynda í konfúsíanískri kennslu- og uppeldisfræði sem og kennsluaðferðum, t.d. eins og þær eru kynntar í ritinu Xueji. Eftir því sem tími gefst verður vikið að viðbrögðum við þessum hugmyndum frá hugsuðum sem kenndir eru við daoisma, einkum höfunda Bókarinnar um veginn/Ferlisins og dygðarinnar (Daodejing 道德經) og Zhuangzi 莊子. Þeir töldu kennslufræði konfúsíanismans leiða til kredduhyggju og hræsni og lögðu til annars konar lærdóm eða sjálfsrækt sem væri sjálfstæðari frá samfélagslegum gildum og byggði fremur á „heimsrásinni“ eða „vegi veraldarinnar“, þ.e. heimsfræðilegum tilhneigingum náttúrunnar. Í því samhengi setja þeir fram „metaheimspekilegar“ hugmyndir á borð við það að „aflæra“ og „draga úr sjálfinu“. Í stað þess að læra af fornritum siðmenningarinnar leggja þeir áherslu á að aðlaga sig náttúrunni og athafna sig með háttum sem þeir kenna við ziran 自然 (sjálfkrafa) og wuwei 無爲 (ógjörð, óþvinguð athöfn).

Markmið
Markmið námskeiðsins er að gefa nemendum innsýn í kínverska heimspeki og menningu fyrri tíma, einkum uppeldis- og kennslufræðilegar forsendur hennar eins og þær birtast í Konfúsínisma og í gagnrýni daoisma á þá heimspeki. Einnig er stefnt að því að nemendur öðlist skilning á því hvaða félagslegu og einstaklingsbundnu þættir felast í menntun og sjálfsrækt. Í þessu samhengi verður einnig hugað að því hvað gerist þegar menntun nær ekki markmiðum sínum, hvort hún geti verið óæskileg og jafnvel hættuleg. Leitast verður við að setja efnið í samhengi við samtímahugmyndir um menntun og kennslufræði.

Nálgun og námsefni
Stuðst er að mestu við heimspekilega frumtexta sem taldir eru upp í námslýsingu. Stúdentar geta nýtt sér hvaða þýðingu sem er á þessum grundvallarritum (á ensku eða öðrum málum). Á vefnum ctext.org má finna alla þessa texta í enskri þýðingu en kennari mun láta stúdentum aðrar útgáfur í té. Einnig verður stuðst við bókina Confucian Philosophy for Contemporary Education eftir Charlene Tan (Routledge 2020). Engar forkröfur eru gerðar til þekkingar á kínverskri heimspeki.

Áhugi á fjárhættuspil kom fram í sögulínum leikrita og skáldsagna þar sem persónur taka fjárhagslega og persónulega áhættu, spenntar yfir möguleikanum á mögulega velmegandi og ábatasamri nýrri fjárfestingu. Gamanleikir Susönnu Centlivre, The Gamester (1705) og The Basset Table (1705), sýna röð fjárhagslegra og persónulegra áhættuþátta fjárhættuspila og afleiðingar þeirra. Á átjándu öldinni var einnig sýnd persóna kvenkyns spilara sem dæmi um lastsemi. Við munum ræða tengslin milli fjárhættuspila, happdrætta og annarra viðskiptaáhættu, og hvernig bókmenntir sýndu áhrif þeirra á fjölskyldu og persónuleg sambönd í leikritum og skáldsögum sem Mary Pix’s The Beau Defeated (1700), Susanna Centlivre’s The Gamester (1705), Henry Fieldng’s The Lottery (1732), Edward Moore’s The Gamester (1753), Frances Brooke's The Excursion (1777), Thomas Holcroft’s The Road to Ruin (1792), and Maria Edgeworth’s Belinda (1801).  Við munum einnig skoða persónulega áhættu sem persónur taka í ástarsögum leikrita og skáldsagna og hversu miklu leyti þessar persónur fá umbun eða verða að breytast.

By 1945, the United States had emerged as the dominant global economic and military power. The American standard of living was the envy of the world and political leaders in the US were never more confident in the ideals and myths of the American system. Yet the twenty years after the war were marked by increasing paranoia, dissension, and divisions within the country. An irrational fear of communist infiltration created a police state atmosphere; civil rights’ movements were met with new forms of intolerance, persecution, and oppression; a counterculture movement challenged the very foundations of US society; and major rifts opened between numerous groups divided on intersectional, regional, and generational lines. From out of the turmoil of these years emerged a new generation of literary voices in America—authors who celebrated the potential of their culture even as they exposed and subverted its failings. This course will explore the interrelationship between the dynamics of postwar American society and literature written during this period.

ENS812F – María Stúart: Endurtúlkun ævi hennar og ímyndar í leikritum, skáldævisögum og ævisögulegum kvikmyndum (10 ECTS)

Námskeiðið fjallar um líf og valdaferil Maríu Stúart Skotadrottningar og hvernig hún hefur verið túlkuð í ólíkum miðlum, svo sem ævisögum, skáldævisögum, kvikmyndum og leikritum. Nemendur lesa valin verk sem fjalla um líf hennar og stjórnartíð og horfa á kvikmyndir og sjónvarpsþætti þar sem hún gegnir aðal- eða aukahlutverki. Kafað er í sögulegar, bókmenntalegar og menningarlegar túlkanir á hlutverki Maríu í sögunni, með sérstakri áherslu á samskipti Skotlands Englands, átök milli mótmælenda og kaþólikka, og hið víðara samhengi siðskiptanna í Evrópu. Jafnframt er fjallað um kyn, drottningarvald og pólitísk áhrif, þjóðernisvitund, söguminni og goðsagnamyndun, sem og hvernig sögulegar persónur umbreytast í bókmenntum, kvikmyndum og dægurmenningu.

Á námskeiðinu verður farið í ýmsar aðferðir til að auka orðaforða eins og tengiorðaaðferðina, notkun flýtispjalda og gildi yfirgripsmikils lestrar. Þá verður eðli orðaforðatileinkunar gerð skil t.d. hvað felst í að læra nýtt orð auk ýmis konar tölfræði varðandi mismunandi kunnáttu í orðaforða.

Ef þú hefur brennandi löngun til þess að skrifa skáldsögur, smásögur eða ljóð á ensku, og hefur ánægju af lestri góðra bóka, er þetta námskeið fyrir þig.

Tilgangur námsins er m.a.

1. Að skerpa hæfni nemenda með ritæfingum og ritskoðun á eigin texta.

2. Að auka hæfni nemenda til þess að veita öðrum uppbyggjandi gagnrýni á verk þeirra í ritsmiðju og gefa góð ráð um ritskoðun og endurritun.

Auk þess að örva andagiftina læra nemendur nytsama hluti eins og skipulagningu, uppbyggingu, fléttu, sögusvið, persónusköpun og ritun samtala.

Nemendur skoða einnig og skilgreina verk frægra höfunda til þess að uppgötva hvernig hægt er að nýta bestu tækni til áhrifa á lesandann. Stöðugt endurmat á námsekiðinu tryggir að nemendur bæti verk sín og verði í kjölfarið betri gagnrýnendur á verk annarra. Í lok námskeiðsins skrifar hver nemandi eina smásögu í fullri lengd eða skrifar samansafn ljóða, auk annarra ritæfinga.

Krafist er 100% mætingarskyldu og því hentar námskeiðið ekki fyrir fjarnemendur. Nemendur mæta einu sinni í viku - á fyrirlestur og ritsmiðju (3 kennslustundir í senn).

Nemendur sem uppfylla forkröfur námskeiðins verða skráðir í það. 6 sæti eru ætluð MA nemendum og 6 sæti eru ætluð BA nemendum og þegar kemur að skráningu þá er það fyrstur kemur fyrstur fær. Öll sæti sem eru laus í námskeiðið eftir fyrstu viku misseris verða boðin út til nemenda á biðlista. 

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

Viðfangefnið í þessu námskeiði snýr að íslensk-Norður Amerískum bókmenntum frá tímum vesturferða á síðari hluta 19. aldar fram yfir fyrri heimsstyrjöld. Hugað verður sérstaklega að þáttum menningararfs og útlegðar í skáldskap Helgu Steinvarar Baldvinsdóttur (1858 – 1942), sem orti ljóð sín undir skáldanafninu Undína, ljóðum Stephan G. Stephansson (1853 – 1927), og ljóðum og leikritum Guttorms J. Guttormssonar (1878 – 1966). Áhersla verður jafnframt lögð á að skoða hugmyndir um útlegðarpóesíu í vestrænum nútímabókmenntum og hvernig skáldskapur íslenskra vesturfara svarar þeim hugmyndum. 

Evrópsk mennta- og umræðuhefð einkennist af sterkum tengslum háskóla og samfélags. Margir áhrifamestu hugsuða Evrópu á 19. og 20. öld störfuðu utan háskólanna og margir þeirra sem áttu hefðbundinn starfsferil innan háskólanna voru líka virkir samfélagsgagnrýnendur, skiptu sér af stjórnmálaumræðu dagsins og höfðu jafnvel talsverð áhrif. Í námskeiðinu lítum við á verk nokkurra valinna evrópskra hugsuða sem eiga það sameiginlegt að hafa verið áhrifamiklir jafnt í fræðunum sem á vettvangi samfélagsumræðunnar. Um leið hugleiðum við stöðu hins „evrópska“ – að hvaða leyti verk þessara hugsuða eru í eðli sínu evrópumiðuð og að hvaða marki við sjáum skilning á menningarlegri óvissu koma fram.

Í þessu námskeiði verður rýnt í bókmenntaverk sem hafa verið aðlöguð yfir í sjónvarpsseríur og kvikmyndir og glímt við hin fjölmörgu hugtök og kenningar sem tengjast þessari tiltölulega nýju og sívaxandi fræðigrein. Námsefnið samanstendur af sérvöldum fræðigreinum, smásögum auk skyldutexta námskeiðsins, Adaptation and Appropriation, eftir Julie Sanders, New Critical Idiom 2015.

Með þessu verður leitast við að skilja hvernig aðlaganir myndast og geta nýst til að brjóta niður hefðir og menningarmúra.

Skoðaðar verða sérvaldir þættir úr nokkrum sjónvarpsseríum sem byggðar hafa verið á skáldsögum eða smásögum, s.s. Saga þernunnar, e. Margaret Atwood, Hroki og hleypidómar og eða Vonir og væntingar, e. Jane Austen og Big Little Lies, e. Liane Moriarty ofl.

Þetta námskeið fjallar um búddíska heimspeki menntunar, eða búddíska kennslu- og uppeldisfræði. Þótt fjallað verði um megininntak búddisma – samkennd, visku, frið – verður megináherslan á hvernig búddismi kennir og hvernig kennsluaðferðir hafa mótast af ólíkum menningarheimum, hefðum og sögulegu samhengi.

Búddíska hugtakið „upaya“ eða „færni í aðferðum“ verður miðlægt, þ.e. sú hugmynd að form kennslu verði ævinlega að laga að hæfni, þörfum og einstökum aðstæðum nemenda. Innan búddisma er að finna mikinn fjölda kennsluaðferða, allt frá mjög skipulögðu klausturnámi fyrstu theravada-skólanna til hugmyndaríkra dæmisagna mahayana, og frá þögn og þversögnum zen til töfrandi helgisiða vajrayana. Sérhver aðferð er síður fastmótuð kenning en kennslufræðileg aðferð: leið til að opna nemendur fyrir möguleikanum á djúpstæðum andlegum umbreytingum.

Einnig verður hvatt til reynslumiðaðrar nálgunar á búddisma. Í fyrsta lagi með vettvangsferðum í þrjú ólík búddísk samfélög: Wat Thai, Nátthaga og Hugleiðslu- og friðarmiðstöðina, sem endurspegla ólíkar hefðir theravada, zen og tíbesks búddisma. Nemendur fá ákveðnar spurningar til að bera upp við gestgjafa sína ásamt íhugunarspurningum um eðli kennslu á hverjum stað.

Í öðru lagi er nemendum boðið að taka þátt í vikulegum hugleiðslutímum sem hluta af Hugleiðsluhópi Háskólans. Þessi liður er valfrjáls og ekki metinn til einkunnar í námskeiðinu.

Í námskeiðinu er fjallað um samspil pólitískrar róttækni, menningar, hefðar og valds. Sérstaklega er hugað að birtingarmyndum andófs í samtímanum, orðræðu lýðræðis og menningarlegs mismunar og viðbrögðum við gagnrýni og andófi innan hefðar nútímastjórnmála. Fjallað er um þátt menntamanna og rithöfunda og vægi listrænnar tjáningar og hönnunar við umbreytingu félagslegs og menningarlegs umhvefis. Þá er fjölmiðlaorðræða skoðuð og greind og fjallað um hin ólíku og oft andstæðu markmið sem sjá má í starfsemi stofnana samfélagsins. Valdir eru nokkrir átakapunktar menningar- og samfélagsorðræðu sem draga fram grundvallartogstreitu frjálslyndra lýðræðissamfélaga, svo sem spurningar um visku eða fávisku almennings, viðbrögð við loftslagsbreytingum, óöfnuð og ofsafátækt. Loks er fjallað um spillingu og vald, félagslega og menningarlega tjáningu, möguleika og takmarkanir tjáningarfrelsis, notkun og misnotkun upplýsinga, leynd, fals og falsfréttir.

World renowned Canadian director David Cronenberg is commonly recognized as a cinematic pioneer of the body horror genre. However, much of Cronenberg’s work branches off from the horror genre, applying his auteurist imagery of body horror to other genres and stories. Cronenberg’s career, which began in the 1970s and continues to grow today, presents a large number of filmic adaptations of novels, short stories, and the lives of real life and historical figures.

In this course, we will examine four different films by Cronenberg, adapted from four different sources, to study the varying capacities of adaptation and adaptation theory, as well as auteur theory, in the attempt to understand how Cronenberg retells established narratives, which include his signature themes of body horror.

Heimilt er að taka allt að 15e í einstaklingsverkefnum. Nemandi velur sér rannsóknaverkefni til úrlausnar í samráði við kennara á MA-stigi, og þarf samþykki umsjónarkennara að liggja fyrir áður en hægt er að skrá sig í þetta verkefni. Einstaklingsverkefni skulu að öllu jöfnu tengjast MA- námskeiðum sem nemandinn hefur þegar lokið eða vera á því sviði sem hann hefur valið sér.

Á undanförnum árum hefur vægi gagnasöfnunar og tölfræðiúrvinnslu aukist í hugvísindum. Þetta kemur skýrt fram í undirgreinum á borð við sálfræðileg málvísindi (e. psycholinguistics), hugræna bókmenntafræði (e. cognitive literary studies) og tilraunaheimspeki (e. experimental philosophy). Þessi aukna áhersla á megindlega aðferðafræði í hugvísindum á sér stað á sama tíma og réttmæti rótgróinna tölfræðiaðferða er dregið í efa í öðrum greinum og hertar kröfur eru um að hægt sé að endurtaka rannsóknir og nálgast gögn í opnum aðgangi um leið og persónuverndar er gætt. Í þessu námskeiði munu nemendur rýna í vægi megindlegra aðferða í sínum greinum og fá þjálfun í öflun og úrvinnslu gagna. Fjölbreyttar rannsóknaraðferðir verða til umfjöllunar, allt frá greiningu textasafna yfir í skoðanakannanir og tilraunir þar sem skynjun áreita (svo sem orða, texta eða myndbrota) er mæld. Einnig verður farið yfir grunnhugtök og aðferðir í tölfræði svo nemendur þekki muninn á lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, skilji tölfræðilega marktækni og kunni að lesa úr myndrænni framsetningu gagna í gröfum. Lögð er áhersla á að nemendur spreyti sig undir leiðsögn kennara og bæði safni gögnum og greini þau. Nemendur vinna verkefni innan eigin fræðigreinar en kanna einnig grundvöll fyrir þverfaglegu samstarfi. Öll verkefni verða unnin í opnum hugbúnaði á borð við R Studio en engin fyrri þekking á forritinu né tölfræði er nauðsynleg. Námskeiðið hentar öllum nemendum á Hugvísindasviði sem vilja safna megindlegum gögnum til að svara áhugaverðum spurningum og gæti þannig reynst vel sem undirbúningur fyrir BA- eða MA-verkefni.

Í námskeiðinu verða kynntar helstu rannsóknir á máltöku og kennslu annars máls og erlendra mála. Fjallað verður um eigindlegar og megindlegar rannsóknaraðferðir sem notaðar eru við könnun á máltöku og kennsluaðferðum. Nemendur fá innsýn í raunveruleg dæmi og takast sjálfir á við rannsóknir á þessu sviði.  

Í námskeiðinu verður skoðað hvernig saga kvenna og reynsla þeirra hefur verið endurrituð í sögulegum skáldskap, með áherslu á bókmenntatexta gefna út frá árinu 2000.  Við skoðum hinar ýmsu hliðar á því hvernig sögulegar bókmenntir skapa nýtt rými fyrir konur í annars karllægri mannkynssögu, og hvernig þær vinna gegn hinum ýmsu staðalmyndum um konur. Kenningar og gagnrýni tengt efninu verður einnig lesið og rætt, með áherslu á femínisma, endurskoðunarstefnu og póstmódernisma.

ATH. Þetta námskeið er ekki skráð sem fjarnámskeið en nemendur sem hafa áhuga á að taka það utanskóla eru hvattir til að hafa samband við kennara varðandi mögulegar ráðstafanir.

Þetta námskeið fjallar um enskan orðaforða frá ólíkum hliðum. Á meðal viðfangsefna eru atriði eins og nöfn á börnum, örnefni, hlutverk fagmáls, gildi slangurs og kímni í mállýskum. Einnig verður hugað að því hvernig meta skal stærð orðaforðans og hvernig tungumál hafa áhrif hvert á annað. Loks verður fjallað um sögu orða og málbreytingar. Meginspurningin er: Hvaðan koma orðin?

Í námskeiðinu verða kynntar helstu kenningar um máltöku annars máls og erlendra mála og áhrif kenninga á kennslu. Skoðaðar verða mállegar, félagslegar, sálfræðilegra og námslegar breytur sem áhrif hafa á málanám og málfærni. Til að mynda verður fjallað um máltöku annars máls og erlendra mála hjá börnum og unglingum. Tvítyngi verður skoðað og áhrif þess á málþroska, læsi og námsframvindu barna. Einnig, verður farið yfir helstu kenningar um eðli máltileinkunnar hjá fullorðnum. Nemendur munu leysa verkefni sem skoða máltöku og kennsluaðferðir á mismunandi efni á öðru eða erlendu máli. 

Þetta er skyldunámskeið fyrir alla meistaranema í ensku. Haldnar eru stuttar málstofur þar sem nemendur fá tækifæri til að ræða stefnur og tilgátur tengdum enskum fræðum og undirbúa sig fyrir að kynna eigin verk og annarra á vettvangi sinna fræða, heima eða erlendis. Mat er byggt á þátttöku í námskeiðinu: 2 stuttum verkefnum og kynningu á rannsóknarverkefni sem unnið er í tengslum við námskeið valnámskeið eða lokaverkefni.

Viðurkenndar skoðanir í málvísindum ganga út frá að merking sagna ráði að hluta til þeim setningafræðilegu mynstrum sem rökliðir sagnorða birtast í. Til dæmis eru gerendur alltaf frumlög og sagnir í ensku sem merkja breytingu ástandi vegna ytri áhrifa geta almennt bæði verið áhrifssagnir og áhrifslausar. Í þessu námskeiði er lagt mat á rök og fræðikenningar sem málfræðingar hafa notað til að ná utan um alhæfingar á þessu sviði.

Inntak námskeiðsins eru grundvallarhugmyndir í kínverskri menntaheimspeki, kennslufræði og uppeldisfræði með megináherslu á konfúsíanisma en einnig verður vikið að viðbrögðum við henni úr röðum daoisma. Gerð verður grein fyrir konfúsíanískum hugmyndum um menntun, uppeldissálfræði og sjálfsrækt sem fram koma í Speki Konfúsíusar (Lunyu 論語, e. Analects). Síðan verður vikið að völdum köflum í öðrum grundvallarritum konfúsíanisma á borð við Zhongyong (中庸e. Doctrine of the Mean/Focusing the Familiar), Daxue (大學e. The Great Learning), Xueji (學記e. Records of Learning/On Teaching and Learning), Mengzi 孟子 og Xunzi 荀子. Grundvallarhugtök konfúsíanískrar menntaheimspeki, uppeldisfræði og kennslufræði verða kynnt til sögunnar og þau útskýrð, þ.á m. jiao 教 (kennsla), xue 學 (að læra, að líkja eftir, að taka sér til fyrirmyndar), xiuji 修己 og xiushen 修身 (sjálfsrækt), li 禮 (helgiathafnir, siðir), xing 性 (náttúrulegar tilhneigingar, mannlegt eðli) og junzi 君子 (fyrirmyndarpersóna), auk annarra. Í því samhengi verður hugað vel að vægi fyrirmynda í konfúsíanískri kennslu- og uppeldisfræði sem og kennsluaðferðum, t.d. eins og þær eru kynntar í ritinu Xueji. Eftir því sem tími gefst verður vikið að viðbrögðum við þessum hugmyndum frá hugsuðum sem kenndir eru við daoisma, einkum höfunda Bókarinnar um veginn/Ferlisins og dygðarinnar (Daodejing 道德經) og Zhuangzi 莊子. Þeir töldu kennslufræði konfúsíanismans leiða til kredduhyggju og hræsni og lögðu til annars konar lærdóm eða sjálfsrækt sem væri sjálfstæðari frá samfélagslegum gildum og byggði fremur á „heimsrásinni“ eða „vegi veraldarinnar“, þ.e. heimsfræðilegum tilhneigingum náttúrunnar. Í því samhengi setja þeir fram „metaheimspekilegar“ hugmyndir á borð við það að „aflæra“ og „draga úr sjálfinu“. Í stað þess að læra af fornritum siðmenningarinnar leggja þeir áherslu á að aðlaga sig náttúrunni og athafna sig með háttum sem þeir kenna við ziran 自然 (sjálfkrafa) og wuwei 無爲 (ógjörð, óþvinguð athöfn).

Markmið
Markmið námskeiðsins er að gefa nemendum innsýn í kínverska heimspeki og menningu fyrri tíma, einkum uppeldis- og kennslufræðilegar forsendur hennar eins og þær birtast í Konfúsínisma og í gagnrýni daoisma á þá heimspeki. Einnig er stefnt að því að nemendur öðlist skilning á því hvaða félagslegu og einstaklingsbundnu þættir felast í menntun og sjálfsrækt. Í þessu samhengi verður einnig hugað að því hvað gerist þegar menntun nær ekki markmiðum sínum, hvort hún geti verið óæskileg og jafnvel hættuleg. Leitast verður við að setja efnið í samhengi við samtímahugmyndir um menntun og kennslufræði.

Nálgun og námsefni
Stuðst er að mestu við heimspekilega frumtexta sem taldir eru upp í námslýsingu. Stúdentar geta nýtt sér hvaða þýðingu sem er á þessum grundvallarritum (á ensku eða öðrum málum). Á vefnum ctext.org má finna alla þessa texta í enskri þýðingu en kennari mun láta stúdentum aðrar útgáfur í té. Einnig verður stuðst við bókina Confucian Philosophy for Contemporary Education eftir Charlene Tan (Routledge 2020). Engar forkröfur eru gerðar til þekkingar á kínverskri heimspeki.

Áhugi á fjárhættuspil kom fram í sögulínum leikrita og skáldsagna þar sem persónur taka fjárhagslega og persónulega áhættu, spenntar yfir möguleikanum á mögulega velmegandi og ábatasamri nýrri fjárfestingu. Gamanleikir Susönnu Centlivre, The Gamester (1705) og The Basset Table (1705), sýna röð fjárhagslegra og persónulegra áhættuþátta fjárhættuspila og afleiðingar þeirra. Á átjándu öldinni var einnig sýnd persóna kvenkyns spilara sem dæmi um lastsemi. Við munum ræða tengslin milli fjárhættuspila, happdrætta og annarra viðskiptaáhættu, og hvernig bókmenntir sýndu áhrif þeirra á fjölskyldu og persónuleg sambönd í leikritum og skáldsögum sem Mary Pix’s The Beau Defeated (1700), Susanna Centlivre’s The Gamester (1705), Henry Fieldng’s The Lottery (1732), Edward Moore’s The Gamester (1753), Frances Brooke's The Excursion (1777), Thomas Holcroft’s The Road to Ruin (1792), and Maria Edgeworth’s Belinda (1801).  Við munum einnig skoða persónulega áhættu sem persónur taka í ástarsögum leikrita og skáldsagna og hversu miklu leyti þessar persónur fá umbun eða verða að breytast.

By 1945, the United States had emerged as the dominant global economic and military power. The American standard of living was the envy of the world and political leaders in the US were never more confident in the ideals and myths of the American system. Yet the twenty years after the war were marked by increasing paranoia, dissension, and divisions within the country. An irrational fear of communist infiltration created a police state atmosphere; civil rights’ movements were met with new forms of intolerance, persecution, and oppression; a counterculture movement challenged the very foundations of US society; and major rifts opened between numerous groups divided on intersectional, regional, and generational lines. From out of the turmoil of these years emerged a new generation of literary voices in America—authors who celebrated the potential of their culture even as they exposed and subverted its failings. This course will explore the interrelationship between the dynamics of postwar American society and literature written during this period.

ENS812F – María Stúart: Endurtúlkun ævi hennar og ímyndar í leikritum, skáldævisögum og ævisögulegum kvikmyndum (10 ECTS)

Námskeiðið fjallar um líf og valdaferil Maríu Stúart Skotadrottningar og hvernig hún hefur verið túlkuð í ólíkum miðlum, svo sem ævisögum, skáldævisögum, kvikmyndum og leikritum. Nemendur lesa valin verk sem fjalla um líf hennar og stjórnartíð og horfa á kvikmyndir og sjónvarpsþætti þar sem hún gegnir aðal- eða aukahlutverki. Kafað er í sögulegar, bókmenntalegar og menningarlegar túlkanir á hlutverki Maríu í sögunni, með sérstakri áherslu á samskipti Skotlands Englands, átök milli mótmælenda og kaþólikka, og hið víðara samhengi siðskiptanna í Evrópu. Jafnframt er fjallað um kyn, drottningarvald og pólitísk áhrif, þjóðernisvitund, söguminni og goðsagnamyndun, sem og hvernig sögulegar persónur umbreytast í bókmenntum, kvikmyndum og dægurmenningu.

Á námskeiðinu verður farið í ýmsar aðferðir til að auka orðaforða eins og tengiorðaaðferðina, notkun flýtispjalda og gildi yfirgripsmikils lestrar. Þá verður eðli orðaforðatileinkunar gerð skil t.d. hvað felst í að læra nýtt orð auk ýmis konar tölfræði varðandi mismunandi kunnáttu í orðaforða.

Ef þú hefur brennandi löngun til þess að skrifa skáldsögur, smásögur eða ljóð á ensku, og hefur ánægju af lestri góðra bóka, er þetta námskeið fyrir þig.

Tilgangur námsins er m.a.

1. Að skerpa hæfni nemenda með ritæfingum og ritskoðun á eigin texta.

2. Að auka hæfni nemenda til þess að veita öðrum uppbyggjandi gagnrýni á verk þeirra í ritsmiðju og gefa góð ráð um ritskoðun og endurritun.

Auk þess að örva andagiftina læra nemendur nytsama hluti eins og skipulagningu, uppbyggingu, fléttu, sögusvið, persónusköpun og ritun samtala.

Nemendur skoða einnig og skilgreina verk frægra höfunda til þess að uppgötva hvernig hægt er að nýta bestu tækni til áhrifa á lesandann. Stöðugt endurmat á námsekiðinu tryggir að nemendur bæti verk sín og verði í kjölfarið betri gagnrýnendur á verk annarra. Í lok námskeiðsins skrifar hver nemandi eina smásögu í fullri lengd eða skrifar samansafn ljóða, auk annarra ritæfinga.

Krafist er 100% mætingarskyldu og því hentar námskeiðið ekki fyrir fjarnemendur. Nemendur mæta einu sinni í viku - á fyrirlestur og ritsmiðju (3 kennslustundir í senn).

Nemendur sem uppfylla forkröfur námskeiðins verða skráðir í það. 6 sæti eru ætluð MA nemendum og 6 sæti eru ætluð BA nemendum og þegar kemur að skráningu þá er það fyrstur kemur fyrstur fær. Öll sæti sem eru laus í námskeiðið eftir fyrstu viku misseris verða boðin út til nemenda á biðlista. 

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

Meistararitgerð í bókmenntum, menningu og miðlun.

Viðfangefnið í þessu námskeiði snýr að íslensk-Norður Amerískum bókmenntum frá tímum vesturferða á síðari hluta 19. aldar fram yfir fyrri heimsstyrjöld. Hugað verður sérstaklega að þáttum menningararfs og útlegðar í skáldskap Helgu Steinvarar Baldvinsdóttur (1858 – 1942), sem orti ljóð sín undir skáldanafninu Undína, ljóðum Stephan G. Stephansson (1853 – 1927), og ljóðum og leikritum Guttorms J. Guttormssonar (1878 – 1966). Áhersla verður jafnframt lögð á að skoða hugmyndir um útlegðarpóesíu í vestrænum nútímabókmenntum og hvernig skáldskapur íslenskra vesturfara svarar þeim hugmyndum. 

Evrópsk mennta- og umræðuhefð einkennist af sterkum tengslum háskóla og samfélags. Margir áhrifamestu hugsuða Evrópu á 19. og 20. öld störfuðu utan háskólanna og margir þeirra sem áttu hefðbundinn starfsferil innan háskólanna voru líka virkir samfélagsgagnrýnendur, skiptu sér af stjórnmálaumræðu dagsins og höfðu jafnvel talsverð áhrif. Í námskeiðinu lítum við á verk nokkurra valinna evrópskra hugsuða sem eiga það sameiginlegt að hafa verið áhrifamiklir jafnt í fræðunum sem á vettvangi samfélagsumræðunnar. Um leið hugleiðum við stöðu hins „evrópska“ – að hvaða leyti verk þessara hugsuða eru í eðli sínu evrópumiðuð og að hvaða marki við sjáum skilning á menningarlegri óvissu koma fram.

Þetta námskeið fjallar um búddíska heimspeki menntunar, eða búddíska kennslu- og uppeldisfræði. Þótt fjallað verði um megininntak búddisma – samkennd, visku, frið – verður megináherslan á hvernig búddismi kennir og hvernig kennsluaðferðir hafa mótast af ólíkum menningarheimum, hefðum og sögulegu samhengi.

Búddíska hugtakið „upaya“ eða „færni í aðferðum“ verður miðlægt, þ.e. sú hugmynd að form kennslu verði ævinlega að laga að hæfni, þörfum og einstökum aðstæðum nemenda. Innan búddisma er að finna mikinn fjölda kennsluaðferða, allt frá mjög skipulögðu klausturnámi fyrstu theravada-skólanna til hugmyndaríkra dæmisagna mahayana, og frá þögn og þversögnum zen til töfrandi helgisiða vajrayana. Sérhver aðferð er síður fastmótuð kenning en kennslufræðileg aðferð: leið til að opna nemendur fyrir möguleikanum á djúpstæðum andlegum umbreytingum.

Einnig verður hvatt til reynslumiðaðrar nálgunar á búddisma. Í fyrsta lagi með vettvangsferðum í þrjú ólík búddísk samfélög: Wat Thai, Nátthaga og Hugleiðslu- og friðarmiðstöðina, sem endurspegla ólíkar hefðir theravada, zen og tíbesks búddisma. Nemendur fá ákveðnar spurningar til að bera upp við gestgjafa sína ásamt íhugunarspurningum um eðli kennslu á hverjum stað.

Í öðru lagi er nemendum boðið að taka þátt í vikulegum hugleiðslutímum sem hluta af Hugleiðsluhópi Háskólans. Þessi liður er valfrjáls og ekki metinn til einkunnar í námskeiðinu.

Í námskeiðinu er fjallað um samspil pólitískrar róttækni, menningar, hefðar og valds. Sérstaklega er hugað að birtingarmyndum andófs í samtímanum, orðræðu lýðræðis og menningarlegs mismunar og viðbrögðum við gagnrýni og andófi innan hefðar nútímastjórnmála. Fjallað er um þátt menntamanna og rithöfunda og vægi listrænnar tjáningar og hönnunar við umbreytingu félagslegs og menningarlegs umhvefis. Þá er fjölmiðlaorðræða skoðuð og greind og fjallað um hin ólíku og oft andstæðu markmið sem sjá má í starfsemi stofnana samfélagsins. Valdir eru nokkrir átakapunktar menningar- og samfélagsorðræðu sem draga fram grundvallartogstreitu frjálslyndra lýðræðissamfélaga, svo sem spurningar um visku eða fávisku almennings, viðbrögð við loftslagsbreytingum, óöfnuð og ofsafátækt. Loks er fjallað um spillingu og vald, félagslega og menningarlega tjáningu, möguleika og takmarkanir tjáningarfrelsis, notkun og misnotkun upplýsinga, leynd, fals og falsfréttir.

World renowned Canadian director David Cronenberg is commonly recognized as a cinematic pioneer of the body horror genre. However, much of Cronenberg’s work branches off from the horror genre, applying his auteurist imagery of body horror to other genres and stories. Cronenberg’s career, which began in the 1970s and continues to grow today, presents a large number of filmic adaptations of novels, short stories, and the lives of real life and historical figures.

In this course, we will examine four different films by Cronenberg, adapted from four different sources, to study the varying capacities of adaptation and adaptation theory, as well as auteur theory, in the attempt to understand how Cronenberg retells established narratives, which include his signature themes of body horror.

Heimilt er að taka allt að 15e í einstaklingsverkefnum. Nemandi velur sér rannsóknaverkefni til úrlausnar í samráði við kennara á MA-stigi, og þarf samþykki umsjónarkennara að liggja fyrir áður en hægt er að skrá sig í þetta verkefni. Einstaklingsverkefni skulu að öllu jöfnu tengjast MA- námskeiðum sem nemandinn hefur þegar lokið eða vera á því sviði sem hann hefur valið sér.

Á undanförnum árum hefur vægi gagnasöfnunar og tölfræðiúrvinnslu aukist í hugvísindum. Þetta kemur skýrt fram í undirgreinum á borð við sálfræðileg málvísindi (e. psycholinguistics), hugræna bókmenntafræði (e. cognitive literary studies) og tilraunaheimspeki (e. experimental philosophy). Þessi aukna áhersla á megindlega aðferðafræði í hugvísindum á sér stað á sama tíma og réttmæti rótgróinna tölfræðiaðferða er dregið í efa í öðrum greinum og hertar kröfur eru um að hægt sé að endurtaka rannsóknir og nálgast gögn í opnum aðgangi um leið og persónuverndar er gætt. Í þessu námskeiði munu nemendur rýna í vægi megindlegra aðferða í sínum greinum og fá þjálfun í öflun og úrvinnslu gagna. Fjölbreyttar rannsóknaraðferðir verða til umfjöllunar, allt frá greiningu textasafna yfir í skoðanakannanir og tilraunir þar sem skynjun áreita (svo sem orða, texta eða myndbrota) er mæld. Einnig verður farið yfir grunnhugtök og aðferðir í tölfræði svo nemendur þekki muninn á lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, skilji tölfræðilega marktækni og kunni að lesa úr myndrænni framsetningu gagna í gröfum. Lögð er áhersla á að nemendur spreyti sig undir leiðsögn kennara og bæði safni gögnum og greini þau. Nemendur vinna verkefni innan eigin fræðigreinar en kanna einnig grundvöll fyrir þverfaglegu samstarfi. Öll verkefni verða unnin í opnum hugbúnaði á borð við R Studio en engin fyrri þekking á forritinu né tölfræði er nauðsynleg. Námskeiðið hentar öllum nemendum á Hugvísindasviði sem vilja safna megindlegum gögnum til að svara áhugaverðum spurningum og gæti þannig reynst vel sem undirbúningur fyrir BA- eða MA-verkefni.

Í námskeiðinu verða kynntar helstu rannsóknir á máltöku og kennslu annars máls og erlendra mála. Fjallað verður um eigindlegar og megindlegar rannsóknaraðferðir sem notaðar eru við könnun á máltöku og kennsluaðferðum. Nemendur fá innsýn í raunveruleg dæmi og takast sjálfir á við rannsóknir á þessu sviði.  

Í námskeiðinu verður skoðað hvernig saga kvenna og reynsla þeirra hefur verið endurrituð í sögulegum skáldskap, með áherslu á bókmenntatexta gefna út frá árinu 2000.  Við skoðum hinar ýmsu hliðar á því hvernig sögulegar bókmenntir skapa nýtt rými fyrir konur í annars karllægri mannkynssögu, og hvernig þær vinna gegn hinum ýmsu staðalmyndum um konur. Kenningar og gagnrýni tengt efninu verður einnig lesið og rætt, með áherslu á femínisma, endurskoðunarstefnu og póstmódernisma.

ATH. Þetta námskeið er ekki skráð sem fjarnámskeið en nemendur sem hafa áhuga á að taka það utanskóla eru hvattir til að hafa samband við kennara varðandi mögulegar ráðstafanir.

Þetta námskeið fjallar um enskan orðaforða frá ólíkum hliðum. Á meðal viðfangsefna eru atriði eins og nöfn á börnum, örnefni, hlutverk fagmáls, gildi slangurs og kímni í mállýskum. Einnig verður hugað að því hvernig meta skal stærð orðaforðans og hvernig tungumál hafa áhrif hvert á annað. Loks verður fjallað um sögu orða og málbreytingar. Meginspurningin er: Hvaðan koma orðin?

Meistararitgerð í bókmenntum, menningu og miðlun.

Í námskeiðunum Miðlunarleiðir I og Miðlunarleiðir II eru kynnt grunnatriði aðferða við miðlun menningarefnis í hug- og félagsvísindum. Miðlunarleiðir I eru á haustönn en Miðlunarleiðir II eru á vorönn. 

Í Miðlunarleiðum I verður unnið með:

1. Texta og myndir í fyrri hluta annarinnar. Nemendur munu fá þjálfun við greinaskrif og orðræðugreiningu annars vegar og myndanotkun og myndgreiningu hins vegar.
2. Stuttmyndagerð í síðari hluta annarinnar. Þar vinna nemendur að gerð  stuttmynda. Í því felst grunnþjálfun í handritagerð, tökum og klippi og nemendur vinna í hópum að stuttmynd í samræmi við tiltekið þema. Hvor efnisþáttur um sig vegur 50% í námskeiðinu.

Engin próf eru í námskeiðinu. Þess í stað vinna nemendur verkefni, einstaklings- og hópverkefni. Þau eru eftirfarandi:

1. Greiningar á textum og myndum
2. Grein með mynd um tiltekið þema til opinberrar birtingar, um 800 orð.
3. Hópverkefni þar sem nemendur vinna að stuttmynd sem er sýnd við lok námskeiðsins. Áhersla er lögð á hópavinnu og hagnýt verkefni.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.

Í Miðlunarleiðum II á vorönn er unnið með eftirfarandi miðlunarleiðir: a) munnleg framsetning og b) sýningar á menningarsögulegu efni. Stafræn miðlun verður fléttuð inn í báða þætti. 

Nemendur fara yfir grunnatriði í munnlegri framsetningu og æfa sig í minni og stærri hópum. Einnig verður farið yfir grunnatriði varðandi skipulagingu á ráðstefnum og málþingum og stjórnun þeirra. Stafræn miðlun verður fléttuð inn í kynningarhluta þessa viðfangsefnis. Við lok þess þáttar er haldin ráðstefna þar sem allir nemendur kynna verkefni sín. Að honum loknum tekur við þáttur um sýningar með tengingu við stafræna miðlun. Fjallað verður um grunnatriði sýninga og ólíkar leiðir við framsetningu mynda og texta og hvaða reglur gilda um framsetningu texta á netinu. Nemendur vinna við hagnýt verkefni í þessu samhengi.  Samhliða verður farið yfir grunnatriði í stafrænni miðlun, hverjar eru helstu miðlunarleiðir, kostir og gallar. 

Engin próf eru í námskeiðinu. Þess í stað vinna nemendur verkefni, einstaklings- og hópverkefni. Þau eru eftirfarandi:

1. fyrirlestur á ráðstefnu og önnur verkefni í því samhengi
2. Sýningagreining og hagnýtt verkefni í tengslum við sýningar á vegum Borgarsögusafns
3. Stafræn miðlun verður fléttuð inn í báða þætti. Áhersla er lögð á sameiginleg þemu og hópavinnu í námskeiðinu.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.