This course emphasizes the process of identifying a research topic, positioning yourself in relation to it, developing the core research components (research questions, research problem, and research objectives), and exploring approaches and methods that align with your research focus. The course also highlights the importance of critically examining the relevance of your topic, situating it within existing scholarship, identifying gaps in knowledge, and considering its broader academic and societal implications. Teaching is conducted through lectures, activities, and interactive discussions between instructors and students. The course follows a workshop-oriented format, in which students actively develop their research components with the guidance of instructors and through peer feedback, idea sharing, and practical exercises during sessions. Active participation is essential to this process. By the end of the course, students will have refined their research direction and gained practical experience in both presenting their work and critically reflecting on it.

Námskeiðið er ætlað nemendum sem hafa áhuga á alþjóðlegri þróunarsamvinnu og leggur áherslu á hlutverk menntunar í því sambandi. Nemendur hafa tækifæri – einslega eða í hópum – til að ígrunda og velta fyrir sér eigin reynslu í tengslum við þessi viðfangsefni.

Námskeiðið er skipulagt í kringum tilviksrannsóknir þar sem fjallað er um menntun og alþjóðlega þróunarsamvinnu.

Námskeiðið er inngangur að kenningum í alþjóðasamskiptum. Það veitir nemendum undirstöðu til greininga á öðrum sviðum alþjóðasamskipta. Mælt er með að nemendur taki það sem fyrst á námsferlinum. Í námskeiðinu eru nemendur kynntir fyrir kenningaramma alþjóðasamskipta með það að markmiði að þroska færni þeirra til að skilja og greina viðburði samtímans með því að beita kenningum.

Viðfangsefnið er skoðað í gegnum helstu umræður (e. debates) í fræðunum, með áherslu á raunhyggju (e. realism), frjálslynda stofnanahyggju (e. liberalism/liberal institutionalism), og mótunarhyggju (e. constructivism) og samspil sögulegra og vísindalegra aðferða annars vegar og gerendahæfni og formgerðar hins vegar.

Fjallað er um viðfangsefni alþjóðasamskipta. Annars vegar þær aðferðir sem kenningarnar nota til að varpa ljósi á þessi efni og hins vegar hvernig kenningarnar lýsa stjórnmálum alþjóðakerfisins.

Námskeiðið byggir á fyrirlestrum og umræðum, í minni og stærri hópum. Áhersla er lögð á að nemendur þroski greiningar- og ritfærni í gegnum skil á ólíkum rituðum verkefnum.

Markmið námskeiðsins er að kynna nemendur fyrir alþjóðasamvinnu og stöðu Íslands í alþjóðakerfinu. Hnattvæðing verður skoðuð í sögulegu ljósi og farið yfir helstu kenningar um hnattvæðingu. Fjallað verður um áhrif hnattvæðingar á stjórnmál, efnahagsmál, ríki og einstaklinga. Utanríkisstefna Íslands verður greind og áhersla lögð á þau málefni sem eru í forgangi hjá íslenskum stjórnvöldum um þessar mundir. Sjónum er beint að varnar- og öryggismálum á Íslandi, þátttöku Íslands í málefnum norðurslóða og norrænu samstarfi, og stöðu Íslands í ljósi breyttrar heimsmyndar. Fjallað verður sérstaklega um stofnanir sem sinna öryggismálum á landinu eins og Landhelgisgæsluna, Póst- og fjarskiptastofnunina og Ríkislögreglustjóra. Samrunaþróunin í Evrópu verður skoðuð með tilliti til þeirra leiða sem Ísland hefur valið í samskiptum sínum við Evrópu. Skoðað verður sérstaklega hvaða áhrif EES-samningurinn hefur haft á Íslandi. Einnig verður gerð grein fyrir þátttöku Íslands í starfi Sameinuðu þjóðanna og framboði Íslands til Öryggisráðs SÞ.

Sjaldan fellur eplið langt frá eikinni? Í þessu námskeiði er skoðað hvernig félagslegur bakgrunnur einstaklings hefur áhrif á þá félagslegu stöðu sem sem viðkomandi nær að lokum í lífinu og hvernig ójöfnuður endurskapast frá einni kynslóð til annarrar. Námskeiðið fjallar um hvernig félagslegur hreyfanleiki hefur breyst í gegnum tíðina og milli landa og hvaða hlutverki menntun gegnir fyrir félagslegan hreyfanleika. Fjallað verður um helstu kenningar sem notaðar eru til að útskýra ójöfnuð í menntun og félagslegum hreyfanleika og (hugsanlegar) breytingar yfir tíma. Á námskeiðinu verður lögð áhersla á félagslegan bakgrunn einstaklinga (stétt, menntun foreldra eða félags-efnahagslega stöðu foreldra) en misrétti á grundvelli kyns og þjóðernisuppruna  verður einnig skoðað á síðustu fundum. Í málstofunni munum við lesa blöndu af klassískum og nýlegum textum. Jafnframt verður sérstök áhersla lögð á að fjalla um lestur og niðurstöður frá öðrum löndum í samanburði við Ísland.

Áhersla er á umræðu og kenningar um alþjóðlega menntun og samanburðarmenntunarfræði sem kerfisbundna greiningu á því sem er líkt og því sem er ólíkt í menntakerfum á ólíkum svæðum, löndum og í ólíkum menningarheimum. Mikilvægi hnattvæðingar fyrir samanburðarmenntunarfræði verður skoðuð. 

Námskeiðið fer fram sem málstofur og vinnustofur þar sem fá nemendur þjálfun í að ræða þau margvíslegu málefni sem eru viðfangsefni námskeiðsins í gagnrýnu umhverfi og setja þau víðara kenningalegt og verklegt samhengi. Samanburðar alþjóðleg menntunarfræði er skildu áfangi fyrir grunn og framhaldsnema í alþjóðlegum menntunarfræðum.

Námskeiðið er inngangsnámskeið um inngildandi menntun og skóla án aðgreiningar. Söguleg dæmi um sérkennslu eru skoðuð og sett í samhengi við kenningar og sjónarmið frá fötlunarfræði, hugtök um brennimerkingu og öðrun, lýðræði og félagslegt réttlæti. Námskeiðið veitir nemendum skilning á því hvernig vinna má með margbreytilegum hópum í námi og kennslu, og hvernig kennarar og skólar geta unnið með nemendum sem hafa sérstakar þarfir og fjölskyldum þeirra í almennum skólum.

Inntak námskeiðsins eru grundvallarhugmyndir í kínverskri menntaheimspeki, kennslufræði og uppeldisfræði með megináherslu á konfúsíanisma en einnig verður vikið að viðbrögðum við henni úr röðum daoisma. Gerð verður grein fyrir konfúsíanískum hugmyndum um menntun, uppeldissálfræði og sjálfsrækt sem fram koma í Speki Konfúsíusar (Lunyu 論語, e. Analects). Síðan verður vikið að völdum köflum í öðrum grundvallarritum konfúsíanisma á borð við Zhongyong (中庸e. Doctrine of the Mean/Focusing the Familiar), Daxue (大學e. The Great Learning), Xueji (學記e. Records of Learning/On Teaching and Learning), Mengzi 孟子 og Xunzi 荀子. Grundvallarhugtök konfúsíanískrar menntaheimspeki, uppeldisfræði og kennslufræði verða kynnt til sögunnar og þau útskýrð, þ.á m. jiao 教 (kennsla), xue 學 (að læra, að líkja eftir, að taka sér til fyrirmyndar), xiuji 修己 og xiushen 修身 (sjálfsrækt), li 禮 (helgiathafnir, siðir), xing 性 (náttúrulegar tilhneigingar, mannlegt eðli) og junzi 君子 (fyrirmyndarpersóna), auk annarra. Í því samhengi verður hugað vel að vægi fyrirmynda í konfúsíanískri kennslu- og uppeldisfræði sem og kennsluaðferðum, t.d. eins og þær eru kynntar í ritinu Xueji. Eftir því sem tími gefst verður vikið að viðbrögðum við þessum hugmyndum frá hugsuðum sem kenndir eru við daoisma, einkum höfunda Bókarinnar um veginn/Ferlisins og dygðarinnar (Daodejing 道德經) og Zhuangzi 莊子. Þeir töldu kennslufræði konfúsíanismans leiða til kredduhyggju og hræsni og lögðu til annars konar lærdóm eða sjálfsrækt sem væri sjálfstæðari frá samfélagslegum gildum og byggði fremur á „heimsrásinni“ eða „vegi veraldarinnar“, þ.e. heimsfræðilegum tilhneigingum náttúrunnar. Í því samhengi setja þeir fram „metaheimspekilegar“ hugmyndir á borð við það að „aflæra“ og „draga úr sjálfinu“. Í stað þess að læra af fornritum siðmenningarinnar leggja þeir áherslu á að aðlaga sig náttúrunni og athafna sig með háttum sem þeir kenna við ziran 自然 (sjálfkrafa) og wuwei 無爲 (ógjörð, óþvinguð athöfn).

Markmið
Markmið námskeiðsins er að gefa nemendum innsýn í kínverska heimspeki og menningu fyrri tíma, einkum uppeldis- og kennslufræðilegar forsendur hennar eins og þær birtast í Konfúsínisma og í gagnrýni daoisma á þá heimspeki. Einnig er stefnt að því að nemendur öðlist skilning á því hvaða félagslegu og einstaklingsbundnu þættir felast í menntun og sjálfsrækt. Í þessu samhengi verður einnig hugað að því hvað gerist þegar menntun nær ekki markmiðum sínum, hvort hún geti verið óæskileg og jafnvel hættuleg. Leitast verður við að setja efnið í samhengi við samtímahugmyndir um menntun og kennslufræði.

Nálgun og námsefni
Stuðst er að mestu við heimspekilega frumtexta sem taldir eru upp í námslýsingu. Stúdentar geta nýtt sér hvaða þýðingu sem er á þessum grundvallarritum (á ensku eða öðrum málum). Á vefnum ctext.org má finna alla þessa texta í enskri þýðingu en kennari mun láta stúdentum aðrar útgáfur í té. Einnig verður stuðst við bókina Confucian Philosophy for Contemporary Education eftir Charlene Tan (Routledge 2020). Engar forkröfur eru gerðar til þekkingar á kínverskri heimspeki.

Námskeiðið fjallar um hlutverk og reynslu foreldra í fjölbreyttu og alþjóðlegu samhengi. Nemendur munu auka þekkingu sína á fjölbreyttum hlutverkum foreldra, sem og ígrunda gildi, viðhorf og þá menningarlegu, félagslegu, pólitísku og vistfræðilegu þætti sem geta haft áhrif á uppeldishlutverkið. Meðal annars munu nemendur skoða mismunandi menningarhefðir og væntingar til foreldra, barna og sambands foreldra og barna. Nemendur fá einnig tækifæri til að ígrunda eigin reynslu af uppeldi og fjölskyldulífi, sem og eigin sjónarhorn, og hvernig þau geta haft áhrif á hvernig þeir meta uppeldishætti og tengjast börnum og fjölskyldum.

Í þessu námskeiði er kannað hvernig alþjóðastofnanir, ríkisstjórnir og rannsóknarsamfélög móta stefnu í fullorðinsfræðslu á heimsvísu. Nemendur stýra gagnvirkum vefnámskeiðum í samvinnu við stefnumótendur, fulltrúa stofnana og fræðimenn sem taka virkan þátt í að móta menntalandslagið. Námskeiðið byggir á samanburði á stefnumótun UNESCO, OECD, ESB og Alþjóðabankans og hvetur til gagnrýninnar umræðu um málefni sem varða mannréttindi, ráðningarhæfni, félagslega þátttöku og sjálfbærni. 

Í námskeiðinu er litið yfir sögu menningarfræðinnar og sjónum beint að gildi hennar sem róttæks forms þjóðfélagsrýni. Lesnir verða textar lykilhöfunda 19. öld og til samtímans. Í forgrunni er sjálft menningarhugtakið og spurningin um gildi þess fyrir gagnrýna umræðu um þjóðfélag, sögu og samtíma. Fjallað er um samspil gagnrýni og fræða og hvernig menningarfræðin setur slíkt samspil í forgrunn. Þetta kemur fram jafnt í textum eldri og yngri höfunda og skapar togstreitu sem hefur á undanförnum áratugum verið frjór jarðvegur allra hugvísinda og einkennt samhengi þeirra við menningarpólitíska hugsun. Til grundvallar eru lögð hugtök á borð við hugmyndafræði, vald, forræði, kyngervi og orðræða.

Viðfangsefni: Megintilgangur þessa námskeiðs er að rýna með gagnrýnum hætti í sjálfbærni og sjálfbærnimenntun út frá sjónarhorni stofnana eða heilla kerfa, út frá ólíkum gerðum forystu og hugmyndum um sérfræðiþekkingu. Rýnt verður í hugtökin fagmennsku og faglega sjálfsmynd fólks í forystu bæði á sviði menntunar og viðfangsefnum tengdum sjálfbærri þróun. Illviðráðanleg vandamál (e. wicked problems) verða skilgreind og rædd, fjallað um mögulegar lausnir, hvað gæti hindrað framganginn og hvernig mætti meta lausnirnar. Rætt verður um hvers konar nám fagfólks leiðir til breytinga og þátt forystu í að koma hlutum í framkvæmd. Viðfangsefnin verða tengd við heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna (SÞ) og átta gerðir lykilhæfni SÞ til sjálfbærrar þróunar og félagslegrar nýsköpunar. Sjónum verður beint að félagsauði og samþættu námi þar sem beitt er ígrundun og efnisþáttum náms. Síðasta viðfangsefnið verður starfsþróunaráætlunar þar sem afrakstur ígrundunar og sjálfsmats verður þrætt inn í skipulagða persónulega starfsþróunaráætlun.

Vinnulag: Kennslustundir og umræður á milli þeirra byggjast á upplýstri rökræðu og virkri þátttöku (80% mætingarskylda í kennslustundir). Unnin verða einstaklingsverkefni sem eru fá skrifleg verkefni ásamt þátttöku í umræðuþráðum. Krafist er virkrar þátttöku í teymisvinnu við skipulagningu kennslustunda, flytja fyrirlestur og því að leiða umræður eða vera í hlutverki rýnis. Til að standast námskeiðið þarf að fá að lágmarki einkunnina 5,0 fyrir hvert verkefni námskeiðsins og uppfylla lágmarkskröfur um mætingu, þátttöku í tímum og í umræðuþráðum. Nánari útfærsla og upplýsingar um kennslufyrirkomulag verður á Canvas.

The aim of this course is to study the behavior and role of small states in the international system. The course deals with questions such as: What is a small state? What are the main constrains and opportunities of small states? Do small states behave differently in the international community from larger ones? The course offers an introduction to the literature on the state, the international system and small-state studies. The main emphasis, however, is on internal and external opportunities and constraints facing small states, for example how they are affected by and have responded to globalization, new security threats and the process of European integration. Special attention is devoted to Iceland and its reactions to economic crises and security threats. The course will also examine Iceland´s relations with the United States, China, Russia and the Nordic states, and its engagement with the European Union.

Í námskeiðinu er fjallað um sjálfboðaliðastarf og þær félagslegu, menntunarlegu og sálfræðilegu kenningar sem tengdar hafa verið við þessa tegund borgaralegrar þátttöku. Einnig er rætt um hvata að slíkri þátttöku og kynjamun í því sambandi. Loks er fjallað um mikilvæga þætti í skipulagi og uppbyggingu sjálfboðaliðastarfs sem eru til þess fallnir að þátttakendur upplifi tilgang með því að taka þátt og séu líklegri til frekari sjálfboðaliðaþátttöku í framtíðinni. Nemendur munu jafnframt fá tækifæri til að kynnast sjálfboðaliðastarfi af eigin raun og taka þátt í starfi hjá stofnunum og félagasamtökum sem veita fólki aðstoð með félagslegt jafnrétti og velferð að leiðarljósi.

Í námskeiðinu er fjallað um tengslin á milli gervigreindar og skapandi starfa sem taka örum breytingum. Áhersla er lögð á listrænar, heimspekilegar, siðfræðilegar, félagslegar og menningarlegar víddir sköpunar sem knúin er áfram af gervigreind. Byggt er á aðferðum hugvísinda og horft til sköpunafræða. Í námskeiðinu leitast nemendur við að skilja og leggja gagnrýnið mat á hvernig gervigreind er að endurmóta hefðbundinn skilning á sköpun, höfundarverki og listrænni framleiðslu í heild sinni. Eftir að lykilhugtök sköpunarfræða hafa verið kynnt til sögunnar færist áherslan á önnur leiðarstef, svo sem hvernig gervigreind getur sett sjálfvirkni inn í skapandi vinnu, áhrif gervigreindar á spurningar sem varða eignarhald á hugverkum og höfundarrétt ásamt siðferðilegum vanda sem kemur upp í tengslum við menningarlega yfirtöku á tímum stafrænnar tækni. Nemendur munu ræða um togstreituna á milli gervigreindariðnaðarins og stórgagnavinnslu sem hann gerir mögulega annars vegar og skapandi vinnu með smærri gagnasöfn hins vegar og afleiðingar hennar fyrir listrænar nýjungar og frumlega hugsun. Með raunhæfum æfingum og umræðu um áþreifanleg dæmi munu nemendur kynna sér ólíkar tegundir sköpunar, rannsaka tæknilegt umhverfi gervigreindar og öðlast hagnýta reynslu við að nýta gervigreind til skapandi verkefna. Námskeiðið tengir helstu kenningar samtímans um sköpun við gagnrýna greiningu á gervigreind, sem knýr nemendur til að hugsa upp á nýtt um mörk mannlegrar og vélrænnar sköpunar. Námsmat byggir á skapandi vinnudagbókum sem nemendur halda á meðan á námskeiðinu stendur. Sömuleiðis er gert ráð fyrir virkri þátttöku í tímum ásamt tímafyrirlestri þar sem kynnt verður stutt ritgerð.

Á námskeiðinu er lögð áhersla á umræður og hugleiðingar um hugtakið fagmennsku og tengd hugtök. Þróun og áhrifaþættir fagmennsku verða skoðuð, t.d. fagleg umboð (áhrif ríkisvalds og stefnumótunaraðila), áhrif hagaðila, fagaðila og starfssviða. Ýmis mikilvæg hugtök eins og „samvinnu fagmennska“ og „lýðræðisleg fagmennska“ verða greind. Enn fremur verður lögð áhersla á hvernig fagmanneskjan þróast og hvað hefur áhrif á faglega sjálfsmynd hennar. Hugmyndafræðin um fagleg námssamfélög verður skoðuð og hvað einkennir slík samfélög.

Námskeiðið byggist á fyrirlestrum, umræðutímum, lestri og verkefnavinnu. Námskeiðið er kennt á ensku.

Þetta námskeið fjallar um búddíska heimspeki menntunar, eða búddíska kennslu- og uppeldisfræði. Þótt fjallað verði um megininntak búddisma – samkennd, visku, frið – verður megináherslan á hvernig búddismi kennir og hvernig kennsluaðferðir hafa mótast af ólíkum menningarheimum, hefðum og sögulegu samhengi.

Búddíska hugtakið „upaya“ eða „færni í aðferðum“ verður miðlægt, þ.e. sú hugmynd að form kennslu verði ævinlega að laga að hæfni, þörfum og einstökum aðstæðum nemenda. Innan búddisma er að finna mikinn fjölda kennsluaðferða, allt frá mjög skipulögðu klausturnámi fyrstu theravada-skólanna til hugmyndaríkra dæmisagna mahayana, og frá þögn og þversögnum zen til töfrandi helgisiða vajrayana. Sérhver aðferð er síður fastmótuð kenning en kennslufræðileg aðferð: leið til að opna nemendur fyrir möguleikanum á djúpstæðum andlegum umbreytingum.

Einnig verður hvatt til reynslumiðaðrar nálgunar á búddisma. Í fyrsta lagi með vettvangsferðum í þrjú ólík búddísk samfélög: Wat Thai, Nátthaga og Hugleiðslu- og friðarmiðstöðina, sem endurspegla ólíkar hefðir theravada, zen og tíbesks búddisma. Nemendur fá ákveðnar spurningar til að bera upp við gestgjafa sína ásamt íhugunarspurningum um eðli kennslu á hverjum stað.

Í öðru lagi er nemendum boðið að taka þátt í vikulegum hugleiðslutímum sem hluta af Hugleiðsluhópi Háskólans. Þessi liður er valfrjáls og ekki metinn til einkunnar í námskeiðinu.

Fjallað er um vettvangsaðferðir mannfræðinnar og nemendur þjálfaðir í beitingu þeirra. Áhersla er lögð á siðfræðileg álitamál, rannsóknaráætlanir, vettvanginn, þátttökuathugnanir, mismunandi tegundir viðtala, notkun myndrænna gagna, öflun heimilda, greiningu gagna og kynningu niðurstaðna.

Í námskeiðinu er fjallað um samspil pólitískrar róttækni, menningar, hefðar og valds. Sérstaklega er hugað að birtingarmyndum andófs í samtímanum, orðræðu lýðræðis og menningarlegs mismunar og viðbrögðum við gagnrýni og andófi innan hefðar nútímastjórnmála. Fjallað er um þátt menntamanna og rithöfunda og vægi listrænnar tjáningar og hönnunar við umbreytingu félagslegs og menningarlegs umhvefis. Þá er fjölmiðlaorðræða skoðuð og greind og fjallað um hin ólíku og oft andstæðu markmið sem sjá má í starfsemi stofnana samfélagsins. Valdir eru nokkrir átakapunktar menningar- og samfélagsorðræðu sem draga fram grundvallartogstreitu frjálslyndra lýðræðissamfélaga, svo sem spurningar um visku eða fávisku almennings, viðbrögð við loftslagsbreytingum, óöfnuð og ofsafátækt. Loks er fjallað um spillingu og vald, félagslega og menningarlega tjáningu, möguleika og takmarkanir tjáningarfrelsis, notkun og misnotkun upplýsinga, leynd, fals og falsfréttir.

Viðfangsefni: Meginmarkmið þessa námskeiðs er að ræða með gagnrýnum hætti hvernig megi koma á jákvæðum umbótum í átt til sjálfbærrara samfélags og hvers konar nám stuðlar að því. Rætt verður um heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna og lykilhæfnina sem þarf til að ná þeim markmiðum. Rýnt verður í og ígrundað hvaðan menntun okkar kemur, nám um og í gegnum vinnu og hvernig námið getur eða ætti að leiða til aðgerða. Fjallað verður um hugtökin geta til aðgerða, trú á eigin getu og getu heildarinnar, umbreytandi nám og félagslegt nám út frá ólíkum sjónarhornum. Sjónum verður beint að námsmati, hlutverki þess og færninni sem gott námsmat krefst af kennurum, en líka hvaða upplýsingar eru góðar og leiðbeinandi fyrir nemendur. Rýnt verður í hindranir náms, nám sem lífsmáta og áhrif nemenda á nám sitt, bæði formlegt og óformlegt nám.

Vinnulag: Kennslustundir og umræður á milli þeirra byggjast á upplýstri rökræðu og virkri þátttöku (80% mætingarskylda í kennslustundir). Unnin verða einstaklingsverkefni sem eru fá skrifleg verkefni ásamt þátttöku í umræðuþráðum. Krafist er virkrar þátttöku í teymisvinnu við skipulagningu kennslustunda, flytja fyrirlestur og því að leiða umræður eða vera í hlutverki rýnis. Til að standast námskeiðið þarf að fá að lágmarki einkunnina 5,0 fyrir hvert verkefni námskeiðsins og uppfylla lágmarkskröfur um mætingu, þátttöku í tímum og í umræðuþráðum. Nánari útfærsla og upplýsingar um kennslufyrirkomulag verður á Canvas.

Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist skilning og verklega færni til að hanna og framkvæma spurningalistakannanir. Rætt verður um helstu úrtaksaðferðir og tegundir spurningalistakannanna (símakönnun, netkönnun o.s.frv.). Fjallað verður um helstu atriði í spurningalistagerð; einkanlega um orðalag og samhengi mælitækja (spurninga). Enn fremur verður fjallað um grundvallaratriði í mælingafræði og aðferðir til þess að meta áreiðanleika og réttmæti mælitækja. Í þessu samhengi verður farið yfir notkun þáttagreiningu (factor analysis) og atriðagreiningu (item analysis). Áhersla er lögð á að nemendur fái verklega reynslu af framkvæmd og úrvinnslu kannanna.

Þetta námskeið á meistarastigi veitir ítarlega kynningu á eigindlegum rannsóknaraðferðum, með sérstakri áherslu á notkun þeirra í félags- og menntarannsóknum. Námskeiðið er hannað til að mæta aðferðarfræðilegum þörfum nemenda og gera þau fær um að hanna og framkvæma rannsóknir og túlka rannsóknarniðurstöður. Námskeiðið er ætlað sem góður undirbúningur til að vinna að meistaraverkefni. Með blöndu af fræðilegri umfjöllun, gagnvirkum vinnustofum og umræðum munu nemendur öðlast færni í og æfa mismunandi nálganir við eigindlegar rannsókniraðferðir, gagnasöfnun, gagnagreiningu og túlkun gagna.

Í þessu námskeiði verða kenningar gagnrýnna fræða skoðaðar til að öðlast dýpri skilning á menntakerfum, kennslufræðum og lögum og stefnumótun. Fræðilegur rammi námskeiðsins tekur tillit til gagnrýnna kenninga (sem og gagnrýnna rasískra fræða, femíniskra kenninga, hinseginfræða og gagnrýnna fötlunarfræða). Sérstök áhersla er á samtvinnun mismunabreyta  (e. intersectionality) og félagslegt réttlæti. Menntastefnur og námskrár verða skoðaðar, greindar með tilliti til mannréttinda og jafnræðishugmyndafræði. Sérstök áhersla er lögð á hvernig beita má þessari þekkingu er hægt að beita í margbreytilegum menntastofnunum á alþjóðlegum vettvangi. Þetta námskeið er hluti af alþjóðlegu námi í menntunarfræðum í Deild menntunar og margbreytileika.

Kynningarvefur um námskeiðið

Á námskeiðinu ræður samfélag staðarins tilhögun námsins og við beitum reynslunámi þar sem nemendur upplifa „siglingar, strönd og arfleifð sjóferða“. Í staðartengdri útimenntun er unnið með námsferli sem grundvallað er á upplifun af sögum sem eiga rætur að rekja til ákveðins staðar; einstökum sögulegum staðreyndum, umhverfi, menningu, efnahag, bókmenntum og listum staðarins.

Markmið námskeiðsins er að þátttakendur upplifi staðinn með öllum sínum skynfærunum og öðlist þannig tengsl við staðinn sem verða grunnur að þekkingarleit.  Með því að tengjast staðnum og bregðast við honum þroska nemendur með sér dýpri skilning á einkennum staðarins, virðingu og vitund um hann. Gengið verður og siglt um undraheim staðarins, inn í fornar og nýjar sögur hans og nemendur velta fyrir sér framtíð staðarins.

Með þennan nýja skilning og viðmið að leiðarljósi munu nemendur kanna með fjölbreyttum hætti ýmis alþjóðleg vandamál, rétt umhverfisins, sjálfbærni og félagslegt réttlæti staðarins?

Nemendur eru hvattir til að beina sjónum sínum að samfélagi, sögum, menningu og hagsmunahópum og munu ýmsir sérfróðir aðilar taka þátt í kennslu á námskeiðinu ásamt kennurum. Nemendur upplifa staðartengda uppeldisfræði (e. pedagogy of place) bæði úti og inni að eigin raun og geta með því beitt henni í lífi og starfi.

Námskeiðið hefur verið þróað í samstarfi milli Háskóla Íslands og Outdoor Learning teymisins í Plymouth Marjon University í Bretlandi og er stutt af Siglingaklúbbnum Ými, Vatnasportmiðstöðinni Siglunesi, Sjóminjasafni Reykjavíkur og Sjávarklasanun.

Fæðis- og ferðakostnaður: 15.000 kr.

Vinnulag:

Námskeiðið byggir á virkri þátttöku allra. Undirbúningsdagur er xx. júní kl. 16.30-18. Námskeiðið er dagana xx. ágúst og xx. 2027 og miðað er við kennslu allan daginn og við erum mjög mikið úti. 

Námskeiðið fer fram mikið úti. Stefnt er að því að fara á sjó, upplifa fjöru og strandlengju, kynnast nýjum hliðum á Reykjavík og fara í Viðey og jafnvel Gróttu. Mögulega verður gist í Viðey xxx. ágúst.

Námskeiðið er inngangur að kenningum í alþjóðasamskiptum. Það veitir nemendum undirstöðu til greininga á öðrum sviðum alþjóðasamskipta. Mælt er með að nemendur taki það sem fyrst á námsferlinum. Í námskeiðinu eru nemendur kynntir fyrir kenningaramma alþjóðasamskipta með það að markmiði að þroska færni þeirra til að skilja og greina viðburði samtímans með því að beita kenningum.

Viðfangsefnið er skoðað í gegnum helstu umræður (e. debates) í fræðunum, með áherslu á raunhyggju (e. realism), frjálslynda stofnanahyggju (e. liberalism/liberal institutionalism), og mótunarhyggju (e. constructivism) og samspil sögulegra og vísindalegra aðferða annars vegar og gerendahæfni og formgerðar hins vegar.

Fjallað er um viðfangsefni alþjóðasamskipta. Annars vegar þær aðferðir sem kenningarnar nota til að varpa ljósi á þessi efni og hins vegar hvernig kenningarnar lýsa stjórnmálum alþjóðakerfisins.

Námskeiðið byggir á fyrirlestrum og umræðum, í minni og stærri hópum. Áhersla er lögð á að nemendur þroski greiningar- og ritfærni í gegnum skil á ólíkum rituðum verkefnum.

Markmið námskeiðsins er að kynna nemendur fyrir alþjóðasamvinnu og stöðu Íslands í alþjóðakerfinu. Hnattvæðing verður skoðuð í sögulegu ljósi og farið yfir helstu kenningar um hnattvæðingu. Fjallað verður um áhrif hnattvæðingar á stjórnmál, efnahagsmál, ríki og einstaklinga. Utanríkisstefna Íslands verður greind og áhersla lögð á þau málefni sem eru í forgangi hjá íslenskum stjórnvöldum um þessar mundir. Sjónum er beint að varnar- og öryggismálum á Íslandi, þátttöku Íslands í málefnum norðurslóða og norrænu samstarfi, og stöðu Íslands í ljósi breyttrar heimsmyndar. Fjallað verður sérstaklega um stofnanir sem sinna öryggismálum á landinu eins og Landhelgisgæsluna, Póst- og fjarskiptastofnunina og Ríkislögreglustjóra. Samrunaþróunin í Evrópu verður skoðuð með tilliti til þeirra leiða sem Ísland hefur valið í samskiptum sínum við Evrópu. Skoðað verður sérstaklega hvaða áhrif EES-samningurinn hefur haft á Íslandi. Einnig verður gerð grein fyrir þátttöku Íslands í starfi Sameinuðu þjóðanna og framboði Íslands til Öryggisráðs SÞ.

Sjaldan fellur eplið langt frá eikinni? Í þessu námskeiði er skoðað hvernig félagslegur bakgrunnur einstaklings hefur áhrif á þá félagslegu stöðu sem sem viðkomandi nær að lokum í lífinu og hvernig ójöfnuður endurskapast frá einni kynslóð til annarrar. Námskeiðið fjallar um hvernig félagslegur hreyfanleiki hefur breyst í gegnum tíðina og milli landa og hvaða hlutverki menntun gegnir fyrir félagslegan hreyfanleika. Fjallað verður um helstu kenningar sem notaðar eru til að útskýra ójöfnuð í menntun og félagslegum hreyfanleika og (hugsanlegar) breytingar yfir tíma. Á námskeiðinu verður lögð áhersla á félagslegan bakgrunn einstaklinga (stétt, menntun foreldra eða félags-efnahagslega stöðu foreldra) en misrétti á grundvelli kyns og þjóðernisuppruna  verður einnig skoðað á síðustu fundum. Í málstofunni munum við lesa blöndu af klassískum og nýlegum textum. Jafnframt verður sérstök áhersla lögð á að fjalla um lestur og niðurstöður frá öðrum löndum í samanburði við Ísland.

Áhersla er á umræðu og kenningar um alþjóðlega menntun og samanburðarmenntunarfræði sem kerfisbundna greiningu á því sem er líkt og því sem er ólíkt í menntakerfum á ólíkum svæðum, löndum og í ólíkum menningarheimum. Mikilvægi hnattvæðingar fyrir samanburðarmenntunarfræði verður skoðuð. 

Námskeiðið fer fram sem málstofur og vinnustofur þar sem fá nemendur þjálfun í að ræða þau margvíslegu málefni sem eru viðfangsefni námskeiðsins í gagnrýnu umhverfi og setja þau víðara kenningalegt og verklegt samhengi. Samanburðar alþjóðleg menntunarfræði er skildu áfangi fyrir grunn og framhaldsnema í alþjóðlegum menntunarfræðum.

Námskeiðið er inngangsnámskeið um inngildandi menntun og skóla án aðgreiningar. Söguleg dæmi um sérkennslu eru skoðuð og sett í samhengi við kenningar og sjónarmið frá fötlunarfræði, hugtök um brennimerkingu og öðrun, lýðræði og félagslegt réttlæti. Námskeiðið veitir nemendum skilning á því hvernig vinna má með margbreytilegum hópum í námi og kennslu, og hvernig kennarar og skólar geta unnið með nemendum sem hafa sérstakar þarfir og fjölskyldum þeirra í almennum skólum.

Inntak námskeiðsins eru grundvallarhugmyndir í kínverskri menntaheimspeki, kennslufræði og uppeldisfræði með megináherslu á konfúsíanisma en einnig verður vikið að viðbrögðum við henni úr röðum daoisma. Gerð verður grein fyrir konfúsíanískum hugmyndum um menntun, uppeldissálfræði og sjálfsrækt sem fram koma í Speki Konfúsíusar (Lunyu 論語, e. Analects). Síðan verður vikið að völdum köflum í öðrum grundvallarritum konfúsíanisma á borð við Zhongyong (中庸e. Doctrine of the Mean/Focusing the Familiar), Daxue (大學e. The Great Learning), Xueji (學記e. Records of Learning/On Teaching and Learning), Mengzi 孟子 og Xunzi 荀子. Grundvallarhugtök konfúsíanískrar menntaheimspeki, uppeldisfræði og kennslufræði verða kynnt til sögunnar og þau útskýrð, þ.á m. jiao 教 (kennsla), xue 學 (að læra, að líkja eftir, að taka sér til fyrirmyndar), xiuji 修己 og xiushen 修身 (sjálfsrækt), li 禮 (helgiathafnir, siðir), xing 性 (náttúrulegar tilhneigingar, mannlegt eðli) og junzi 君子 (fyrirmyndarpersóna), auk annarra. Í því samhengi verður hugað vel að vægi fyrirmynda í konfúsíanískri kennslu- og uppeldisfræði sem og kennsluaðferðum, t.d. eins og þær eru kynntar í ritinu Xueji. Eftir því sem tími gefst verður vikið að viðbrögðum við þessum hugmyndum frá hugsuðum sem kenndir eru við daoisma, einkum höfunda Bókarinnar um veginn/Ferlisins og dygðarinnar (Daodejing 道德經) og Zhuangzi 莊子. Þeir töldu kennslufræði konfúsíanismans leiða til kredduhyggju og hræsni og lögðu til annars konar lærdóm eða sjálfsrækt sem væri sjálfstæðari frá samfélagslegum gildum og byggði fremur á „heimsrásinni“ eða „vegi veraldarinnar“, þ.e. heimsfræðilegum tilhneigingum náttúrunnar. Í því samhengi setja þeir fram „metaheimspekilegar“ hugmyndir á borð við það að „aflæra“ og „draga úr sjálfinu“. Í stað þess að læra af fornritum siðmenningarinnar leggja þeir áherslu á að aðlaga sig náttúrunni og athafna sig með háttum sem þeir kenna við ziran 自然 (sjálfkrafa) og wuwei 無爲 (ógjörð, óþvinguð athöfn).

Markmið
Markmið námskeiðsins er að gefa nemendum innsýn í kínverska heimspeki og menningu fyrri tíma, einkum uppeldis- og kennslufræðilegar forsendur hennar eins og þær birtast í Konfúsínisma og í gagnrýni daoisma á þá heimspeki. Einnig er stefnt að því að nemendur öðlist skilning á því hvaða félagslegu og einstaklingsbundnu þættir felast í menntun og sjálfsrækt. Í þessu samhengi verður einnig hugað að því hvað gerist þegar menntun nær ekki markmiðum sínum, hvort hún geti verið óæskileg og jafnvel hættuleg. Leitast verður við að setja efnið í samhengi við samtímahugmyndir um menntun og kennslufræði.

Nálgun og námsefni
Stuðst er að mestu við heimspekilega frumtexta sem taldir eru upp í námslýsingu. Stúdentar geta nýtt sér hvaða þýðingu sem er á þessum grundvallarritum (á ensku eða öðrum málum). Á vefnum ctext.org má finna alla þessa texta í enskri þýðingu en kennari mun láta stúdentum aðrar útgáfur í té. Einnig verður stuðst við bókina Confucian Philosophy for Contemporary Education eftir Charlene Tan (Routledge 2020). Engar forkröfur eru gerðar til þekkingar á kínverskri heimspeki.

Námskeiðið fjallar um hlutverk og reynslu foreldra í fjölbreyttu og alþjóðlegu samhengi. Nemendur munu auka þekkingu sína á fjölbreyttum hlutverkum foreldra, sem og ígrunda gildi, viðhorf og þá menningarlegu, félagslegu, pólitísku og vistfræðilegu þætti sem geta haft áhrif á uppeldishlutverkið. Meðal annars munu nemendur skoða mismunandi menningarhefðir og væntingar til foreldra, barna og sambands foreldra og barna. Nemendur fá einnig tækifæri til að ígrunda eigin reynslu af uppeldi og fjölskyldulífi, sem og eigin sjónarhorn, og hvernig þau geta haft áhrif á hvernig þeir meta uppeldishætti og tengjast börnum og fjölskyldum.

Í þessu námskeiði er kannað hvernig alþjóðastofnanir, ríkisstjórnir og rannsóknarsamfélög móta stefnu í fullorðinsfræðslu á heimsvísu. Nemendur stýra gagnvirkum vefnámskeiðum í samvinnu við stefnumótendur, fulltrúa stofnana og fræðimenn sem taka virkan þátt í að móta menntalandslagið. Námskeiðið byggir á samanburði á stefnumótun UNESCO, OECD, ESB og Alþjóðabankans og hvetur til gagnrýninnar umræðu um málefni sem varða mannréttindi, ráðningarhæfni, félagslega þátttöku og sjálfbærni. 

Í námskeiðinu er litið yfir sögu menningarfræðinnar og sjónum beint að gildi hennar sem róttæks forms þjóðfélagsrýni. Lesnir verða textar lykilhöfunda 19. öld og til samtímans. Í forgrunni er sjálft menningarhugtakið og spurningin um gildi þess fyrir gagnrýna umræðu um þjóðfélag, sögu og samtíma. Fjallað er um samspil gagnrýni og fræða og hvernig menningarfræðin setur slíkt samspil í forgrunn. Þetta kemur fram jafnt í textum eldri og yngri höfunda og skapar togstreitu sem hefur á undanförnum áratugum verið frjór jarðvegur allra hugvísinda og einkennt samhengi þeirra við menningarpólitíska hugsun. Til grundvallar eru lögð hugtök á borð við hugmyndafræði, vald, forræði, kyngervi og orðræða.

Viðfangsefni: Megintilgangur þessa námskeiðs er að rýna með gagnrýnum hætti í sjálfbærni og sjálfbærnimenntun út frá sjónarhorni stofnana eða heilla kerfa, út frá ólíkum gerðum forystu og hugmyndum um sérfræðiþekkingu. Rýnt verður í hugtökin fagmennsku og faglega sjálfsmynd fólks í forystu bæði á sviði menntunar og viðfangsefnum tengdum sjálfbærri þróun. Illviðráðanleg vandamál (e. wicked problems) verða skilgreind og rædd, fjallað um mögulegar lausnir, hvað gæti hindrað framganginn og hvernig mætti meta lausnirnar. Rætt verður um hvers konar nám fagfólks leiðir til breytinga og þátt forystu í að koma hlutum í framkvæmd. Viðfangsefnin verða tengd við heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna (SÞ) og átta gerðir lykilhæfni SÞ til sjálfbærrar þróunar og félagslegrar nýsköpunar. Sjónum verður beint að félagsauði og samþættu námi þar sem beitt er ígrundun og efnisþáttum náms. Síðasta viðfangsefnið verður starfsþróunaráætlunar þar sem afrakstur ígrundunar og sjálfsmats verður þrætt inn í skipulagða persónulega starfsþróunaráætlun.

Vinnulag: Kennslustundir og umræður á milli þeirra byggjast á upplýstri rökræðu og virkri þátttöku (80% mætingarskylda í kennslustundir). Unnin verða einstaklingsverkefni sem eru fá skrifleg verkefni ásamt þátttöku í umræðuþráðum. Krafist er virkrar þátttöku í teymisvinnu við skipulagningu kennslustunda, flytja fyrirlestur og því að leiða umræður eða vera í hlutverki rýnis. Til að standast námskeiðið þarf að fá að lágmarki einkunnina 5,0 fyrir hvert verkefni námskeiðsins og uppfylla lágmarkskröfur um mætingu, þátttöku í tímum og í umræðuþráðum. Nánari útfærsla og upplýsingar um kennslufyrirkomulag verður á Canvas.

The aim of this course is to study the behavior and role of small states in the international system. The course deals with questions such as: What is a small state? What are the main constrains and opportunities of small states? Do small states behave differently in the international community from larger ones? The course offers an introduction to the literature on the state, the international system and small-state studies. The main emphasis, however, is on internal and external opportunities and constraints facing small states, for example how they are affected by and have responded to globalization, new security threats and the process of European integration. Special attention is devoted to Iceland and its reactions to economic crises and security threats. The course will also examine Iceland´s relations with the United States, China, Russia and the Nordic states, and its engagement with the European Union.

Í námskeiðinu er fjallað um sjálfboðaliðastarf og þær félagslegu, menntunarlegu og sálfræðilegu kenningar sem tengdar hafa verið við þessa tegund borgaralegrar þátttöku. Einnig er rætt um hvata að slíkri þátttöku og kynjamun í því sambandi. Loks er fjallað um mikilvæga þætti í skipulagi og uppbyggingu sjálfboðaliðastarfs sem eru til þess fallnir að þátttakendur upplifi tilgang með því að taka þátt og séu líklegri til frekari sjálfboðaliðaþátttöku í framtíðinni. Nemendur munu jafnframt fá tækifæri til að kynnast sjálfboðaliðastarfi af eigin raun og taka þátt í starfi hjá stofnunum og félagasamtökum sem veita fólki aðstoð með félagslegt jafnrétti og velferð að leiðarljósi.

Þverfaglegt mannréttindanámskeið þar sem áhersla er lögð á að beita mannréttindasjónarhorni sem tæki til að knýja fram umbætur í félags- og velferðarmálum. Með því að rýna á heildstæðan og gagnrýninn hátt ríkjandi kerfi og ferla sem skapa og viðhalda ójöfnuði, mismunun og útilokun, er ætlunin að styðja við og auka þekkingu og leikni í að stuðla að uppbyggingu friðsamlegra samfélaga, án aðgreiningar.  

Í námskeiðinu er lögð áhersla á að nota gagnrýna mannréttindanálgun til að virkja nemendur í umræðum um félags- og velferðarmálefni í nútímasamfélagi. Nemendur greina viðfangsefni í nærsamfélagi sínu og alþjóðasamfélaginu með aðferðum tilviksrannsókna. Viðfangsefnin geta til að mynda tengst hælisleitendum og flóttafólki, fötlun, kynferði, fátækt, kynhneigð eða samþættingu framangreindra þátta.  

Nemendur fá æfingu í að rýna viðfangsefni á gagnrýninn hátt og tækifæri til að staðsetja sig og skoðanir sínar með tilliti til áskoranna samtímans. Áhersla verður lögð á samskipti og umræður, sjálfsígrundun, mikilvægi inngildingar og gagnrýna kennslufræði til að tryggja umbreytandi og þvermenningarlega námsaðferð.   

Námskeiðið er kennt bæði á íslensku og ensku og áhersla lögð á hugmyndafræði algildrar hönnunar þannig að tekið sé tillit til ólíkra þarfa nemenda hvað varðar tungumál, menningarlegan bakgrunn, fötlun og nauðsynlega aðlögun námsefnis. Námsefni sem byggt verður á í námskeiðinu (ritað efni, mælt mál og sjónrænt efni) verður aðgengilegt bæði á íslensku og ensku, með texta og í auðlesnu formi. Námsefnið mun endurspegla alþjóðlega nálgun á mannréttindum og byggja á hugmyndum fræðimanna, fólks af vettvangi og aðgerðasinna.

Í námskeiðinu er fjallað um tengslin á milli gervigreindar og skapandi starfa sem taka örum breytingum. Áhersla er lögð á listrænar, heimspekilegar, siðfræðilegar, félagslegar og menningarlegar víddir sköpunar sem knúin er áfram af gervigreind. Byggt er á aðferðum hugvísinda og horft til sköpunafræða. Í námskeiðinu leitast nemendur við að skilja og leggja gagnrýnið mat á hvernig gervigreind er að endurmóta hefðbundinn skilning á sköpun, höfundarverki og listrænni framleiðslu í heild sinni. Eftir að lykilhugtök sköpunarfræða hafa verið kynnt til sögunnar færist áherslan á önnur leiðarstef, svo sem hvernig gervigreind getur sett sjálfvirkni inn í skapandi vinnu, áhrif gervigreindar á spurningar sem varða eignarhald á hugverkum og höfundarrétt ásamt siðferðilegum vanda sem kemur upp í tengslum við menningarlega yfirtöku á tímum stafrænnar tækni. Nemendur munu ræða um togstreituna á milli gervigreindariðnaðarins og stórgagnavinnslu sem hann gerir mögulega annars vegar og skapandi vinnu með smærri gagnasöfn hins vegar og afleiðingar hennar fyrir listrænar nýjungar og frumlega hugsun. Með raunhæfum æfingum og umræðu um áþreifanleg dæmi munu nemendur kynna sér ólíkar tegundir sköpunar, rannsaka tæknilegt umhverfi gervigreindar og öðlast hagnýta reynslu við að nýta gervigreind til skapandi verkefna. Námskeiðið tengir helstu kenningar samtímans um sköpun við gagnrýna greiningu á gervigreind, sem knýr nemendur til að hugsa upp á nýtt um mörk mannlegrar og vélrænnar sköpunar. Námsmat byggir á skapandi vinnudagbókum sem nemendur halda á meðan á námskeiðinu stendur. Sömuleiðis er gert ráð fyrir virkri þátttöku í tímum ásamt tímafyrirlestri þar sem kynnt verður stutt ritgerð.

Lokaverkefni til MA-prófs er einstaklingsbundið rannsóknarverkefni sem nemandi vinnur sjálfstætt undir leiðsögn leiðbeinanda/leiðbeinenda. 

Nemendur skulu hafa samráð við formann námsbrautar um val á leiðbeinanda. Leiðbeinandi er að jafnaði valinn úr hópi fastra kennara Menntavísindasviðs. 

Val viðfangsefnis er fyrst og fremst á ábyrgð nemandans en í samráði við leiðbeinanda. Þess skal gætt að verkefnið tengist sérsviði því sem nemandi hefur valið, það er að segja, að verkefnið tengist viðfangsefnum viðkomandi námsleiðar og einnig kjörsviði/sérsviði/námssviði þar sem það á við. 

Að öllu jöfnu tekur undirbúningur og vinna lokaverkefnis a.m.k. tvö misseri. Nemendur skulu fylgja nánari leiðbeiningum og reglum um verklag við MA-verkefni sem birtar eru á innri vef Menntavísindasviðs, Uglu: Fræðasvið >> Menntavísindasvið >> Meistaraverkefni.

Lokaverkefni til MA-prófs er einstaklingsbundið rannsóknarverkefni sem nemandi vinnur sjálfstætt undir leiðsögn leiðbeinanda/leiðbeinenda. 

Nemendur skulu hafa samráð við formann námsbrautar um val á leiðbeinanda. Leiðbeinandi er að jafnaði valinn úr hópi fastra kennara Menntavísindasviðs. 

Val viðfangsefnis er fyrst og fremst á ábyrgð nemandans en í samráði við leiðbeinanda. Þess skal gætt að verkefnið tengist sérsviði því sem nemandi hefur valið, það er að segja, að verkefnið tengist viðfangsefnum viðkomandi námsleiðar og einnig kjörsviði/sérsviði/námssviði þar sem það á við. 

Að öllu jöfnu tekur undirbúningur og vinna lokaverkefnis a.m.k. tvö misseri. Nemendur skulu fylgja nánari leiðbeiningum og reglum um verklag við MA-verkefni sem birtar eru á innri vef Menntavísindasviðs, Uglu: Fræðasvið >> Menntavísindasvið >> Meistaraverkefni.

Kynningarvefur um námskeiðið

Á námskeiðinu ræður samfélag staðarins tilhögun námsins og við beitum reynslunámi þar sem nemendur upplifa „siglingar, strönd og arfleifð sjóferða“. Í staðartengdri útimenntun er unnið með námsferli sem grundvallað er á upplifun af sögum sem eiga rætur að rekja til ákveðins staðar; einstökum sögulegum staðreyndum, umhverfi, menningu, efnahag, bókmenntum og listum staðarins.

Markmið námskeiðsins er að þátttakendur upplifi staðinn með öllum sínum skynfærunum og öðlist þannig tengsl við staðinn sem verða grunnur að þekkingarleit.  Með því að tengjast staðnum og bregðast við honum þroska nemendur með sér dýpri skilning á einkennum staðarins, virðingu og vitund um hann. Gengið verður og siglt um undraheim staðarins, inn í fornar og nýjar sögur hans og nemendur velta fyrir sér framtíð staðarins.

Með þennan nýja skilning og viðmið að leiðarljósi munu nemendur kanna með fjölbreyttum hætti ýmis alþjóðleg vandamál, rétt umhverfisins, sjálfbærni og félagslegt réttlæti staðarins?

Nemendur eru hvattir til að beina sjónum sínum að samfélagi, sögum, menningu og hagsmunahópum og munu ýmsir sérfróðir aðilar taka þátt í kennslu á námskeiðinu ásamt kennurum. Nemendur upplifa staðartengda uppeldisfræði (e. pedagogy of place) bæði úti og inni að eigin raun og geta með því beitt henni í lífi og starfi.

Námskeiðið hefur verið þróað í samstarfi milli Háskóla Íslands og Outdoor Learning teymisins í Plymouth Marjon University í Bretlandi og er stutt af Siglingaklúbbnum Ými, Vatnasportmiðstöðinni Siglunesi, Sjóminjasafni Reykjavíkur og Sjávarklasanun.

Fæðis- og ferðakostnaður: 15.000 kr.

Vinnulag:

Námskeiðið byggir á virkri þátttöku allra. Undirbúningsdagur er xx. júní kl. 16.30-18. Námskeiðið er dagana xx. ágúst og xx. 2027 og miðað er við kennslu allan daginn og við erum mjög mikið úti. 

Námskeiðið fer fram mikið úti. Stefnt er að því að fara á sjó, upplifa fjöru og strandlengju, kynnast nýjum hliðum á Reykjavík og fara í Viðey og jafnvel Gróttu. Mögulega verður gist í Viðey xxx. ágúst.

This course emphasizes the process of identifying a research topic, positioning yourself in relation to it, developing the core research components (research questions, research problem, and research objectives), and exploring approaches and methods that align with your research focus. The course also highlights the importance of critically examining the relevance of your topic, situating it within existing scholarship, identifying gaps in knowledge, and considering its broader academic and societal implications. Teaching is conducted through lectures, activities, and interactive discussions between instructors and students. The course follows a workshop-oriented format, in which students actively develop their research components with the guidance of instructors and through peer feedback, idea sharing, and practical exercises during sessions. Active participation is essential to this process. By the end of the course, students will have refined their research direction and gained practical experience in both presenting their work and critically reflecting on it.

Námskeiðið er ætlað nemendum sem hafa áhuga á alþjóðlegri þróunarsamvinnu og leggur áherslu á hlutverk menntunar í því sambandi. Nemendur hafa tækifæri – einslega eða í hópum – til að ígrunda og velta fyrir sér eigin reynslu í tengslum við þessi viðfangsefni.

Námskeiðið er skipulagt í kringum tilviksrannsóknir þar sem fjallað er um menntun og alþjóðlega þróunarsamvinnu.

Námskeiðið er inngangur að kenningum í alþjóðasamskiptum. Það veitir nemendum undirstöðu til greininga á öðrum sviðum alþjóðasamskipta. Mælt er með að nemendur taki það sem fyrst á námsferlinum. Í námskeiðinu eru nemendur kynntir fyrir kenningaramma alþjóðasamskipta með það að markmiði að þroska færni þeirra til að skilja og greina viðburði samtímans með því að beita kenningum.

Viðfangsefnið er skoðað í gegnum helstu umræður (e. debates) í fræðunum, með áherslu á raunhyggju (e. realism), frjálslynda stofnanahyggju (e. liberalism/liberal institutionalism), og mótunarhyggju (e. constructivism) og samspil sögulegra og vísindalegra aðferða annars vegar og gerendahæfni og formgerðar hins vegar.

Fjallað er um viðfangsefni alþjóðasamskipta. Annars vegar þær aðferðir sem kenningarnar nota til að varpa ljósi á þessi efni og hins vegar hvernig kenningarnar lýsa stjórnmálum alþjóðakerfisins.

Námskeiðið byggir á fyrirlestrum og umræðum, í minni og stærri hópum. Áhersla er lögð á að nemendur þroski greiningar- og ritfærni í gegnum skil á ólíkum rituðum verkefnum.

Markmið námskeiðsins er að kynna nemendur fyrir alþjóðasamvinnu og stöðu Íslands í alþjóðakerfinu. Hnattvæðing verður skoðuð í sögulegu ljósi og farið yfir helstu kenningar um hnattvæðingu. Fjallað verður um áhrif hnattvæðingar á stjórnmál, efnahagsmál, ríki og einstaklinga. Utanríkisstefna Íslands verður greind og áhersla lögð á þau málefni sem eru í forgangi hjá íslenskum stjórnvöldum um þessar mundir. Sjónum er beint að varnar- og öryggismálum á Íslandi, þátttöku Íslands í málefnum norðurslóða og norrænu samstarfi, og stöðu Íslands í ljósi breyttrar heimsmyndar. Fjallað verður sérstaklega um stofnanir sem sinna öryggismálum á landinu eins og Landhelgisgæsluna, Póst- og fjarskiptastofnunina og Ríkislögreglustjóra. Samrunaþróunin í Evrópu verður skoðuð með tilliti til þeirra leiða sem Ísland hefur valið í samskiptum sínum við Evrópu. Skoðað verður sérstaklega hvaða áhrif EES-samningurinn hefur haft á Íslandi. Einnig verður gerð grein fyrir þátttöku Íslands í starfi Sameinuðu þjóðanna og framboði Íslands til Öryggisráðs SÞ.

Sjaldan fellur eplið langt frá eikinni? Í þessu námskeiði er skoðað hvernig félagslegur bakgrunnur einstaklings hefur áhrif á þá félagslegu stöðu sem sem viðkomandi nær að lokum í lífinu og hvernig ójöfnuður endurskapast frá einni kynslóð til annarrar. Námskeiðið fjallar um hvernig félagslegur hreyfanleiki hefur breyst í gegnum tíðina og milli landa og hvaða hlutverki menntun gegnir fyrir félagslegan hreyfanleika. Fjallað verður um helstu kenningar sem notaðar eru til að útskýra ójöfnuð í menntun og félagslegum hreyfanleika og (hugsanlegar) breytingar yfir tíma. Á námskeiðinu verður lögð áhersla á félagslegan bakgrunn einstaklinga (stétt, menntun foreldra eða félags-efnahagslega stöðu foreldra) en misrétti á grundvelli kyns og þjóðernisuppruna  verður einnig skoðað á síðustu fundum. Í málstofunni munum við lesa blöndu af klassískum og nýlegum textum. Jafnframt verður sérstök áhersla lögð á að fjalla um lestur og niðurstöður frá öðrum löndum í samanburði við Ísland.

Áhersla er á umræðu og kenningar um alþjóðlega menntun og samanburðarmenntunarfræði sem kerfisbundna greiningu á því sem er líkt og því sem er ólíkt í menntakerfum á ólíkum svæðum, löndum og í ólíkum menningarheimum. Mikilvægi hnattvæðingar fyrir samanburðarmenntunarfræði verður skoðuð. 

Námskeiðið fer fram sem málstofur og vinnustofur þar sem fá nemendur þjálfun í að ræða þau margvíslegu málefni sem eru viðfangsefni námskeiðsins í gagnrýnu umhverfi og setja þau víðara kenningalegt og verklegt samhengi. Samanburðar alþjóðleg menntunarfræði er skildu áfangi fyrir grunn og framhaldsnema í alþjóðlegum menntunarfræðum.

Námskeiðið er inngangsnámskeið um inngildandi menntun og skóla án aðgreiningar. Söguleg dæmi um sérkennslu eru skoðuð og sett í samhengi við kenningar og sjónarmið frá fötlunarfræði, hugtök um brennimerkingu og öðrun, lýðræði og félagslegt réttlæti. Námskeiðið veitir nemendum skilning á því hvernig vinna má með margbreytilegum hópum í námi og kennslu, og hvernig kennarar og skólar geta unnið með nemendum sem hafa sérstakar þarfir og fjölskyldum þeirra í almennum skólum.

Inntak námskeiðsins eru grundvallarhugmyndir í kínverskri menntaheimspeki, kennslufræði og uppeldisfræði með megináherslu á konfúsíanisma en einnig verður vikið að viðbrögðum við henni úr röðum daoisma. Gerð verður grein fyrir konfúsíanískum hugmyndum um menntun, uppeldissálfræði og sjálfsrækt sem fram koma í Speki Konfúsíusar (Lunyu 論語, e. Analects). Síðan verður vikið að völdum köflum í öðrum grundvallarritum konfúsíanisma á borð við Zhongyong (中庸e. Doctrine of the Mean/Focusing the Familiar), Daxue (大學e. The Great Learning), Xueji (學記e. Records of Learning/On Teaching and Learning), Mengzi 孟子 og Xunzi 荀子. Grundvallarhugtök konfúsíanískrar menntaheimspeki, uppeldisfræði og kennslufræði verða kynnt til sögunnar og þau útskýrð, þ.á m. jiao 教 (kennsla), xue 學 (að læra, að líkja eftir, að taka sér til fyrirmyndar), xiuji 修己 og xiushen 修身 (sjálfsrækt), li 禮 (helgiathafnir, siðir), xing 性 (náttúrulegar tilhneigingar, mannlegt eðli) og junzi 君子 (fyrirmyndarpersóna), auk annarra. Í því samhengi verður hugað vel að vægi fyrirmynda í konfúsíanískri kennslu- og uppeldisfræði sem og kennsluaðferðum, t.d. eins og þær eru kynntar í ritinu Xueji. Eftir því sem tími gefst verður vikið að viðbrögðum við þessum hugmyndum frá hugsuðum sem kenndir eru við daoisma, einkum höfunda Bókarinnar um veginn/Ferlisins og dygðarinnar (Daodejing 道德經) og Zhuangzi 莊子. Þeir töldu kennslufræði konfúsíanismans leiða til kredduhyggju og hræsni og lögðu til annars konar lærdóm eða sjálfsrækt sem væri sjálfstæðari frá samfélagslegum gildum og byggði fremur á „heimsrásinni“ eða „vegi veraldarinnar“, þ.e. heimsfræðilegum tilhneigingum náttúrunnar. Í því samhengi setja þeir fram „metaheimspekilegar“ hugmyndir á borð við það að „aflæra“ og „draga úr sjálfinu“. Í stað þess að læra af fornritum siðmenningarinnar leggja þeir áherslu á að aðlaga sig náttúrunni og athafna sig með háttum sem þeir kenna við ziran 自然 (sjálfkrafa) og wuwei 無爲 (ógjörð, óþvinguð athöfn).

Markmið
Markmið námskeiðsins er að gefa nemendum innsýn í kínverska heimspeki og menningu fyrri tíma, einkum uppeldis- og kennslufræðilegar forsendur hennar eins og þær birtast í Konfúsínisma og í gagnrýni daoisma á þá heimspeki. Einnig er stefnt að því að nemendur öðlist skilning á því hvaða félagslegu og einstaklingsbundnu þættir felast í menntun og sjálfsrækt. Í þessu samhengi verður einnig hugað að því hvað gerist þegar menntun nær ekki markmiðum sínum, hvort hún geti verið óæskileg og jafnvel hættuleg. Leitast verður við að setja efnið í samhengi við samtímahugmyndir um menntun og kennslufræði.

Nálgun og námsefni
Stuðst er að mestu við heimspekilega frumtexta sem taldir eru upp í námslýsingu. Stúdentar geta nýtt sér hvaða þýðingu sem er á þessum grundvallarritum (á ensku eða öðrum málum). Á vefnum ctext.org má finna alla þessa texta í enskri þýðingu en kennari mun láta stúdentum aðrar útgáfur í té. Einnig verður stuðst við bókina Confucian Philosophy for Contemporary Education eftir Charlene Tan (Routledge 2020). Engar forkröfur eru gerðar til þekkingar á kínverskri heimspeki.

Námskeiðið fjallar um hlutverk og reynslu foreldra í fjölbreyttu og alþjóðlegu samhengi. Nemendur munu auka þekkingu sína á fjölbreyttum hlutverkum foreldra, sem og ígrunda gildi, viðhorf og þá menningarlegu, félagslegu, pólitísku og vistfræðilegu þætti sem geta haft áhrif á uppeldishlutverkið. Meðal annars munu nemendur skoða mismunandi menningarhefðir og væntingar til foreldra, barna og sambands foreldra og barna. Nemendur fá einnig tækifæri til að ígrunda eigin reynslu af uppeldi og fjölskyldulífi, sem og eigin sjónarhorn, og hvernig þau geta haft áhrif á hvernig þeir meta uppeldishætti og tengjast börnum og fjölskyldum.

Í þessu námskeiði er kannað hvernig alþjóðastofnanir, ríkisstjórnir og rannsóknarsamfélög móta stefnu í fullorðinsfræðslu á heimsvísu. Nemendur stýra gagnvirkum vefnámskeiðum í samvinnu við stefnumótendur, fulltrúa stofnana og fræðimenn sem taka virkan þátt í að móta menntalandslagið. Námskeiðið byggir á samanburði á stefnumótun UNESCO, OECD, ESB og Alþjóðabankans og hvetur til gagnrýninnar umræðu um málefni sem varða mannréttindi, ráðningarhæfni, félagslega þátttöku og sjálfbærni. 

Í námskeiðinu er litið yfir sögu menningarfræðinnar og sjónum beint að gildi hennar sem róttæks forms þjóðfélagsrýni. Lesnir verða textar lykilhöfunda 19. öld og til samtímans. Í forgrunni er sjálft menningarhugtakið og spurningin um gildi þess fyrir gagnrýna umræðu um þjóðfélag, sögu og samtíma. Fjallað er um samspil gagnrýni og fræða og hvernig menningarfræðin setur slíkt samspil í forgrunn. Þetta kemur fram jafnt í textum eldri og yngri höfunda og skapar togstreitu sem hefur á undanförnum áratugum verið frjór jarðvegur allra hugvísinda og einkennt samhengi þeirra við menningarpólitíska hugsun. Til grundvallar eru lögð hugtök á borð við hugmyndafræði, vald, forræði, kyngervi og orðræða.

Viðfangsefni: Megintilgangur þessa námskeiðs er að rýna með gagnrýnum hætti í sjálfbærni og sjálfbærnimenntun út frá sjónarhorni stofnana eða heilla kerfa, út frá ólíkum gerðum forystu og hugmyndum um sérfræðiþekkingu. Rýnt verður í hugtökin fagmennsku og faglega sjálfsmynd fólks í forystu bæði á sviði menntunar og viðfangsefnum tengdum sjálfbærri þróun. Illviðráðanleg vandamál (e. wicked problems) verða skilgreind og rædd, fjallað um mögulegar lausnir, hvað gæti hindrað framganginn og hvernig mætti meta lausnirnar. Rætt verður um hvers konar nám fagfólks leiðir til breytinga og þátt forystu í að koma hlutum í framkvæmd. Viðfangsefnin verða tengd við heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna (SÞ) og átta gerðir lykilhæfni SÞ til sjálfbærrar þróunar og félagslegrar nýsköpunar. Sjónum verður beint að félagsauði og samþættu námi þar sem beitt er ígrundun og efnisþáttum náms. Síðasta viðfangsefnið verður starfsþróunaráætlunar þar sem afrakstur ígrundunar og sjálfsmats verður þrætt inn í skipulagða persónulega starfsþróunaráætlun.

Vinnulag: Kennslustundir og umræður á milli þeirra byggjast á upplýstri rökræðu og virkri þátttöku (80% mætingarskylda í kennslustundir). Unnin verða einstaklingsverkefni sem eru fá skrifleg verkefni ásamt þátttöku í umræðuþráðum. Krafist er virkrar þátttöku í teymisvinnu við skipulagningu kennslustunda, flytja fyrirlestur og því að leiða umræður eða vera í hlutverki rýnis. Til að standast námskeiðið þarf að fá að lágmarki einkunnina 5,0 fyrir hvert verkefni námskeiðsins og uppfylla lágmarkskröfur um mætingu, þátttöku í tímum og í umræðuþráðum. Nánari útfærsla og upplýsingar um kennslufyrirkomulag verður á Canvas.

The aim of this course is to study the behavior and role of small states in the international system. The course deals with questions such as: What is a small state? What are the main constrains and opportunities of small states? Do small states behave differently in the international community from larger ones? The course offers an introduction to the literature on the state, the international system and small-state studies. The main emphasis, however, is on internal and external opportunities and constraints facing small states, for example how they are affected by and have responded to globalization, new security threats and the process of European integration. Special attention is devoted to Iceland and its reactions to economic crises and security threats. The course will also examine Iceland´s relations with the United States, China, Russia and the Nordic states, and its engagement with the European Union.

Í námskeiðinu er fjallað um sjálfboðaliðastarf og þær félagslegu, menntunarlegu og sálfræðilegu kenningar sem tengdar hafa verið við þessa tegund borgaralegrar þátttöku. Einnig er rætt um hvata að slíkri þátttöku og kynjamun í því sambandi. Loks er fjallað um mikilvæga þætti í skipulagi og uppbyggingu sjálfboðaliðastarfs sem eru til þess fallnir að þátttakendur upplifi tilgang með því að taka þátt og séu líklegri til frekari sjálfboðaliðaþátttöku í framtíðinni. Nemendur munu jafnframt fá tækifæri til að kynnast sjálfboðaliðastarfi af eigin raun og taka þátt í starfi hjá stofnunum og félagasamtökum sem veita fólki aðstoð með félagslegt jafnrétti og velferð að leiðarljósi.

Í námskeiðinu er fjallað um tengslin á milli gervigreindar og skapandi starfa sem taka örum breytingum. Áhersla er lögð á listrænar, heimspekilegar, siðfræðilegar, félagslegar og menningarlegar víddir sköpunar sem knúin er áfram af gervigreind. Byggt er á aðferðum hugvísinda og horft til sköpunafræða. Í námskeiðinu leitast nemendur við að skilja og leggja gagnrýnið mat á hvernig gervigreind er að endurmóta hefðbundinn skilning á sköpun, höfundarverki og listrænni framleiðslu í heild sinni. Eftir að lykilhugtök sköpunarfræða hafa verið kynnt til sögunnar færist áherslan á önnur leiðarstef, svo sem hvernig gervigreind getur sett sjálfvirkni inn í skapandi vinnu, áhrif gervigreindar á spurningar sem varða eignarhald á hugverkum og höfundarrétt ásamt siðferðilegum vanda sem kemur upp í tengslum við menningarlega yfirtöku á tímum stafrænnar tækni. Nemendur munu ræða um togstreituna á milli gervigreindariðnaðarins og stórgagnavinnslu sem hann gerir mögulega annars vegar og skapandi vinnu með smærri gagnasöfn hins vegar og afleiðingar hennar fyrir listrænar nýjungar og frumlega hugsun. Með raunhæfum æfingum og umræðu um áþreifanleg dæmi munu nemendur kynna sér ólíkar tegundir sköpunar, rannsaka tæknilegt umhverfi gervigreindar og öðlast hagnýta reynslu við að nýta gervigreind til skapandi verkefna. Námskeiðið tengir helstu kenningar samtímans um sköpun við gagnrýna greiningu á gervigreind, sem knýr nemendur til að hugsa upp á nýtt um mörk mannlegrar og vélrænnar sköpunar. Námsmat byggir á skapandi vinnudagbókum sem nemendur halda á meðan á námskeiðinu stendur. Sömuleiðis er gert ráð fyrir virkri þátttöku í tímum ásamt tímafyrirlestri þar sem kynnt verður stutt ritgerð.

Á námskeiðinu er lögð áhersla á umræður og hugleiðingar um hugtakið fagmennsku og tengd hugtök. Þróun og áhrifaþættir fagmennsku verða skoðuð, t.d. fagleg umboð (áhrif ríkisvalds og stefnumótunaraðila), áhrif hagaðila, fagaðila og starfssviða. Ýmis mikilvæg hugtök eins og „samvinnu fagmennska“ og „lýðræðisleg fagmennska“ verða greind. Enn fremur verður lögð áhersla á hvernig fagmanneskjan þróast og hvað hefur áhrif á faglega sjálfsmynd hennar. Hugmyndafræðin um fagleg námssamfélög verður skoðuð og hvað einkennir slík samfélög.

Námskeiðið byggist á fyrirlestrum, umræðutímum, lestri og verkefnavinnu. Námskeiðið er kennt á ensku.

Þetta námskeið fjallar um búddíska heimspeki menntunar, eða búddíska kennslu- og uppeldisfræði. Þótt fjallað verði um megininntak búddisma – samkennd, visku, frið – verður megináherslan á hvernig búddismi kennir og hvernig kennsluaðferðir hafa mótast af ólíkum menningarheimum, hefðum og sögulegu samhengi.

Búddíska hugtakið „upaya“ eða „færni í aðferðum“ verður miðlægt, þ.e. sú hugmynd að form kennslu verði ævinlega að laga að hæfni, þörfum og einstökum aðstæðum nemenda. Innan búddisma er að finna mikinn fjölda kennsluaðferða, allt frá mjög skipulögðu klausturnámi fyrstu theravada-skólanna til hugmyndaríkra dæmisagna mahayana, og frá þögn og þversögnum zen til töfrandi helgisiða vajrayana. Sérhver aðferð er síður fastmótuð kenning en kennslufræðileg aðferð: leið til að opna nemendur fyrir möguleikanum á djúpstæðum andlegum umbreytingum.

Einnig verður hvatt til reynslumiðaðrar nálgunar á búddisma. Í fyrsta lagi með vettvangsferðum í þrjú ólík búddísk samfélög: Wat Thai, Nátthaga og Hugleiðslu- og friðarmiðstöðina, sem endurspegla ólíkar hefðir theravada, zen og tíbesks búddisma. Nemendur fá ákveðnar spurningar til að bera upp við gestgjafa sína ásamt íhugunarspurningum um eðli kennslu á hverjum stað.

Í öðru lagi er nemendum boðið að taka þátt í vikulegum hugleiðslutímum sem hluta af Hugleiðsluhópi Háskólans. Þessi liður er valfrjáls og ekki metinn til einkunnar í námskeiðinu.

Fjallað er um vettvangsaðferðir mannfræðinnar og nemendur þjálfaðir í beitingu þeirra. Áhersla er lögð á siðfræðileg álitamál, rannsóknaráætlanir, vettvanginn, þátttökuathugnanir, mismunandi tegundir viðtala, notkun myndrænna gagna, öflun heimilda, greiningu gagna og kynningu niðurstaðna.

Í námskeiðinu er fjallað um samspil pólitískrar róttækni, menningar, hefðar og valds. Sérstaklega er hugað að birtingarmyndum andófs í samtímanum, orðræðu lýðræðis og menningarlegs mismunar og viðbrögðum við gagnrýni og andófi innan hefðar nútímastjórnmála. Fjallað er um þátt menntamanna og rithöfunda og vægi listrænnar tjáningar og hönnunar við umbreytingu félagslegs og menningarlegs umhvefis. Þá er fjölmiðlaorðræða skoðuð og greind og fjallað um hin ólíku og oft andstæðu markmið sem sjá má í starfsemi stofnana samfélagsins. Valdir eru nokkrir átakapunktar menningar- og samfélagsorðræðu sem draga fram grundvallartogstreitu frjálslyndra lýðræðissamfélaga, svo sem spurningar um visku eða fávisku almennings, viðbrögð við loftslagsbreytingum, óöfnuð og ofsafátækt. Loks er fjallað um spillingu og vald, félagslega og menningarlega tjáningu, möguleika og takmarkanir tjáningarfrelsis, notkun og misnotkun upplýsinga, leynd, fals og falsfréttir.

Viðfangsefni: Meginmarkmið þessa námskeiðs er að ræða með gagnrýnum hætti hvernig megi koma á jákvæðum umbótum í átt til sjálfbærrara samfélags og hvers konar nám stuðlar að því. Rætt verður um heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna og lykilhæfnina sem þarf til að ná þeim markmiðum. Rýnt verður í og ígrundað hvaðan menntun okkar kemur, nám um og í gegnum vinnu og hvernig námið getur eða ætti að leiða til aðgerða. Fjallað verður um hugtökin geta til aðgerða, trú á eigin getu og getu heildarinnar, umbreytandi nám og félagslegt nám út frá ólíkum sjónarhornum. Sjónum verður beint að námsmati, hlutverki þess og færninni sem gott námsmat krefst af kennurum, en líka hvaða upplýsingar eru góðar og leiðbeinandi fyrir nemendur. Rýnt verður í hindranir náms, nám sem lífsmáta og áhrif nemenda á nám sitt, bæði formlegt og óformlegt nám.

Vinnulag: Kennslustundir og umræður á milli þeirra byggjast á upplýstri rökræðu og virkri þátttöku (80% mætingarskylda í kennslustundir). Unnin verða einstaklingsverkefni sem eru fá skrifleg verkefni ásamt þátttöku í umræðuþráðum. Krafist er virkrar þátttöku í teymisvinnu við skipulagningu kennslustunda, flytja fyrirlestur og því að leiða umræður eða vera í hlutverki rýnis. Til að standast námskeiðið þarf að fá að lágmarki einkunnina 5,0 fyrir hvert verkefni námskeiðsins og uppfylla lágmarkskröfur um mætingu, þátttöku í tímum og í umræðuþráðum. Nánari útfærsla og upplýsingar um kennslufyrirkomulag verður á Canvas.

Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist skilning og verklega færni til að hanna og framkvæma spurningalistakannanir. Rætt verður um helstu úrtaksaðferðir og tegundir spurningalistakannanna (símakönnun, netkönnun o.s.frv.). Fjallað verður um helstu atriði í spurningalistagerð; einkanlega um orðalag og samhengi mælitækja (spurninga). Enn fremur verður fjallað um grundvallaratriði í mælingafræði og aðferðir til þess að meta áreiðanleika og réttmæti mælitækja. Í þessu samhengi verður farið yfir notkun þáttagreiningu (factor analysis) og atriðagreiningu (item analysis). Áhersla er lögð á að nemendur fái verklega reynslu af framkvæmd og úrvinnslu kannanna.

Þetta námskeið á meistarastigi veitir ítarlega kynningu á eigindlegum rannsóknaraðferðum, með sérstakri áherslu á notkun þeirra í félags- og menntarannsóknum. Námskeiðið er hannað til að mæta aðferðarfræðilegum þörfum nemenda og gera þau fær um að hanna og framkvæma rannsóknir og túlka rannsóknarniðurstöður. Námskeiðið er ætlað sem góður undirbúningur til að vinna að meistaraverkefni. Með blöndu af fræðilegri umfjöllun, gagnvirkum vinnustofum og umræðum munu nemendur öðlast færni í og æfa mismunandi nálganir við eigindlegar rannsókniraðferðir, gagnasöfnun, gagnagreiningu og túlkun gagna.

Í þessu námskeiði verða kenningar gagnrýnna fræða skoðaðar til að öðlast dýpri skilning á menntakerfum, kennslufræðum og lögum og stefnumótun. Fræðilegur rammi námskeiðsins tekur tillit til gagnrýnna kenninga (sem og gagnrýnna rasískra fræða, femíniskra kenninga, hinseginfræða og gagnrýnna fötlunarfræða). Sérstök áhersla er á samtvinnun mismunabreyta  (e. intersectionality) og félagslegt réttlæti. Menntastefnur og námskrár verða skoðaðar, greindar með tilliti til mannréttinda og jafnræðishugmyndafræði. Sérstök áhersla er lögð á hvernig beita má þessari þekkingu er hægt að beita í margbreytilegum menntastofnunum á alþjóðlegum vettvangi. Þetta námskeið er hluti af alþjóðlegu námi í menntunarfræðum í Deild menntunar og margbreytileika.

Kynningarvefur um námskeiðið

Á námskeiðinu ræður samfélag staðarins tilhögun námsins og við beitum reynslunámi þar sem nemendur upplifa „siglingar, strönd og arfleifð sjóferða“. Í staðartengdri útimenntun er unnið með námsferli sem grundvallað er á upplifun af sögum sem eiga rætur að rekja til ákveðins staðar; einstökum sögulegum staðreyndum, umhverfi, menningu, efnahag, bókmenntum og listum staðarins.

Markmið námskeiðsins er að þátttakendur upplifi staðinn með öllum sínum skynfærunum og öðlist þannig tengsl við staðinn sem verða grunnur að þekkingarleit.  Með því að tengjast staðnum og bregðast við honum þroska nemendur með sér dýpri skilning á einkennum staðarins, virðingu og vitund um hann. Gengið verður og siglt um undraheim staðarins, inn í fornar og nýjar sögur hans og nemendur velta fyrir sér framtíð staðarins.

Með þennan nýja skilning og viðmið að leiðarljósi munu nemendur kanna með fjölbreyttum hætti ýmis alþjóðleg vandamál, rétt umhverfisins, sjálfbærni og félagslegt réttlæti staðarins?

Nemendur eru hvattir til að beina sjónum sínum að samfélagi, sögum, menningu og hagsmunahópum og munu ýmsir sérfróðir aðilar taka þátt í kennslu á námskeiðinu ásamt kennurum. Nemendur upplifa staðartengda uppeldisfræði (e. pedagogy of place) bæði úti og inni að eigin raun og geta með því beitt henni í lífi og starfi.

Námskeiðið hefur verið þróað í samstarfi milli Háskóla Íslands og Outdoor Learning teymisins í Plymouth Marjon University í Bretlandi og er stutt af Siglingaklúbbnum Ými, Vatnasportmiðstöðinni Siglunesi, Sjóminjasafni Reykjavíkur og Sjávarklasanun.

Fæðis- og ferðakostnaður: 15.000 kr.

Vinnulag:

Námskeiðið byggir á virkri þátttöku allra. Undirbúningsdagur er xx. júní kl. 16.30-18. Námskeiðið er dagana xx. ágúst og xx. 2027 og miðað er við kennslu allan daginn og við erum mjög mikið úti. 

Námskeiðið fer fram mikið úti. Stefnt er að því að fara á sjó, upplifa fjöru og strandlengju, kynnast nýjum hliðum á Reykjavík og fara í Viðey og jafnvel Gróttu. Mögulega verður gist í Viðey xxx. ágúst.

Námskeiðið er inngangur að kenningum í alþjóðasamskiptum. Það veitir nemendum undirstöðu til greininga á öðrum sviðum alþjóðasamskipta. Mælt er með að nemendur taki það sem fyrst á námsferlinum. Í námskeiðinu eru nemendur kynntir fyrir kenningaramma alþjóðasamskipta með það að markmiði að þroska færni þeirra til að skilja og greina viðburði samtímans með því að beita kenningum.

Viðfangsefnið er skoðað í gegnum helstu umræður (e. debates) í fræðunum, með áherslu á raunhyggju (e. realism), frjálslynda stofnanahyggju (e. liberalism/liberal institutionalism), og mótunarhyggju (e. constructivism) og samspil sögulegra og vísindalegra aðferða annars vegar og gerendahæfni og formgerðar hins vegar.

Fjallað er um viðfangsefni alþjóðasamskipta. Annars vegar þær aðferðir sem kenningarnar nota til að varpa ljósi á þessi efni og hins vegar hvernig kenningarnar lýsa stjórnmálum alþjóðakerfisins.

Námskeiðið byggir á fyrirlestrum og umræðum, í minni og stærri hópum. Áhersla er lögð á að nemendur þroski greiningar- og ritfærni í gegnum skil á ólíkum rituðum verkefnum.

Markmið námskeiðsins er að kynna nemendur fyrir alþjóðasamvinnu og stöðu Íslands í alþjóðakerfinu. Hnattvæðing verður skoðuð í sögulegu ljósi og farið yfir helstu kenningar um hnattvæðingu. Fjallað verður um áhrif hnattvæðingar á stjórnmál, efnahagsmál, ríki og einstaklinga. Utanríkisstefna Íslands verður greind og áhersla lögð á þau málefni sem eru í forgangi hjá íslenskum stjórnvöldum um þessar mundir. Sjónum er beint að varnar- og öryggismálum á Íslandi, þátttöku Íslands í málefnum norðurslóða og norrænu samstarfi, og stöðu Íslands í ljósi breyttrar heimsmyndar. Fjallað verður sérstaklega um stofnanir sem sinna öryggismálum á landinu eins og Landhelgisgæsluna, Póst- og fjarskiptastofnunina og Ríkislögreglustjóra. Samrunaþróunin í Evrópu verður skoðuð með tilliti til þeirra leiða sem Ísland hefur valið í samskiptum sínum við Evrópu. Skoðað verður sérstaklega hvaða áhrif EES-samningurinn hefur haft á Íslandi. Einnig verður gerð grein fyrir þátttöku Íslands í starfi Sameinuðu þjóðanna og framboði Íslands til Öryggisráðs SÞ.

Sjaldan fellur eplið langt frá eikinni? Í þessu námskeiði er skoðað hvernig félagslegur bakgrunnur einstaklings hefur áhrif á þá félagslegu stöðu sem sem viðkomandi nær að lokum í lífinu og hvernig ójöfnuður endurskapast frá einni kynslóð til annarrar. Námskeiðið fjallar um hvernig félagslegur hreyfanleiki hefur breyst í gegnum tíðina og milli landa og hvaða hlutverki menntun gegnir fyrir félagslegan hreyfanleika. Fjallað verður um helstu kenningar sem notaðar eru til að útskýra ójöfnuð í menntun og félagslegum hreyfanleika og (hugsanlegar) breytingar yfir tíma. Á námskeiðinu verður lögð áhersla á félagslegan bakgrunn einstaklinga (stétt, menntun foreldra eða félags-efnahagslega stöðu foreldra) en misrétti á grundvelli kyns og þjóðernisuppruna  verður einnig skoðað á síðustu fundum. Í málstofunni munum við lesa blöndu af klassískum og nýlegum textum. Jafnframt verður sérstök áhersla lögð á að fjalla um lestur og niðurstöður frá öðrum löndum í samanburði við Ísland.

Áhersla er á umræðu og kenningar um alþjóðlega menntun og samanburðarmenntunarfræði sem kerfisbundna greiningu á því sem er líkt og því sem er ólíkt í menntakerfum á ólíkum svæðum, löndum og í ólíkum menningarheimum. Mikilvægi hnattvæðingar fyrir samanburðarmenntunarfræði verður skoðuð. 

Námskeiðið fer fram sem málstofur og vinnustofur þar sem fá nemendur þjálfun í að ræða þau margvíslegu málefni sem eru viðfangsefni námskeiðsins í gagnrýnu umhverfi og setja þau víðara kenningalegt og verklegt samhengi. Samanburðar alþjóðleg menntunarfræði er skildu áfangi fyrir grunn og framhaldsnema í alþjóðlegum menntunarfræðum.

Námskeiðið er inngangsnámskeið um inngildandi menntun og skóla án aðgreiningar. Söguleg dæmi um sérkennslu eru skoðuð og sett í samhengi við kenningar og sjónarmið frá fötlunarfræði, hugtök um brennimerkingu og öðrun, lýðræði og félagslegt réttlæti. Námskeiðið veitir nemendum skilning á því hvernig vinna má með margbreytilegum hópum í námi og kennslu, og hvernig kennarar og skólar geta unnið með nemendum sem hafa sérstakar þarfir og fjölskyldum þeirra í almennum skólum.

Inntak námskeiðsins eru grundvallarhugmyndir í kínverskri menntaheimspeki, kennslufræði og uppeldisfræði með megináherslu á konfúsíanisma en einnig verður vikið að viðbrögðum við henni úr röðum daoisma. Gerð verður grein fyrir konfúsíanískum hugmyndum um menntun, uppeldissálfræði og sjálfsrækt sem fram koma í Speki Konfúsíusar (Lunyu 論語, e. Analects). Síðan verður vikið að völdum köflum í öðrum grundvallarritum konfúsíanisma á borð við Zhongyong (中庸e. Doctrine of the Mean/Focusing the Familiar), Daxue (大學e. The Great Learning), Xueji (學記e. Records of Learning/On Teaching and Learning), Mengzi 孟子 og Xunzi 荀子. Grundvallarhugtök konfúsíanískrar menntaheimspeki, uppeldisfræði og kennslufræði verða kynnt til sögunnar og þau útskýrð, þ.á m. jiao 教 (kennsla), xue 學 (að læra, að líkja eftir, að taka sér til fyrirmyndar), xiuji 修己 og xiushen 修身 (sjálfsrækt), li 禮 (helgiathafnir, siðir), xing 性 (náttúrulegar tilhneigingar, mannlegt eðli) og junzi 君子 (fyrirmyndarpersóna), auk annarra. Í því samhengi verður hugað vel að vægi fyrirmynda í konfúsíanískri kennslu- og uppeldisfræði sem og kennsluaðferðum, t.d. eins og þær eru kynntar í ritinu Xueji. Eftir því sem tími gefst verður vikið að viðbrögðum við þessum hugmyndum frá hugsuðum sem kenndir eru við daoisma, einkum höfunda Bókarinnar um veginn/Ferlisins og dygðarinnar (Daodejing 道德經) og Zhuangzi 莊子. Þeir töldu kennslufræði konfúsíanismans leiða til kredduhyggju og hræsni og lögðu til annars konar lærdóm eða sjálfsrækt sem væri sjálfstæðari frá samfélagslegum gildum og byggði fremur á „heimsrásinni“ eða „vegi veraldarinnar“, þ.e. heimsfræðilegum tilhneigingum náttúrunnar. Í því samhengi setja þeir fram „metaheimspekilegar“ hugmyndir á borð við það að „aflæra“ og „draga úr sjálfinu“. Í stað þess að læra af fornritum siðmenningarinnar leggja þeir áherslu á að aðlaga sig náttúrunni og athafna sig með háttum sem þeir kenna við ziran 自然 (sjálfkrafa) og wuwei 無爲 (ógjörð, óþvinguð athöfn).

Markmið
Markmið námskeiðsins er að gefa nemendum innsýn í kínverska heimspeki og menningu fyrri tíma, einkum uppeldis- og kennslufræðilegar forsendur hennar eins og þær birtast í Konfúsínisma og í gagnrýni daoisma á þá heimspeki. Einnig er stefnt að því að nemendur öðlist skilning á því hvaða félagslegu og einstaklingsbundnu þættir felast í menntun og sjálfsrækt. Í þessu samhengi verður einnig hugað að því hvað gerist þegar menntun nær ekki markmiðum sínum, hvort hún geti verið óæskileg og jafnvel hættuleg. Leitast verður við að setja efnið í samhengi við samtímahugmyndir um menntun og kennslufræði.

Nálgun og námsefni
Stuðst er að mestu við heimspekilega frumtexta sem taldir eru upp í námslýsingu. Stúdentar geta nýtt sér hvaða þýðingu sem er á þessum grundvallarritum (á ensku eða öðrum málum). Á vefnum ctext.org má finna alla þessa texta í enskri þýðingu en kennari mun láta stúdentum aðrar útgáfur í té. Einnig verður stuðst við bókina Confucian Philosophy for Contemporary Education eftir Charlene Tan (Routledge 2020). Engar forkröfur eru gerðar til þekkingar á kínverskri heimspeki.

Námskeiðið fjallar um hlutverk og reynslu foreldra í fjölbreyttu og alþjóðlegu samhengi. Nemendur munu auka þekkingu sína á fjölbreyttum hlutverkum foreldra, sem og ígrunda gildi, viðhorf og þá menningarlegu, félagslegu, pólitísku og vistfræðilegu þætti sem geta haft áhrif á uppeldishlutverkið. Meðal annars munu nemendur skoða mismunandi menningarhefðir og væntingar til foreldra, barna og sambands foreldra og barna. Nemendur fá einnig tækifæri til að ígrunda eigin reynslu af uppeldi og fjölskyldulífi, sem og eigin sjónarhorn, og hvernig þau geta haft áhrif á hvernig þeir meta uppeldishætti og tengjast börnum og fjölskyldum.

Í þessu námskeiði er kannað hvernig alþjóðastofnanir, ríkisstjórnir og rannsóknarsamfélög móta stefnu í fullorðinsfræðslu á heimsvísu. Nemendur stýra gagnvirkum vefnámskeiðum í samvinnu við stefnumótendur, fulltrúa stofnana og fræðimenn sem taka virkan þátt í að móta menntalandslagið. Námskeiðið byggir á samanburði á stefnumótun UNESCO, OECD, ESB og Alþjóðabankans og hvetur til gagnrýninnar umræðu um málefni sem varða mannréttindi, ráðningarhæfni, félagslega þátttöku og sjálfbærni. 

Í námskeiðinu er litið yfir sögu menningarfræðinnar og sjónum beint að gildi hennar sem róttæks forms þjóðfélagsrýni. Lesnir verða textar lykilhöfunda 19. öld og til samtímans. Í forgrunni er sjálft menningarhugtakið og spurningin um gildi þess fyrir gagnrýna umræðu um þjóðfélag, sögu og samtíma. Fjallað er um samspil gagnrýni og fræða og hvernig menningarfræðin setur slíkt samspil í forgrunn. Þetta kemur fram jafnt í textum eldri og yngri höfunda og skapar togstreitu sem hefur á undanförnum áratugum verið frjór jarðvegur allra hugvísinda og einkennt samhengi þeirra við menningarpólitíska hugsun. Til grundvallar eru lögð hugtök á borð við hugmyndafræði, vald, forræði, kyngervi og orðræða.

Viðfangsefni: Megintilgangur þessa námskeiðs er að rýna með gagnrýnum hætti í sjálfbærni og sjálfbærnimenntun út frá sjónarhorni stofnana eða heilla kerfa, út frá ólíkum gerðum forystu og hugmyndum um sérfræðiþekkingu. Rýnt verður í hugtökin fagmennsku og faglega sjálfsmynd fólks í forystu bæði á sviði menntunar og viðfangsefnum tengdum sjálfbærri þróun. Illviðráðanleg vandamál (e. wicked problems) verða skilgreind og rædd, fjallað um mögulegar lausnir, hvað gæti hindrað framganginn og hvernig mætti meta lausnirnar. Rætt verður um hvers konar nám fagfólks leiðir til breytinga og þátt forystu í að koma hlutum í framkvæmd. Viðfangsefnin verða tengd við heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna (SÞ) og átta gerðir lykilhæfni SÞ til sjálfbærrar þróunar og félagslegrar nýsköpunar. Sjónum verður beint að félagsauði og samþættu námi þar sem beitt er ígrundun og efnisþáttum náms. Síðasta viðfangsefnið verður starfsþróunaráætlunar þar sem afrakstur ígrundunar og sjálfsmats verður þrætt inn í skipulagða persónulega starfsþróunaráætlun.

Vinnulag: Kennslustundir og umræður á milli þeirra byggjast á upplýstri rökræðu og virkri þátttöku (80% mætingarskylda í kennslustundir). Unnin verða einstaklingsverkefni sem eru fá skrifleg verkefni ásamt þátttöku í umræðuþráðum. Krafist er virkrar þátttöku í teymisvinnu við skipulagningu kennslustunda, flytja fyrirlestur og því að leiða umræður eða vera í hlutverki rýnis. Til að standast námskeiðið þarf að fá að lágmarki einkunnina 5,0 fyrir hvert verkefni námskeiðsins og uppfylla lágmarkskröfur um mætingu, þátttöku í tímum og í umræðuþráðum. Nánari útfærsla og upplýsingar um kennslufyrirkomulag verður á Canvas.

The aim of this course is to study the behavior and role of small states in the international system. The course deals with questions such as: What is a small state? What are the main constrains and opportunities of small states? Do small states behave differently in the international community from larger ones? The course offers an introduction to the literature on the state, the international system and small-state studies. The main emphasis, however, is on internal and external opportunities and constraints facing small states, for example how they are affected by and have responded to globalization, new security threats and the process of European integration. Special attention is devoted to Iceland and its reactions to economic crises and security threats. The course will also examine Iceland´s relations with the United States, China, Russia and the Nordic states, and its engagement with the European Union.

Í námskeiðinu er fjallað um sjálfboðaliðastarf og þær félagslegu, menntunarlegu og sálfræðilegu kenningar sem tengdar hafa verið við þessa tegund borgaralegrar þátttöku. Einnig er rætt um hvata að slíkri þátttöku og kynjamun í því sambandi. Loks er fjallað um mikilvæga þætti í skipulagi og uppbyggingu sjálfboðaliðastarfs sem eru til þess fallnir að þátttakendur upplifi tilgang með því að taka þátt og séu líklegri til frekari sjálfboðaliðaþátttöku í framtíðinni. Nemendur munu jafnframt fá tækifæri til að kynnast sjálfboðaliðastarfi af eigin raun og taka þátt í starfi hjá stofnunum og félagasamtökum sem veita fólki aðstoð með félagslegt jafnrétti og velferð að leiðarljósi.

Þverfaglegt mannréttindanámskeið þar sem áhersla er lögð á að beita mannréttindasjónarhorni sem tæki til að knýja fram umbætur í félags- og velferðarmálum. Með því að rýna á heildstæðan og gagnrýninn hátt ríkjandi kerfi og ferla sem skapa og viðhalda ójöfnuði, mismunun og útilokun, er ætlunin að styðja við og auka þekkingu og leikni í að stuðla að uppbyggingu friðsamlegra samfélaga, án aðgreiningar.  

Í námskeiðinu er lögð áhersla á að nota gagnrýna mannréttindanálgun til að virkja nemendur í umræðum um félags- og velferðarmálefni í nútímasamfélagi. Nemendur greina viðfangsefni í nærsamfélagi sínu og alþjóðasamfélaginu með aðferðum tilviksrannsókna. Viðfangsefnin geta til að mynda tengst hælisleitendum og flóttafólki, fötlun, kynferði, fátækt, kynhneigð eða samþættingu framangreindra þátta.  

Nemendur fá æfingu í að rýna viðfangsefni á gagnrýninn hátt og tækifæri til að staðsetja sig og skoðanir sínar með tilliti til áskoranna samtímans. Áhersla verður lögð á samskipti og umræður, sjálfsígrundun, mikilvægi inngildingar og gagnrýna kennslufræði til að tryggja umbreytandi og þvermenningarlega námsaðferð.   

Námskeiðið er kennt bæði á íslensku og ensku og áhersla lögð á hugmyndafræði algildrar hönnunar þannig að tekið sé tillit til ólíkra þarfa nemenda hvað varðar tungumál, menningarlegan bakgrunn, fötlun og nauðsynlega aðlögun námsefnis. Námsefni sem byggt verður á í námskeiðinu (ritað efni, mælt mál og sjónrænt efni) verður aðgengilegt bæði á íslensku og ensku, með texta og í auðlesnu formi. Námsefnið mun endurspegla alþjóðlega nálgun á mannréttindum og byggja á hugmyndum fræðimanna, fólks af vettvangi og aðgerðasinna.

Í námskeiðinu er fjallað um tengslin á milli gervigreindar og skapandi starfa sem taka örum breytingum. Áhersla er lögð á listrænar, heimspekilegar, siðfræðilegar, félagslegar og menningarlegar víddir sköpunar sem knúin er áfram af gervigreind. Byggt er á aðferðum hugvísinda og horft til sköpunafræða. Í námskeiðinu leitast nemendur við að skilja og leggja gagnrýnið mat á hvernig gervigreind er að endurmóta hefðbundinn skilning á sköpun, höfundarverki og listrænni framleiðslu í heild sinni. Eftir að lykilhugtök sköpunarfræða hafa verið kynnt til sögunnar færist áherslan á önnur leiðarstef, svo sem hvernig gervigreind getur sett sjálfvirkni inn í skapandi vinnu, áhrif gervigreindar á spurningar sem varða eignarhald á hugverkum og höfundarrétt ásamt siðferðilegum vanda sem kemur upp í tengslum við menningarlega yfirtöku á tímum stafrænnar tækni. Nemendur munu ræða um togstreituna á milli gervigreindariðnaðarins og stórgagnavinnslu sem hann gerir mögulega annars vegar og skapandi vinnu með smærri gagnasöfn hins vegar og afleiðingar hennar fyrir listrænar nýjungar og frumlega hugsun. Með raunhæfum æfingum og umræðu um áþreifanleg dæmi munu nemendur kynna sér ólíkar tegundir sköpunar, rannsaka tæknilegt umhverfi gervigreindar og öðlast hagnýta reynslu við að nýta gervigreind til skapandi verkefna. Námskeiðið tengir helstu kenningar samtímans um sköpun við gagnrýna greiningu á gervigreind, sem knýr nemendur til að hugsa upp á nýtt um mörk mannlegrar og vélrænnar sköpunar. Námsmat byggir á skapandi vinnudagbókum sem nemendur halda á meðan á námskeiðinu stendur. Sömuleiðis er gert ráð fyrir virkri þátttöku í tímum ásamt tímafyrirlestri þar sem kynnt verður stutt ritgerð.

Lokaverkefni til MA-prófs er einstaklingsbundið rannsóknarverkefni sem nemandi vinnur sjálfstætt undir leiðsögn leiðbeinanda/leiðbeinenda. 

Nemendur skulu hafa samráð við formann námsbrautar um val á leiðbeinanda. Leiðbeinandi er að jafnaði valinn úr hópi fastra kennara Menntavísindasviðs. 

Val viðfangsefnis er fyrst og fremst á ábyrgð nemandans en í samráði við leiðbeinanda. Þess skal gætt að verkefnið tengist sérsviði því sem nemandi hefur valið, það er að segja, að verkefnið tengist viðfangsefnum viðkomandi námsleiðar og einnig kjörsviði/sérsviði/námssviði þar sem það á við. 

Að öllu jöfnu tekur undirbúningur og vinna lokaverkefnis a.m.k. tvö misseri. Nemendur skulu fylgja nánari leiðbeiningum og reglum um verklag við MA-verkefni sem birtar eru á innri vef Menntavísindasviðs, Uglu: Fræðasvið >> Menntavísindasvið >> Meistaraverkefni.

Lokaverkefni til MA-prófs er einstaklingsbundið rannsóknarverkefni sem nemandi vinnur sjálfstætt undir leiðsögn leiðbeinanda/leiðbeinenda. 

Nemendur skulu hafa samráð við formann námsbrautar um val á leiðbeinanda. Leiðbeinandi er að jafnaði valinn úr hópi fastra kennara Menntavísindasviðs. 

Val viðfangsefnis er fyrst og fremst á ábyrgð nemandans en í samráði við leiðbeinanda. Þess skal gætt að verkefnið tengist sérsviði því sem nemandi hefur valið, það er að segja, að verkefnið tengist viðfangsefnum viðkomandi námsleiðar og einnig kjörsviði/sérsviði/námssviði þar sem það á við. 

Að öllu jöfnu tekur undirbúningur og vinna lokaverkefnis a.m.k. tvö misseri. Nemendur skulu fylgja nánari leiðbeiningum og reglum um verklag við MA-verkefni sem birtar eru á innri vef Menntavísindasviðs, Uglu: Fræðasvið >> Menntavísindasvið >> Meistaraverkefni.

Kynningarvefur um námskeiðið

Á námskeiðinu ræður samfélag staðarins tilhögun námsins og við beitum reynslunámi þar sem nemendur upplifa „siglingar, strönd og arfleifð sjóferða“. Í staðartengdri útimenntun er unnið með námsferli sem grundvallað er á upplifun af sögum sem eiga rætur að rekja til ákveðins staðar; einstökum sögulegum staðreyndum, umhverfi, menningu, efnahag, bókmenntum og listum staðarins.

Markmið námskeiðsins er að þátttakendur upplifi staðinn með öllum sínum skynfærunum og öðlist þannig tengsl við staðinn sem verða grunnur að þekkingarleit.  Með því að tengjast staðnum og bregðast við honum þroska nemendur með sér dýpri skilning á einkennum staðarins, virðingu og vitund um hann. Gengið verður og siglt um undraheim staðarins, inn í fornar og nýjar sögur hans og nemendur velta fyrir sér framtíð staðarins.

Með þennan nýja skilning og viðmið að leiðarljósi munu nemendur kanna með fjölbreyttum hætti ýmis alþjóðleg vandamál, rétt umhverfisins, sjálfbærni og félagslegt réttlæti staðarins?

Nemendur eru hvattir til að beina sjónum sínum að samfélagi, sögum, menningu og hagsmunahópum og munu ýmsir sérfróðir aðilar taka þátt í kennslu á námskeiðinu ásamt kennurum. Nemendur upplifa staðartengda uppeldisfræði (e. pedagogy of place) bæði úti og inni að eigin raun og geta með því beitt henni í lífi og starfi.

Námskeiðið hefur verið þróað í samstarfi milli Háskóla Íslands og Outdoor Learning teymisins í Plymouth Marjon University í Bretlandi og er stutt af Siglingaklúbbnum Ými, Vatnasportmiðstöðinni Siglunesi, Sjóminjasafni Reykjavíkur og Sjávarklasanun.

Fæðis- og ferðakostnaður: 15.000 kr.

Vinnulag:

Námskeiðið byggir á virkri þátttöku allra. Undirbúningsdagur er xx. júní kl. 16.30-18. Námskeiðið er dagana xx. ágúst og xx. 2027 og miðað er við kennslu allan daginn og við erum mjög mikið úti. 

Námskeiðið fer fram mikið úti. Stefnt er að því að fara á sjó, upplifa fjöru og strandlengju, kynnast nýjum hliðum á Reykjavík og fara í Viðey og jafnvel Gróttu. Mögulega verður gist í Viðey xxx. ágúst.